Nghị định 69 siết chặt xử phạt vi phạm phòng cháy chữa cháy, mở rộng thẩm quyền cho cấp xã

một giờ trướcBài gốc

Nhiều điểm mới tăng tính răn đe

Nghị định 69/2006/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung quan trọng, mang tính toàn diện cả về nguyên tắc xử phạt, đối tượng áp dụng, chế tài và thẩm quyền.

Nghị định mở rộng đối tượng bị xử lý bao gồm cả tổ chức, cá nhân hoạt động trong phạm vi một cơ sở như người thuê, mượn hoặc ở nhờ. (Ảnh minh họa).

Ông Vũ Thế Đông, Đội trưởng Đội Phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ (PCCC&CNCH) khu vực 1 cho biết, điểm mới nổi bật là quy định xử lý đối với hành vi vi phạm nhiều lần trong cùng một cơ sở theo hướng xử lý một hành vi và áp dụng tình tiết tăng nặng, qua đó nâng cao tính răn đe, hạn chế tình trạng tái phạm.

Bên cạnh đó, Nghị định mở rộng đối tượng bị xử lý, bao gồm cả tổ chức, cá nhân hoạt động trong phạm vi một cơ sở như người thuê, mượn hoặc ở nhờ, giúp xử lý đúng chủ thể có trách nhiệm. Nghị định cũng bổ sung quy định xử lý vi phạm trên môi trường điện tử; làm rõ cách xác định thời điểm kết thúc hành vi vi phạm để tính thời hiệu xử phạt; đồng thời quy định cụ thể hơn các biện pháp khắc phục hậu quả như buộc trang bị, lắp đặt, duy trì hệ thống, phương tiện PCCC, mua bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc.

Đáng chú ý, thẩm quyền xử phạt cũng được mở rộng và nâng cao, đặc biệt đối với cấp xã, góp phần tăng tính chủ động trong xử lý vi phạm tại cơ sở.

Theo khoản 1, Điều 2 Nghị định 69/2026/NĐ-CP, việc xác định hành vi "vi phạm nhiều lần" trong lĩnh vực PCCC được áp dụng theo nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính của pháp luật hiện hành.

Theo đó, đối với trường hợp một cá nhân, tổ chức thực hiện cùng một hành vi vi phạm nhiều lần thì không xử phạt riêng lẻ từng hành vi mà áp dụng xử phạt đối với một hành vi vi phạm hành chính và xem đây là tình tiết tăng nặng khi quyết định mức xử phạt.

Đối với trường hợp "tái phạm", đây được hiểu là trường hợp cá nhân, tổ chức đã bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc đã bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính nhưng chưa hết thời hạn được coi là chưa bị xử lý mà tiếp tục thực hiện cùng hành vi vi phạm.

Đánh giá về quy định mới này, ông Vũ Thế Đông cho rằng, việc áp dụng tình tiết tăng nặng đối với hành vi vi phạm nhiều lần sẽ góp phần nâng cao tính răn đe, khắc phục tình trạng vi phạm lặp lại nhưng xử phạt chưa đủ mạnh như trước đây.

Trong khi đó, luật sư Đặng Văn Cường, Trưởng Văn phòng Luật sư Chính Pháp nhận định, việc bổ sung quy định về "vi phạm nhiều lần" và "tái phạm" sẽ giúp khắc phục tình trạng vi phạm lặp đi lặp lại nhưng trước đây khó xử lý triệt để hoặc xử lý thiếu thống nhất.

Từ thực tiễn công tác, ông Đông cho biết, trước đây việc xử lý chưa bao quát hết các đối tượng liên quan. Nhiều trường hợp người trực tiếp sử dụng cơ sở nhưng không phải chủ sở hữu chưa bị ràng buộc đầy đủ trách nhiệm. Nay quy định đã mở rộng đối tượng, giúp xử lý sát thực tế hơn.

Bên cạnh đó, việc xác định thời hiệu xử phạt trước đây còn gặp khó khăn, nhất là đối với các hành vi kéo dài. Nghị định mới đã làm rõ các mốc thời gian cụ thể, tạo thuận lợi cho quá trình áp dụng.

Đặc biệt, việc nâng thẩm quyền xử phạt cho cấp xã và các lực lượng liên quan sẽ góp phần rút ngắn quy trình, khắc phục tình trạng chậm xử lý do phải chuyển cấp như trước đây.

Trao thêm quyền cho cơ sở nhưng cần tránh chồng chéo

Một trong những điểm đáng chú ý của Nghị định 69/2026/NĐ-CP là việc mở rộng thẩm quyền xử phạt vi phạm PCCC cho Chủ tịch UBND cấp xã.

Các vi phạm về PCCC hiện nay chủ yếu phát sinh trực tiếp tại khu dân cư, nhà ở kết hợp kinh doanh và các công trình nhỏ lẻ. Ảnh: VGP.

Theo ông Vũ Thế Đông, việc mở rộng thẩm quyền cho Chủ tịch UBND cấp xã là cần thiết, giúp phát hiện và xử lý vi phạm kịp thời ngay từ cơ sở. Tuy nhiên, khi thẩm quyền được mở rộng, khối lượng công việc tại cấp xã cũng sẽ gia tăng, đồng thời việc nhiều lực lượng cùng có thẩm quyền xử phạt có thể dẫn tới chồng chéo nếu không được phân định rõ ràng.

Do đó, để quy định đi vào thực tiễn hiệu quả, ông Đông cho rằng cần phân định cụ thể thẩm quyền giữa các lực lượng theo từng hành vi, lĩnh vực; đồng thời bảo đảm đội ngũ cán bộ thực thi có đủ năng lực, được hướng dẫn đầy đủ về nghiệp vụ. Bên cạnh đó, cần tăng cường cơ chế phối hợp giữa các cơ quan nhằm bảo đảm xử lý thống nhất, tránh trùng lặp hoặc bỏ sót vi phạm. Khi các điều kiện này được đáp ứng, việc mở rộng thẩm quyền cho cấp xã sẽ phát huy hiệu quả rõ rệt trong công tác phòng ngừa và xử lý vi phạm về PCCC.

Ở góc độ pháp lý, luật sư Đặng Văn Cường nhận định việc tăng thẩm quyền xử phạt cho cấp xã là phù hợp trong bối cảnh các vi phạm về PCCC hiện nay chủ yếu phát sinh tại khu dân cư, nhà ở kết hợp kinh doanh và các công trình nhỏ lẻ, qua đó giúp chính quyền địa phương chủ động hơn trong quản lý và xử lý vi phạm.

Tuy nhiên, cũng theo luật sư Cường, trên thực tế vẫn có thể phát sinh nhiều rủi ro như chồng chéo thẩm quyền giữa các lực lượng chức năng; năng lực chuyên môn, nghiệp vụ của cán bộ cấp cơ sở chưa đồng đều; quy trình xử lý vi phạm chưa được áp dụng thống nhất. Ngoài ra, cũng không loại trừ nguy cơ xảy ra tình trạng lạm quyền, nể nang hoặc bỏ qua vi phạm đối với người quen, người thân nếu thiếu cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ.

"Nếu các vấn đề này không được kiểm soát tốt thì hiệu quả quản lý, tính nghiêm minh và tính răn đe của pháp luật sẽ bị ảnh hưởng", luật sư Cường nhấn mạnh.

Hiệu quả thực thi là yếu tố quyết định

Các chuyên gia đánh giá, việc tăng mức xử phạt, bổ sung các biện pháp khắc phục hậu quả và mở rộng thẩm quyền xử lý là những thay đổi quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực PCCC. Tuy nhiên, để các quy định mới thực sự đi vào cuộc sống vẫn cần nhiều điều kiện đồng bộ về hướng dẫn, nguồn lực và cơ chế giám sát.

Theo luật sư Đặng Văn Cường, trước hết cần có hệ thống văn bản hướng dẫn thi hành cụ thể, thống nhất và kịp thời, đặc biệt đối với các nội dung mới như xác định hành vi vi phạm nhiều lần, thẩm quyền xử phạt và trình tự xử lý vi phạm tại cấp cơ sở.

Bên cạnh đó, cần bảo đảm đầy đủ nguồn lực thực hiện, bao gồm nhân lực, kinh phí, trang thiết bị và công tác đào tạo chuyên môn cho đội ngũ cán bộ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ quản lý, kiểm tra và xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy.

Việc nâng cao năng lực chuyên môn và kỹ năng thực thi cho cán bộ cấp xã là yếu tố rất quan trọng để hạn chế sai sót trong quá trình áp dụng pháp luật.

Ngoài ra, cần xây dựng cơ chế giám sát chặt chẽ, công khai và minh bạch nhằm phòng ngừa tình trạng lạm quyền hoặc áp dụng pháp luật thiếu khách quan. Cần tăng cường vai trò kiểm tra của cơ quan cấp trên, cơ quan thanh tra và sự giám sát của người dân đối với hoạt động xử lý vi phạm hành chính.

Đồng thời, phải có chế tài xử lý nghiêm đối với các trường hợp lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc cố ý làm sai quy định trong quá trình thực thi pháp luật để bảo đảm tính nghiêm minh, công bằng và hiệu quả của công tác quản lý nhà nước về phòng cháy, chữa cháy.

Cùng quan điểm, ông Vũ Thế Đông nhấn mạnh, hiệu quả thực tế của Nghị định còn phụ thuộc rất lớn vào quá trình tổ chức thực hiện. Nếu các quy định được triển khai đồng bộ, đúng thẩm quyền, có sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng thì sẽ tạo chuyển biến rõ rệt trong ý thức chấp hành của tổ chức, cá nhân.

Ngược lại, nếu thiếu hướng dẫn cụ thể hoặc phối hợp chưa hiệu quả, việc áp dụng trong thực tiễn có thể gặp khó khăn. Vì vậy, bên cạnh hoàn thiện quy định pháp luật, cần chú trọng đến khâu tổ chức thực thi để bảo đảm hiệu quả lâu dài.

Linh Đan

Nguồn Xây Dựng : https://baoxaydung.vn/nghi-dinh-69-siet-chat-xu-phat-vi-pham-phong-chay-chua-chay-mo-rong-tham-quyen-cho-cap-xa-192260512134634488.htm