Nghị quyết 57 - Động lực chiến lược phát triển nhanh và bền vững (Bài 2): Xây dựng hạ tầng số và dữ liệu số - nền tảng để bước vào kỷ nguyên điều hành thông minh

3 giờ trướcBài gốc

Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông quân đội (Viettel) chi nhánh Thanh Hóa dành nguồn lực lớn để từng bước hoàn thiện hạ tầng số phục vụ chuyển đổi số của tỉnh. Ảnh: Linh Hương

Hạ tầng số - “đường cao tốc” để phát triển

Thanh Hóa hiện có hệ thống hạ tầng viễn thông liên tục được đầu tư, nâng cấp với 9.808 trạm BTS, trong đó có 870 trạm 5G, công nghệ hiện đại, tốc độ cao cung cấp dịch vụ viễn thông đến 100% trung tâm các xã, phường, thôn, bản trong tỉnh. Hạ tầng internet cáp quang cố định được đầu tư, nâng cấp, cung cấp dịch vụ băng rộng thế hệ mới, tốc độ băng thông lên đến 10Gbps.

Hệ thống hạ tầng công nghệ thông tin thông suốt, 100% cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh có hạ tầng mạng LAN, kết nối internet tốc độ cao; 100% các sở, ban, ngành cấp tỉnh, UBND cấp xã đã kết nối, sử dụng mạng số liệu chuyên dùng; 100% cán bộ, công chức, viên chức được trang bị máy tính, xử lý công việc trên môi trường mạng; duy trì hoạt động của 269 phòng họp trực tuyến.

Đặc biệt, đối với hạ tầng trung tâm dữ liệu, tỉnh có 3 trung tâm dữ liệu. Các trung tâm dữ liệu đều hoạt động ổn định và đảm bảo duy trì các phần mềm dùng chung của tỉnh một cách an toàn, thông suốt. Hàng năm, UBND tỉnh đều chỉ đạo triển khai thực hiện việc đầu tư bổ sung, nâng cấp thêm một số máy chủ và triển khai các giải pháp đảm bảo an toàn, an ninh thông tin để duy trì hoạt động của các phần mềm dùng chung, các cơ sở dữ liệu (CSDL) của các ngành.

Với nguồn lực và thế mạnh công nghệ, bên cạnh việc phát triển mạng lưới viễn thông truyền thống, MobiFone Thanh Hóa đang tích cực xây dựng hạ tầng số, hệ sinh thái số phong phú đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Ông Nguyễn Ngọc Khánh, Phó giám đốc MobiFone Thanh Hóa – Chi nhánh Tổng Công ty Viễn thông MobiFone, cho biết: “Hiện nay, MobiFone Thanh Hóa đang quản lý, vận hành hơn 1.000 điểm phát sóng, phủ rộng khắp các khu vực đô thị, nông thôn, miền núi và ven biển, bảo đảm vùng phủ liên tục, chất lượng ổn định, phục vụ hiệu quả nhu cầu thông tin liên lạc của người dân, tổ chức và doanh nghiệp. Ngoài ra, MobiFone Thanh Hóa cũng đang tích cực triển khai các lĩnh vực trọng tâm về công nghệ số, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong công tác chỉ huy, điều hành, bảo đảm an ninh, trật tự và chuyển đổi số của tỉnh, thể hiện rõ định hướng gắn liền phát triển sản xuất, kinh doanh với nhiệm vụ chính trị, phục vụ hiệu quả công tác bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội”.

Phát triển hạ tầng số góp phần mở ra không gian phát triển mới cho khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, tạo điều kiện ứng dụng AI, dữ liệu lớn, IoT trong các mô hình thành phố thông minh, nông nghiệp thông minh, du lịch thông minh... Nhiều năm qua, Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông quân đội Viettel chi nhánh Thanh Hóa cũng dành nguồn lực lớn để từng bước hoàn thiện hạ tầng số phục vụ chuyển đổi số của tỉnh.

Không chỉ phủ sóng hạ tầng viễn thông, kết nối băng thông rộng khắp, đảm bảo 100% xã/phường, 100% cơ quan nhà nước và phần lớn khu dân cư có kết nối tốc độ cao, Viettel Thanh Hóa còn chú trọng phát triển hạ tầng thanh toán số (Viettel Money). Đến nay, toàn tỉnh có hơn 1.200 điểm ViettelMoney nạp/rút tiền và 3.648 điểm chấp nhận thanh toán (quét QR thanh toán) phủ tới 166 xã/phường phục vụ người dân thanh toán không dùng tiền mặt.

Ngoài ra, Viettel Thanh Hóa còn nâng cấp năng lực Trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây và nền tảng tích hợp chia sẻ dữ liệu, đáp ứng hoạt động của các hệ thống chính quyền số, đặc biệt là các CSDL lớn của tỉnh; phát triển hạ tầng IoT phục vụ đô thị thông minh, giám sát an toàn thông tin, an ninh trật tự, giao thông, môi trường...; triển khai dự án “Xây dựng đô thị thông minh cho thành phố Sầm Sơn” giai đoạn 1 (nay là phường Sầm Sơn); cung cấp giải pháp truyền thanh thông minh, hệ thống camera giám sát an ninh trật tự cho hơn 30 xã/phường trên địa bàn tỉnh; đảm bảo an toàn, an ninh mạng đa lớp, giúp các hệ thống của tỉnh vận hành liên tục, ổn định và an toàn; hỗ trợ các sở, ngành, địa phương triển khai đồng bộ các mô hình chuyển đổi số... Những kết quả này tạo nền tảng quan trọng góp phần thúc đẩy phát triển chính quyền số, kinh tế số và xã hội số của tỉnh.

Dữ liệu số - "tài nguyên chiến lược" của hệ điều hành thông minh

Nếu hạ tầng số được ví như “đường cao tốc” để các hoạt động kinh tế số, xã hội số và chính quyền số vận hành thông suốt thì dữ liệu số chính là “tài nguyên chiến lược”, “tư liệu sản xuất thiết yếu” của hệ điều hành thông minh.

Nghị quyết 57 xác định dữ liệu là tư liệu sản xuất chính ngang tầm đất đai, vốn, lao động trong kinh tế truyền thống. Để “khai thác tối đa tiềm năng của dữ liệu, đưa dữ liệu thành tư liệu sản xuất chính, thúc đẩy phát triển nhanh CSDL lớn, công nghiệp dữ liệu, kinh tế dữ liệu” theo tinh thần Nghị quyết 57, Thanh Hóa chú trọng làm giàu, làm sạch dữ liệu số để khai thác tối đa tiềm năng, biến dữ liệu số trở thành tư liệu sản xuất chính, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Thúc đẩy tạo lập dữ liệu số phục vụ chuyển đổi số toàn diện, Thanh Hóa đã ban hành Kế hoạch số 20/KH-UBND về triển khai Chiến lược dữ liệu trên địa bàn tỉnh đến năm 2030, trong đó, bám sát lộ trình triển khai của các bộ, ngành Trung ương, các sở, ngành, đơn vị trong tỉnh đang phối hợp triển khai.

Đối với nhiệm vụ xây dựng 12 CSDL trọng yếu, tỉnh đã triển khai thực hiện 6/12 CSDL trọng yếu (gồm: CSDL quốc gia về đất đai; hộ tịch; an sinh xã hội; giáo dục và đào tạo (GD&ĐT); tổ chức đảng, đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức, hoạt động xây dựng); còn lại 6/12 CSDL đã triển khai hoặc chờ sự chỉ đạo, hướng dẫn theo tiến độ của bộ, ngành chủ quản, hiện chưa có kết quả cụ thể (gồm: CSDL ngành nông nghiệp; tài chính; kiểm soát tài sản, thu nhập; xử lý vi phạm hành chính; ngành y tế; hàng hóa (hóa chất, tiền chất)).

Nổi bật, Thanh Hóa đã hoàn thành giai đoạn 2 theo lộ trình Chính phủ đối với CSDL tổ chức đảng, đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức; đã thực hiện đồng bộ dữ liệu từ hệ thống giải quyết thủ tục hành chính Bộ Xây dựng về CSDL hoạt động xây dựng; hoàn thành xây dựng và đưa vào sử dụng thường xuyên đối với CSDL hộ tịch, CSDL an sinh xã hội, CSDL GD&ĐT; CSDL bảo hiểm xã hội đã thực hiện xác thực thông tin công dân đối với hơn 3.290.000 người (không bao gồm lực lượng vũ trang, thân nhân quân đội, người tham gia có quốc tịch nước ngoài), đạt 99,91%; đến hết tháng 3/2026, toàn tỉnh có 722.048 tài khoản VssID được kích hoạt góp phần nâng cao hiệu quả phục vụ người dân và thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội...

Sẵn sàng bước vào kỷ nguyên điều hành thông minh

Trong tháng 3 vừa qua, tỉnh Thanh Hóa chính thức đưa vào vận hành Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh tỉnh Thanh Hóa (IOC). Được ví như “bộ não số” của tỉnh, Trung tâm IOC có chức năng tích hợp, kết nối và phân tích dữ liệu từ các hệ thống thông tin hiện có và được vận hành dựa trên nguyên tắc quản lý, khai thác dữ liệu theo thời gian thực; phản ánh trực quan tình hình phát triển kinh tế - xã hội của toàn tỉnh và từng ngành, từng địa phương, là cơ sở để lãnh đạo tỉnh đưa ra các quyết định chỉ đạo, điều hành chính xác, kịp thời.

Điều hành thông minh đánh dấu bước ngoặt chuyển đổi từ quản lý thủ công truyền thống sang hệ sinh thái số toàn diện. Trong đó, lấy trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data) làm cốt lõi để ra quyết định, tối ưu hóa vận hành và phục vụ người dân tốt hơn.

Chủ động, tích cực áp dụng các nền tảng số trong hoạt động quản lý, sản xuất, kinh doanh, từng bước hình thành phương thức quản trị và vận hành dựa trên công nghệ số, hiện nay Thanh Hóa đã có khoảng 50% doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia hoạt động kinh doanh trên các sàn giao dịch thương mại điện tử; 40% doanh nghiệp tham gia hoạt động thương mại điện tử thông qua các ứng dụng di động; khoảng 70% các đơn vị cung cấp dịch vụ nước, viễn thông và truyền thông đã triển khai hợp đồng điện tử với người tiêu dùng; tỷ lệ dân số tham gia mua sắm trực tuyến đạt khoảng 48%; tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt trong thương mại điện tử ước đạt 30%...

Ngoài ra, toàn tỉnh có 673/673 cơ sở khám, chữa bệnh (KCB) đã triển khai KCB bảo hiểm y tế bằng căn cước/căn cước công dân gắn chip (CC/CCCD), đáp ứng yêu cầu tra cứu thông tin thẻ BHYT bằng số định danh cá nhân (ĐDCN)/CC/CCCD.

Các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh cũng đã thực hiện việc gửi xác thực định danh điện tử trên CSDL GD&ĐT với CSDL quốc gia về dân cư theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT đảm bảo “đúng, đủ, sạch, sống”. Thực hiện xác thực định danh điện tử trên CSDL GD&ĐT với CSDL quốc gia về dân cư thành công đối với 92,38% hồ sơ cán bộ, giáo viên và 85,92% hồ sơ học sinh. Trong đó, 100% học sinh lớp 12 được cung cấp tài khoản theo CCCD để thực hiện đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển đại học, cao đẳng bằng hình thức trực tuyến.

Hiện nay, hệ thống quản lý văn bản và hồ sơ công việc của tỉnh được duy trì, vận hành thông suốt, thực hiện tạo lập 100% tài khoản cho cán bộ, công chức các cơ quan, đơn vị; qua hệ thống đã thực hiện trao đổi trên 4,5 triệu lượt văn bản điện tử; tỷ lệ văn bản ký số đạt trên 98%.

Bên cạnh đó, nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu hoạt động ổn định, hiện đang cung cấp 11 dịch vụ kết nối các phần mềm nội tỉnh và 17 dịch vụ kết nối bên ngoài. Các cơ quan nhà nước hiện đang duy trì 60 CSDL dùng chung và 26 dịch vụ chia sẻ dữ liệu; cổng dữ liệu mở của tỉnh cung cấp 158 dữ liệu mở thuộc 16 lĩnh vực, phục vụ các tổ chức, doanh nghiệp, người dân khai thác, sử dụng theo nhu cầu.

Việc tạo lập nền dữ liệu số dùng chung là “chìa khóa” then chốt tạo đột phá để cải cách hành chính hiệu quả, chuyển từ hành chính “giấy tờ” sang chính quyền số phục vụ. Dữ liệu dùng chung giúp kết nối, chia sẻ thông tin giữa các cơ quan, từ đó đơn giản hóa quy trình thủ tục hành chính (TTHC) và giảm chi phí cho người dân, doanh nghiệp.

Trong năm 2026, tỉnh Thanh Hóa quyết tâm tạo ra bước đột phá với mô hình quản trị hiện đại, tập trung vào 3 mục tiêu trọng điểm: 100% TTHC đặc thù của tỉnh nếu đủ điều kiện sẽ được cung cấp dưới hình thức dịch vụ công trực tuyến toàn trình, giúp người dân và doanh nghiệp có thể giải quyết công việc mọi lúc, mọi nơi; 100% thông tin, giấy tờ của doanh nghiệp trong các hoạt động sản xuất, kinh doanh chỉ phải cung cấp duy nhất một lần cho cơ quan nhà nước. Các dữ liệu này sẽ được kết nối, chia sẻ và tái sử dụng, xóa bỏ hoàn toàn tình trạng yêu cầu nộp bản sao hoặc kê khai lại các thông tin đã có sẵn trong CSDL; 100% TTHC nội bộ giữa các cơ quan hành chính nhà nước trên địa bàn tỉnh sẽ được quản trị và xử lý hoàn toàn trên môi trường điện tử, góp phần tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu suất công tác.

Trong kỷ nguyên điều hành thông minh, khi dữ liệu được kết nối, nền tảng dùng chung hoạt động hiệu quả và dịch vụ công hướng về người dân đó chính là khi chuyển đổi số đi vào chiều sâu, thực sự trở thành động lực phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và cải thiện chất lượng đời sống người dân.

Linh Hương

(Còn nữa)

Nguồn Thanh Hóa : http://baothanhhoa.vn/nghi-quyet-57-dong-luc-chien-luoc-phat-trien-nhanh-va-ben-vung-bai-2-xay-dung-ha-tang-so-va-du-lieu-so-nen-tang-nbsp-de-buoc-vao-ky-nguyen-dieu-hanh-thong-minh-288852.htm