Nghị quyết 09 - bệ phóng cho thể chế vượt trội để TP.HCM vươn tầm

Nghị quyết 09 - bệ phóng cho thể chế vượt trội để TP.HCM vươn tầm
5 giờ trướcBài gốc
Bộ Chính trị vừa ban hành Nghị quyết 09 về xây dựng và phát triển TP.HCM trong kỷ nguyên mới. Việc nghị quyết ra đời vào thời điểm này mang thông điệp chính trị vô cùng to lớn, khẳng định lại vai trò cũng như vị trí đầu tàu, cực tăng trưởng trọng điểm của TP.HCM đối với cả nước.
Trao đổi với Pháp Luật TP.HCM, PGS-TS Trần Hoàng Ngân, Chủ tịch Hội đồng Tư vấn đột phá phát triển Trường ĐH Sài Gòn, khẳng định Nghị quyết 09 là “đột phá của đột phá” nhằm hoàn thiện thể chế cho một siêu đô thị trong kỷ nguyên mới.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn công tác làm việc với Thành ủy TP.HCM hôm 27-4. Ảnh: LÊ THOA
Cần thể chế tương thích với một cơ thể mới
. Phóng viên: Thưa ông, là người đã có hơn nửa thế kỷ gắn bó, nghiên cứu và đóng góp cho sự phát triển của TP, ông đón nhận thông điệp này với tâm thế như thế nào, nhất là khi nhìn lại chuỗi các nghị quyết mà Trung ương đã dành cho TP.HCM?
+ PGS-TS Trần Hoàng Ngân: Có hơn 50 năm gắn bó với TP.HCM nên khi nhận được nội dung Nghị quyết 09 của Bộ Chính trị về xây dựng, phát triển TP.HCM trong kỷ nguyên mới, tôi rất vui và hạnh phúc.
Trong suốt chặng đường hơn 50 năm phát triển, Bộ Chính trị, Trung ương, Chính phủ và Quốc hội (QH) luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho TP.HCM. Bộ Chính trị đã ban hành nhiều nghị quyết quan trọng dành cho TP như Nghị quyết 01 năm 1982, Nghị quyết 20 năm 2002, Nghị quyết 16 năm 2012 và gần nhất là Nghị quyết 31 năm 2022.
Trong bốn nghị quyết trên, Bộ Chính trị đều xác định TP.HCM luôn giữ vững vai trò là trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, giáo dục - đào tạo, khoa học công nghệ, có vị trí chính trị quan trọng và sức lan tỏa thúc đẩy phát triển vùng Đông Nam Bộ và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Từ các nghị quyết của Bộ Chính trị, đặc biệt là Kết luận 21 năm 2017 của Bộ Chính trị về sơ kết, đánh giá việc thực hiện Nghị quyết 16, Bộ Chính trị đã yêu cầu QH phải có một nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP.HCM. Từ đó, chúng ta có Nghị quyết 54/2017 của QH.
Tuy nhiên, sau 10 năm thực hiện Nghị quyết 16, bên cạnh những thuận lợi và kết quả thành công, TP vẫn tồn tại nhiều điểm nghẽn, đặc biệt là điểm nghẽn về thể chế và hạ tầng. Chính vì vậy, ngày 30-12-2022, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 31 với tính đột phá rất cao, trong đó yêu cầu phải ban hành chính sách pháp luật vượt trội, tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho HĐND và UBND.
Bộ Chính trị cũng chỉ đạo Đảng ủy Chính phủ, QH ban hành một nghị quyết thay thế Nghị quyết 54. Từ đó, TP đã có Nghị quyết 98 với 44 cơ chế, chính sách đặc thù, giúp TP.HCM vực dậy sau đại dịch COVID-19, phục hồi và phát triển kinh tế.
Nghị quyết 31 đã tạo nền tảng để chúng ta có cơ chế, chính sách pháp luật vượt trội. Nhiều dự án đầu tư đã được triển khai, vấn đề phát triển đô thị theo hướng TOD (Transit Oriented Development) được vận hành. Nhiều tuyến đường sắt đô thị đã được thi công, nhiều dự án đầu tư mang tính trọng điểm của vùng như vành đai 3, vành đai 4 đã được triển khai.
Quan trọng hơn, khi TP.HCM hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu thành một “TP.HCM trong kỷ nguyên mới” thì Nghị quyết 260 (sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 98) cần được nâng cấp cho phù hợp với đặc điểm kinh tế - xã hội, địa chính trị, địa kinh tế của một đô thị mới. Chúng ta cần một thể chế tương thích với một cơ thể mới.
PGS-TS Trần Hoàng Ngân, Chủ tịch Hội đồng Tư vấn đột phá phát triển Trường ĐH Sài Gòn. Ảnh: LÊ THOA
Đặt tầm nhìn dài hơi cho phát triển TP.HCM
. Vậy so với các nghị quyết trước đó, Nghị quyết 09 có những điểm mới nào cho thấy đây là nghị quyết “đột phá của đột phá”?
+ Nghị quyết 31 đặt tầm nhìn đến năm 2045, còn Nghị quyết 09 tầm nhìn đến năm 2075 - kỷ niệm 100 năm ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Đây là một tầm nhìn dài hơi hơn.
Nghị quyết 31 yêu cầu ban hành một nghị quyết thay thế Nghị quyết 54, còn Nghị quyết 09 đặt ra vấn đề phải xây dựng một thể chế đột phá, một khung pháp lý đồng bộ, phân cấp, phân quyền triệt để cho HĐND, UBND và chủ tịch UBND TP bằng Luật Đô thị đặc biệt.
Luật Đô thị đặc biệt sẽ giúp TP.HCM có cơ sở pháp lý ổn định, lâu dài hơn và tính pháp lý cao hơn. Đặc điểm kinh tế - xã hội như thế nào thì thể chế đòi hỏi phải tương thích như thế đó. Điểm mới của nghị quyết này là phân cấp, phân quyền triệt để cho TP trên hầu hết các lĩnh vực, trừ quốc phòng, an ninh, đối ngoại và tôn giáo.
Thay vì chờ Chính phủ, bộ, ngành hướng dẫn thì TP được chủ động ban hành các văn bản quy phạm pháp luật để quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành luật, nghị quyết của QH.
Nghị quyết 09 cũng ưu tiên bố trí nguồn lực ngân sách nhà nước để thực hiện các dự án trọng điểm, mang tính chất hỗ trợ liên kết vùng, thúc đẩy phát triển; nâng cao phúc lợi người dân. Bộ Chính trị cũng cho phép TP chủ động thí điểm cơ chế, chính sách mới, thử nghiệm có kiểm soát, khác với quy định của pháp luật…
Bên cạnh đó, Bộ Chính trị cho phép TP triển khai xã hội hóa có kiểm soát một số khâu chuyên môn trong giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, huy động các tổ chức tư vấn, dịch vụ công đủ điều kiện tham gia thực hiện. Điều này giúp rút ngắn thời gian, hiệu quả, không tăng biên chế với chi phí dịch vụ theo quy định của cơ quan có thẩm quyền, công khai, minh bạch và bảo đảm quyền lựa chọn của người dân, doanh nghiệp.
Một điểm mới nữa là Nghị quyết 09 đặc biệt quan tâm đến các giải pháp để triển khai có hiệu quả chín nghị quyết trụ cột của Bộ Chính trị, gồm Nghị quyết 57, Nghị quyết 59, Nghị quyết 66, Nghị quyết 68, Nghị quyết 70, Nghị quyết 71, Nghị quyết 72, Nghị quyết 79, Nghị quyết 80.
. Nhìn theo trục thời gian từ Nghị quyết 01 cho tới Nghị quyết 09, có thể thấy sự ra đời của Nghị quyết 09 không chỉ là sự nâng tầm về tầm nhìn chiến lược của Trung ương mà còn là sự ủy thác lớn về mặt chính trị để TP.HCM tiếp tục sứ mệnh tiên phong.
+ Đúng là như vậy. Nghị quyết 09 là để TP.HCM hoàn thành một cách tốt nhất, hiệu quả nhất nhiệm vụ chính trị được Trung ương giao phó.
Nghị quyết 09 vừa tổng kết của 50 năm kể từ ngày TP Sài Gòn - Gia Định vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, vừa giúp TP có một cơ chế thể chế vượt trội, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền triệt để, “trọn gói” để TP.HCM phát huy hết tiềm năng, lợi thế và các vị trí địa chính trị, địa kinh tế chiến lược của mình trong kỷ nguyên mới.
Trong Nghị quyết 09, Bộ Chính trị giao cho TP.HCM nhiệm vụ chính trị rất đặc biệt. Đó là tập trung hoàn thiện thể chế, chính sách đồng bộ, đột phá, vượt trội, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền triệt để, tạo điều kiện thúc đẩy đô thị đặc biệt TP.HCM trở thành biểu tượng phát triển năng động của Việt Nam trong thế kỷ 21; đi trước làm mẫu, dẫn đầu về kiến tạo thể chế, chất lượng phát triển chuẩn mực quản trị; đầu tàu dẫn dắt tăng trưởng cực đổi mới sáng tạo, hội nhập quan trọng cả nước…
Luật Đô thị đặc biệt khi ban hành phải kiến tạo được thể chế vượt trội để giải phóng tiềm năng phát triển và mang tầm nhìn chiến lược dài hạn, đi trước đón đầu theo đúng tinh thần của Nghị quyết 09. Ảnh: THUẬN VĂN
Phân cấp triệt để, không làm lỡ nhịp phát triển
. Để Nghị quyết 09 nhanh chóng đi vào cuộc sống, mở đường hiệu quả cho việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt sát với thực tiễn, tiếp theo đây TP.HCM cần triển khai các bước đi như thế nào, thưa ông?
+ Nhiệm vụ tới đây là chúng ta phải tổ chức quán triệt, tuyên truyền rộng rãi nghị quyết này đến toàn hệ thống chính trị, tầng lớp nhân dân để tạo sự đồng thuận.
Thành ủy TP.HCM phối hợp với Đảng ủy QH, Đảng ủy Chính phủ lãnh đạo, chỉ đạo việc xây dựng, ban hành Luật Đô thị đặc biệt và các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội, đồng thời hoàn thiện hệ thống quy hoạch, quy định về đầu tư, tài chính, ngân sách, xây dựng... có liên quan.
TP tích cực phối hợp với bộ, ngành Trung ương, các ủy ban của QH để hoàn thiện những nội dung “cốt tử” trong dự thảo Luật Đô thị đặc biệt, sớm trình QH thông qua và đưa nghị quyết này vào cuộc sống.
. Nghị quyết mở đường cho việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt đã có. Vậy ông có lưu ý gì trong quá trình xây dựng dự án luật này?
+ Hiện nay, cơ sở chính trị đã có, cơ sở thực tiễn đúc kết qua quá trình thực hiện Nghị quyết 31 và Nghị quyết 98 cũng đã rõ ràng. Trên nền tảng vững chắc đó, chúng ta phải thiết kế Luật Đô thị đặc biệt sao cho khi đạo luật được ban hành, TP sẽ không còn phải “đổ thừa” do thể chế.
Luật phải kiến tạo được thể chế vượt trội để giải phóng tiềm năng phát triển hiện tại của TP mà còn phải mang tầm nhìn chiến lược dài hạn, đi trước đón đầu theo đúng tinh thần của Nghị quyết 09.
Đó là đưa TP.HCM đến năm 2045 trở thành đô thị văn minh, hiện đại, năng động, sáng tạo, trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo của châu Á. Tầm nhìn đến năm 2075, TP.HCM sẽ vươn lên thành đô thị toàn cầu thông minh, hiện đại, phát triển toàn diện ngang tầm với các đô thị phát triển trên thế giới, tăng trưởng xanh, bền vững, chất lượng cuộc sống cao, thích ứng với biến đổi khí hậu; đồng thời duy trì tốc độ tăng trưởng GRDP tối thiểu phải đạt 10%...
Đặc biệt, về kỹ thuật lập pháp, tôi cho rằng Luật Đô thị đặc biệt chỉ nên quy định những khung pháp lý căn cơ, cốt lõi. Còn những vấn đề chi tiết, cụ thể thì phân cấp mạnh mẽ cho HĐND TP ban hành. Điều này nhằm tạo sự linh hoạt, chủ động cho TP, tránh tình trạng phải chờ đợi điều chỉnh, sửa đổi luật gây mất nhiều thời gian và làm lỡ nhịp phát triển.
Nghị quyết 09 đã tháo gỡ được điểm nghẽn về thể chế, mang lại cho TP một thể chế tương thích hơn với quy mô hiện tại. Ảnh: THUẬN VĂN
Bệ phóng vững chắc cho TP
. Với tầm vóc của nghị quyết lần này, ông kỳ vọng gì về một sức bật mới đưa TP.HCM không chỉ giữ vững vai trò dẫn dắt trong nước mà còn vươn lên xác lập vị thế cạnh tranh ngang tầm các siêu đô thị lớn trong khu vực?
+ Lâu nay, TP.HCM luôn giữ vững vai trò là trung tâm lớn và đầu tàu của cả nước. Tuy nhiên, qua đánh giá và tổng kết trong hầu hết các nghị quyết trước đây của Bộ Chính trị đều nhìn nhận một thực tế TP vẫn chưa phát huy hết tiềm năng, lợi thế. Nguyên nhân cốt lõi nằm ở việc thể chế chưa tương thích và kết cấu hạ tầng thiếu đồng bộ.
Nghị quyết 09 đã tháo gỡ được điểm nghẽn về thể chế, mang lại cho TP một thể chế tương thích hơn với quy mô hiện tại, đây chính là chìa khóa để kiến tạo nguồn lực. Từ đó, TP.HCM sẽ huy động được tối đa mọi nguồn lực để triển khai nhanh chóng các dự án đầu tư kết cấu hạ tầng chiến lược như mạng lưới đường sắt đô thị, các tuyến quốc lộ, đường cao tốc, đường vành đai.
Song song đó, TP cũng sẽ có nguồn lực đầu tư mạnh mẽ cho hạ tầng năng lượng, hạ tầng số, công nghệ thông tin, hạ tầng dữ liệu; cũng như nâng cấp toàn diện hạ tầng y tế, giáo dục và văn hóa…
Một thể chế tương thích không chỉ giúp TP nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, hướng tới mô hình quản trị một TP xanh - sạch - thông minh - hiện đại, mà nó còn là bệ phóng vững chắc giúp TP huy động được sức mạnh của các nguồn lực toàn xã hội.
. Xin cảm ơn ông.
TP.HCM tiên phong mô hình phát triển và quản trị hiện đại
Nghị quyết 09 nhấn mạnh TP.HCM phải tiên phong về mô hình phát triển, thể chế và quản trị hiện đại. Việc phát triển kinh tế - xã hội phải gắn với bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại. TP cũng cần khẳng định vị thế là trung tâm kinh tế, tài chính, văn hóa giàu bản sắc, nhân văn và có năng lực cạnh tranh toàn cầu. Đặc biệt, TP phải nâng cao chất lượng cuộc sống người dân thông qua giải quyết các vấn đề về nhà ở, môi trường, ngập nước, y tế, giáo dục, hay chỉ số phát triển con người (HDI) với mục tiêu đạt 0,9%.
Để người dân cảm nhận được những thành quả đó, TP cần một cơ chế đột phá, ưu tiên bố trí nguồn lực ngân sách để thực hiện các dự án trọng điểm. Trong quy hoạch phát triển, tôi cho rằng TP cần chú trọng cải tạo quỹ đất, tài chính, đô thị, phát triển giao thông, chính sách nhà ở, quản lý tài nguyên nước…
TP.HCM cũng cần khai thác, sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển nhanh, mạnh và bền vững. Các dự án chậm triển khai cần sớm được tháo gỡ để khơi thông nguồn lực, tránh lãng phí.
PGS-TS TRẦN HOÀNG NGÂN
*****
Ý KIẾN
PGS-TS ĐỖ PHÚ TRẦN TÌNH, Viện trưởng Viện Phát triển chính sách ĐHQG-HCM, Trường ĐH Kinh tế - Luật:
Nghị quyết 09 là “tấm vé thông hành” quan trọng
Nghị quyết 09 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển TP.HCM trong kỷ nguyên mới có ý nghĩa như một “tấm vé thông hành” về chính trị đặc biệt quan trọng.
Lần đầu tiên, chủ trương xây dựng Luật Đô thị đặc biệt cho TP.HCM được xác lập một cách mạnh mẽ ở tầm định hướng chiến lược của Bộ Chính trị. Đây không chỉ là sự ghi nhận vị thế đặc thù của TP.HCM mà còn là cơ sở chính trị, pháp lý vững chắc để tháo gỡ tận gốc tình trạng chiếc áo pháp lý chật vốn đang kìm hãm năng lực phát triển của siêu đô thị lớn nhất nước.
Ý nghĩa lớn nhất của chủ trương này là bước chuyển mang tính lịch sử về cách tiếp cận chính sách, từ việc phải “xin cơ chế riêng lẻ” sang thiết kế một “khung pháp luật đặc biệt, đồng bộ và ổn định”.
Việc xây dựng một đạo luật dành riêng cho TP.HCM là đòi hỏi khách quan và mang tính cấp thiết. Nếu các nghị quyết thí điểm trước đây chủ yếu xử lý từng nhóm vấn đề cụ thể thì Luật Đô thị đặc biệt sẽ tạo nền tảng pháp lý có tính hệ thống hơn về phân cấp, phân quyền, tài chính đô thị, đất đai, quy hoạch, đầu tư, hạ tầng, đổi mới sáng tạo và quản trị siêu đô thị.
Đây sẽ là nền tảng pháp lý có tính hệ thống cao hơn, phân quyền triệt để hơn, giúp chính quyền TP.HCM tự chủ thực sự trong quản lý đất đai, tài chính đô thị, quy hoạch và đổi mới sáng tạo mà không phải e dè những rủi ro pháp lý trên hầu hết các lĩnh vực (trừ quốc phòng, an ninh, đối ngoại và tôn giáo).
Có thể nói Nghị quyết 09 là “kim chỉ nam” để luật hóa yêu cầu phát triển vượt trội của TP.HCM bằng một thể chế vượt trội tương ứng. Quá trình luật hóa này là hiện thực hóa phương châm “TP.HCM vì cả nước, cả nước vì TP.HCM”. Khi được luật hóa trọn vẹn, TP có điều kiện chủ động hơn trong huy động mọi nguồn lực, từ phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình cho đến khai thác hiệu quả các quỹ đất.
Bên cạnh đó, không gian phát triển cũng được mở rộng thông qua quy hoạch đa cực, đa trung tâm và kết nối các đô thị vệ tinh. Việc khai thác những dư địa mới này sẽ tạo bệ phóng vững chắc để TP thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số, hướng tới hoàn thành mục tiêu tăng trưởng GRDP tối thiểu 10%/năm và đạt bình quân đầu người 14.000 USD vào năm 2030. Đặc biệt, hướng đến các mục tiêu xa hơn trong các giai đoạn tiếp theo và 100 năm ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước vào năm 2075.
Tôi kỳ vọng rằng từ một thể chế được khơi thông, TP.HCM sẽ thực hiện xuất sắc vai trò đầu tàu phát triển, cực tăng trưởng dẫn dắt quốc gia bước vào kỷ nguyên mới.
-----
ThS NGUYỄN TUẤN ANH, Tổng Công ty Công nghiệp Sài Gòn:
“Thể chế đặc biệt” cho TP.HCM trong kỷ nguyên mới
Nghị quyết 09 đặt ra yêu cầu then chốt là xây dựng cho TP.HCM một thể chế đột phá, vượt trội, tương xứng với vị thế đô thị đặc biệt. Với TP.HCM hôm nay, thể chế đã trở thành động lực trực tiếp mở đường cho tăng trưởng, đổi mới sáng tạo và nâng cao chất lượng sống của người dân. Một đô thị có quy mô kinh tế lớn, dân số đông, tốc độ vận động nhanh và mức độ hội nhập sâu rộng khó có thể phát triển hiệu quả nếu cơ chế quản trị vẫn chậm hơn nhịp đi của thực tiễn.
Tinh thần nổi bật của nghị quyết là yêu cầu xây dựng Luật Đô thị đặc biệt, nhằm tạo lập một khung pháp lý đồng bộ, phù hợp và vượt trội cho TP.HCM. Đây chính là “đột phá của đột phá”, bởi mọi mục tiêu lớn của TP, từ hạ tầng, tài chính, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo đến quản trị đô thị hiện đại, đều cần nền tảng pháp lý đủ mạnh để vận hành. Khi thiếu một đạo luật đủ tầm, nhiều chủ trương đúng vẫn có thể chậm đi vào cuộc sống, nhiều nguồn lực xã hội bị kìm hãm bởi thủ tục, tầng nấc và giới hạn thẩm quyền.
Trong tổng thể đó, phân cấp, phân quyền là nhiệm vụ có tính quyết định. Với một đô thị đặc biệt, quyền quyết định cần được đặt gần hơn với nơi phát sinh vấn đề, nơi hiểu rõ nhất nhu cầu của người dân, doanh nghiệp và đời sống đô thị. Phân cấp, phân quyền ở đây là sự thay đổi phương thức quản trị, để quyền hạn đi liền với trách nhiệm, nguồn lực đi liền với nhiệm vụ, quyết định đi liền với kết quả cuối cùng.
TP.HCM càng gần thực tiễn thì càng cần được quyền xử lý nhanh hơn, sát hơn và chịu trách nhiệm rõ hơn. Việc tăng thẩm quyền cho HĐND, UBND và chủ tịch UBND TP trong hầu hết các lĩnh vực, trừ quốc phòng, an ninh, đối ngoại và tôn giáo, phản ánh đúng yêu cầu quản trị một đô thị lớn.
Mỗi quyết định về quy hoạch, đất đai, đầu tư, giao thông, nhà ở, môi trường, dịch vụ công hay chuyển đổi số... đều tác động trực tiếp đến đời sống hằng ngày của hàng triệu người dân. Nếu các quyết định quan trọng phải đi qua quá nhiều tầng nấc xin ý kiến thì TP sẽ khó theo kịp nhịp phát triển của chính mình.
Điểm cốt lõi của phân cấp, phân quyền là tạo ra năng lực hành động cho bộ máy địa phương. Khi được giao quyền rõ hơn, chính quyền đô thị có thể rút ngắn độ trễ chính sách, giảm chi phí cơ hội, tháo gỡ nhanh hơn những điểm nghẽn về đầu tư, hạ tầng, dịch vụ công và môi trường kinh doanh. Điều này đặc biệt quan trọng với TP.HCM, nơi nhiều vấn đề phát sinh nhanh hơn khả năng điều chỉnh của quy định chung.
Điểm mới có ý nghĩa mở đường là TP được định hướng chủ động ban hành văn bản quy phạm pháp luật để quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành luật, nghị quyết của Quốc hội. TP được quy định khác với Chính phủ, bộ, ngành trong một số lĩnh vực được phân quyền hoặc xử lý những vấn đề thực tiễn phát sinh nhưng chưa có quy định điều chỉnh. Đây là bước chuyển từ tâm thế chờ hướng dẫn sang chủ động kiến tạo. Khi được trao không gian pháp lý phù hợp, TP.HCM có thể biến những vướng mắc thành sáng kiến chính sách thay vì để kéo dài thành điểm nghẽn.
Trao quyền mạnh phải đi liền với kiểm soát quyền lực chặt chẽ. Thể chế vượt trội phải giải phóng được năng lực hành động của bộ máy, bảo đảm quyền lực thực thi công khai và minh bạch. Nếu quyền hạn mở rộng nhưng trách nhiệm không rõ sẽ dễ phát sinh tùy tiện, lợi ích nhóm và lãng phí nguồn lực. Ngược lại, nếu kiểm soát quá chặt nhưng không trao quyền tương xứng, bộ máy dễ rơi vào tâm lý sợ sai, né việc.
TP.HCM cần một cơ chế đủ rộng để dám làm, đủ rõ để chịu trách nhiệm và đủ chặt để phòng ngừa sai phạm. Cơ chế ấy phải được thiết kế bằng những công cụ cụ thể. HĐND TP cần có thực quyền giám sát đối với các quyết định về ngân sách, đất đai. Chính quyền TP phải nâng cao trách nhiệm giải trình trước nhân dân, doanh nghiệp và các cơ quan thanh tra.
Dữ liệu quản trị cần được công khai phù hợp để xã hội theo dõi hiệu quả thực thi chính sách. Khi quyền lực trao rõ và giám sát minh bạch, phân quyền sẽ trở thành động lực đổi mới thay vì rủi ro quản trị.
Từ nghị quyết mới, TP.HCM đứng trước thời cơ lớn để làm mới chính mình bằng thể chế. Khi thể chế được mở đúng tầm, sức dân, sức doanh nghiệp và sức sáng tạo của TP sẽ được khơi thông mạnh mẽ. Đó là con đường để TP.HCM tiếp tục xứng đáng với vai trò đầu tàu, trung tâm lớn của đất nước và đô thị mang tên Bác trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
THANH TUYỀN - LÊ THOA ghi
LÊ THOA - THANH TUYỀN thực hiện
Nguồn PLO : https://plo.vn/nghi-quyet-09-be-phong-cho-the-che-vuot-troi-de-tphcm-vuon-tam-post910215.html