Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng - Ảnh: VGP
Nhân dịp đầu năm mới 2026, trao đổi với báo chí, Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng cho biết, nhìn lại năm 2025, Chính phủ, các bộ, ngành cùng các cơ quan của Quốc hội đã triển khai khối lượng rất lớn công việc nhằm hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường kinh doanh.
Doanh nghiệp kỳ vọng chính sách điều hành được ban hành sớm, phổ biến rộng rãi
Trong tài chính công, cơ chế phân bổ ngân sách chuyển mạnh sang theo mục tiêu, gắn với phân cấp, phân quyền. Dòng vốn công được vận hành thông thoáng hơn, tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp tham gia đồng đầu tư.
Trong thuế và hải quan, chính sách từng bước minh bạch hơn. Việc áp dụng phân luồng, cải cách thủ tục giúp giảm thời gian, chi phí cho doanh nghiệp. Các thông tư hướng dẫn cụ thể hơn, dễ thực hiện hơn. Cùng với đó, hệ thống đại lý thuế giúp doanh nghiệp tiếp cận và tuân thủ quy định hiệu quả.
Ở lĩnh vực đầu tư, nhiều thủ tục được đơn giản hóa, rút ngắn thời gian chuẩn bị dự án. Cơ chế phân cấp mạnh mẽ hơn, nhiều dự án không còn phải xin chấp thuận chủ trương đầu tư như trước. Điều này góp phần cắt giảm điều kiện kinh doanh, tạo môi trường thuận lợi hơn cho sản xuất – kinh doanh.
Đáng chú ý, trao đổi với Báo điện tử Chính phủ, Chủ tịch VCCI cho rằng, chủ trương chuyển đổi từ thuế khoán sang hình thức khai thuế là phù hợp và cần thiết. Vấn đề quan trọng lúc này là cách triển khai sao cho hiệu quả, đồng bộ và tạo thuận lợi cho người nộp thuế.
Theo đó, hệ thống ứng dụng phải thân thiện, dễ sử dụng, đi kèm mạng lưới hỗ trợ, đào tạo, hướng dẫn cụ thể cho hộ kinh doanh. Việc thay đổi thói quen, cách làm không thể diễn ra trong "một sớm một chiều", bởi cả người dân lẫn cơ quan thuế đều cần thời gian thống nhất cách hiểu, quy trình và phương thức vận hành.
"Chính sách đã rõ, nhưng quá trình thực hiện chắc chắn sẽ phát sinh vướng mắc. Điều quan trọng là kiên trì, điều chỉnh từng bước, bởi đây được xem là con đường phù hợp và không còn lựa chọn khác trong giai đoạn hiện nay", Chủ tịch VCCI chia sẻ.
Ở góc nhìn đồng hành với doanh nghiệp, người đứng đầu VCCI nhấn mạnh vai trò truyền tải thông tin điều hành của Chính phủ và Thủ tướng đến cộng đồng doanh nghiệp một cách kịp thời, đầy đủ, dễ hiểu. Khi nắm rõ định hướng, doanh nghiệp mới củng cố được niềm tin, phối hợp tốt hơn với cơ quan quản lý và chủ động trong thủ tục hành chính.
Thực tế cho thấy, có lúc giữa cơ quan công quyền và doanh nghiệp vẫn xuất hiện khác biệt trong cách hiểu cùng một vấn đề. Vì vậy, càng cần những thông điệp rõ ràng từ Chính phủ, đồng thời nâng cao nhận thức của doanh nghiệp để phối hợp nhịp nhàng hơn.
Cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng chính sách điều hành được ban hành sớm, phổ biến rộng rãi, tạo nền tảng ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, duy trì tăng trưởng. Bên cạnh đó là các định hướng về thị trường, tiêu chuẩn hàng hóa, điều kiện kinh doanh ở lĩnh vực mới để doanh nghiệp lên kế hoạch sản xuất, đầu tư phù hợp.
"Hiện nay, nhiều thẩm quyền đã được phân cấp mạnh về địa phương, doanh nghiệp chủ yếu làm việc qua hệ thống hành chính cơ sở. Những dự án lớn, định hướng chiến lược mới đưa lên cấp Chính phủ, Thủ tướng. Doanh nghiệp mong muốn nhất hiện nay có thông tin rõ ràng, nhất quán, sát thực để yên tâm đầu tư dài hạn, đồng hành cùng quá trình chuyển đổi chính sách", Chủ tịch VCCI bày tỏ.
Theo Chủ tịch VCCI, định hướng và mục tiêu phát triển đã rõ. Điều quan trọng là doanh nghiệp phải chủ động tiếp cận chính sách, tận dụng cơ hội thay vì chờ đợi.
Trong năm 2026, VCCI sẽ tiếp tục ưu tiên đối thoại chính sách, tham gia góp ý từ cấp thông tư. Đồng thời, phối hợp triển khai chương trình hỗ trợ doanh nghiệp, giúp họ tận dụng tốt hơn cơ chế mới. Các bộ chỉ số Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), Chỉ số doanh nghiệp bền vững (CSI) tiếp tục được hoàn thiện, gắn với yêu cầu phát triển bền vững, kinh tế xanh, thị trường carbon và tài chính xanh.
Năm bản lề cải cách và kỳ vọng 2026, khẳng định vị thế doanh nghiệp tư nhân
Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng nhấn mạnh: Nghị quyết 68 đã xác lập khu vực doanh nghiệp tư nhân là động lực quan trọng của nền kinh tế, đồng thời thừa nhận doanh nhân là lực lượng trực tiếp tham gia, thực hiện và đóng góp vào phát triển kinh tế – xã hội.
Theo ông Hồ Sỹ Hùng, việc khẳng định vị thế doanh nhân tạo thêm niềm tin để họ mạnh dạn đầu tư, chấp nhận rủi ro, hoạch định kế hoạch kinh doanh dài hạn. Khi thể chế ổn định, nhất quán và rõ ràng, doanh nghiệp có cơ sở để yên tâm bỏ vốn, đổi mới sản xuất, mở rộng thị trường.
Bước sang năm 2026, cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng các nội dung của Nghị quyết 68 sẽ tiếp tục được cụ thể hóa, giúp xác lập rõ vai trò doanh nhân trong nền kinh tế, tạo sự an tâm khi ra quyết định đầu tư. Đi kèm với đó là yêu cầu ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, giữ sự nhất quán trong ban hành và thực thi pháp luật.
Quan trọng hơn, mối quan hệ hợp tác giữa Nhà nước và khu vực tư nhân, đặc biệt trong lĩnh vực đầu tư công – tư, cần được vận hành minh bạch, thuận lợi để doanh nghiệp có thể tiếp cận và tham gia nhiều dự án hơn. Bước vào năm 2026, doanh nghiệp nhìn thấy ba không gian cơ bản. Thứ nhất là thị trường trong nước hơn 100 triệu dân. Thu nhập cải thiện kéo theo nhu cầu tiêu dùng đa dạng hơn, tạo dư địa cho các sản phẩm và dịch vụ giá trị gia tăng cao.
Thứ hai là thị trường quốc tế, với hệ thống hiệp định thương mại tự do, các khuôn khổ hợp tác và ưu đãi thuế quan tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Thứ ba là cơ hội tiếp cận vốn. Việc hình thành trung tâm tài chính quốc tế, nâng cấp thị trường chứng khoán, phát triển tài chính xanh, cùng các quỹ bảo lãnh và quỹ hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa… mở thêm lựa chọn nguồn lực cho đầu tư.
Song song, doanh nghiệp đặc biệt kỳ vọng vào thị trường lao động chất lượng cao. Một hệ thống đào tạo gắn với nhu cầu thực tiễn, đội ngũ quản lý có trình độ và kỹ năng sẽ giúp nâng cao năng lực quản trị, giảm chi phí và tăng sức cạnh tranh.
Chủ tịc VCCI nhận định, năm 2025 là năm bản lề của cải cách pháp luật. Khối lượng luật, nghị định, thông tư ban hành rất lớn, đòi hỏi nỗ lực cao để bảo đảm đồng bộ và khả thi. Quy mô thay đổi lớn khiến cả cơ quan quản lý và doanh nghiệp cần thêm thời gian thích ứng.
Bước sang 2026, vẫn còn nhiều thách thức, nhưng việc điều chỉnh chính sách dự kiến phần nào "nhẹ" hơn khi khung khổ pháp lý dần hoàn thiện.
"Tuy nhiên, doanh nghiệp tiếp tục đối mặt bài toán thị trường, vốn chi phí thấp và nhân lực chất lượng cao. Trong bối cảnh nhu cầu tăng trưởng lớn, việc chỉ dựa vào tín dụng ngân hàng không còn phù hợp. Phát triển thị trường chứng khoán, tăng minh bạch và quản trị doanh nghiệp sẽ giúp mở thêm kênh huy động vốn hợp pháp, bền vững" Chủ tịch Hồ Sỹ Hùng nhấn mạnh.
Anh Minh