Nghị quyết Đại hội XIV tạo ra chủ trương mới có tính chiến lược đối với lĩnh vực công nghiệp

12 giờ trướcBài gốc

Quán triệt sâu sắc tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV, ngay sau Đại hội, Cục Công nghiệp đã chủ động rà soát, xây dựng các nhiệm vụ trọng tâm. Để hiểu rõ điều này, phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Phạm Văn Quân, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp.

- Nhìn lại những thành tích đã đạt được của Cục Công nghiệp trong thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII, đâu là những kết quả nổi bật đóng góp vào tăng trưởng của ngành Công Thương và đất nước, thưa ông?

Ông Phạm Văn Quân:Thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động, đặc biệt là tác động nặng nề của đại dịch COVID-19 và những bất ổn địa chính trị toàn cầu, Cục Công nghiệp đã chủ động tham mưu, triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm duy trì đà tăng trưởng sản xuất công nghiệp, góp phần quan trọng vào ổn định kinh tế vĩ mô và tăng trưởng chung của đất nước. Qua đó, công nghiệp tiếp tục khẳng định vai trò là động lực chủ yếu của tăng trưởng ngành Công Thương và toàn nền kinh tế.

Ông Phạm Văn Quân, Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp.

Một kết quả nổi bật là quy mô và tốc độ tăng trưởng sản xuất công nghiệp được duy trì và phục hồi mạnh mẽ. Năm 2025, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) ước tăng khoảng 9,2%, cao hơn mức 8,2% của năm 2024 và là mức tăng cao nhất kể từ năm 2019. Trong đó, công nghiệp chế biến, chế tạo khu vực then chốt của quá trình công nghiệp hóa tăng 10,5%, đóng góp 8,4 điểm phần trăm vào mức tăng chung của toàn ngành, tiếp tục giữ vai trò động lực dẫn dắt tăng trưởng kinh tế

Cùng với tăng trưởng về quy mô, cơ cấu ngành công nghiệp chuyển dịch theo hướng tích cực, hiện đại hơn. Tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo trong GDP năm 2025 ước đạt 24,7%, tăng so với mức 24,1% của năm 2024, trong khi tỷ trọng khai khoáng tiếp tục giảm. Nhiều ngành công nghiệp chủ lực và nền tảng như luyện kim, cơ khí chế tạo, ô tô, điện tử, dệt may, da giày… duy trì tốc độ tăng trưởng khá, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, góp phần nâng cao giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh của sản phẩm công nghiệp Việt Nam.

Đặc biệt, nhiều ngành và sản phẩm công nghiệp đạt mức tăng trưởng cao, phản ánh sự phục hồi rõ nét của sản xuất. Một số ngành cấp II tăng hai chữ số như: sản xuất xe có động cơ tăng 22,0%, sản xuất sản phẩm từ khoáng phi kim loại tăng 16,2%, sản xuất kim loại tăng 15,4%, sản xuất trang phục tăng 13,2%, sản xuất da và các sản phẩm liên quan tăng 11,1%. Ở cấp độ sản phẩm, nhiều mặt hàng chủ lực tăng mạnh so với cùng kỳ như: ô tô tăng 39,1%, thép cán tăng 17,6%, tivi tăng 17,4%, quần áo mặc thường tăng 13,8%, giày dép da tăng 13,3%

Bên cạnh kết quả về sản xuất, công tác hoàn thiện thể chế, chính sách phát triển công nghiệp được đẩy mạnh, tạo nền tảng pháp lý quan trọng cho phát triển dài hạn. Riêng trong năm 2025, Cục Công nghiệp đã tham mưu trình Chính phủ và các cấp có thẩm quyền 01 hồ sơ chính sách Luật, 04 Nghị định, 01 Nghị quyết của Chính phủ, 03 Chương trình/Đề án trình Thủ tướng Chính phủ, cùng nhiều Thông tư và chiến lược phát triển các ngành công nghiệp quan trọng như công nghiệp hỗ trợ, cơ khí, ô tô, khoáng sản, luyện kim. Đồng thời, Cục tích cực tham gia cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, với 25/31 thủ tục được phân cấp cho địa phương (đạt 81%), góp phần giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp khoảng trên 8,5 tỷ đồng mỗi năm.

Có thể khẳng định, những kết quả đạt được trong quá trình thực hiện Nghị quyết Đại hội XII đã giúp ngành công nghiệp Việt Nam không chỉ vượt qua giai đoạn khó khăn mà còn tạo được nền tảng quan trọng cho giai đoạn phát triển mới. Trên cơ sở đó, Cục Công nghiệp tiếp tục phát huy vai trò tham mưu, quản lý nhà nước, góp phần thực hiện hiệu quả các mục tiêu lớn hơn mà Nghị quyết Đại hội XIII và XIV của Đảng đã đề ra.

- Nghị quyết Đại hội XIV đặt ra yêu cầu, chủ trương gì mới đối với lĩnh vực công nghiệp, thưa ông?

Ông Phạm Văn Quân:Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã đặt ra những yêu cầu và chủ trương mới, toàn diện và có tính chiến lược đối với lĩnh vực công nghiệp, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng cao, bền vững và tự chủ hơn. Theo đó, công nghiệp không chỉ tiếp tục được xác định là động lực tăng trưởng quan trọng, mà được nâng tầm trở thành trụ cột trung tâm của mô hình tăng trưởng mới, có vai trò quyết định đến khả năng hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên (công nghiệp chế biến chế tạo đóng góp 28 - 30% GDP) trong giai đoạn 2026 – 2030 và mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao.

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã đặt ra những yêu cầu và chủ trương mới, toàn diện và có tính chiến lược đối với lĩnh vực công nghiệp.

Một điểm nhấn quan trọng của Nghị quyết Đại hội XIV là yêu cầu chuyển mạnh mô hình phát triển công nghiệp từ chiều rộng sang chiều sâu. Nghị quyết nhấn mạnh việc ưu tiên phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo khu vực tạo ra giá trị gia tăng cao, có vai trò then chốt trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa; đồng thời nâng cao năng suất lao động, chất lượng tăng trưởng và giảm dần sự phụ thuộc vào khai thác tài nguyên, gia công, lắp ráp đơn giản.

Bên cạnh đó, Nghị quyết XIV lần đầu tiên đặt ra yêu cầu rõ ràng và mang tính bắt buộc đối với chuyển đổi số và chuyển đổi xanh trong phát triển công nghiệp. Phát triển công nghiệp phải gắn với ứng dụng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, tự động hóa, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn; đồng thời đáp ứng các yêu cầu về bảo vệ môi trường, giảm phát thải và sử dụng hiệu quả tài nguyên, năng lượng, phù hợp với xu thế phát triển bền vững và hội nhập quốc tế.

Đáng chú ý, Nghị quyết cũng yêu cầu nâng cao vị thế của công nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu. Theo đó, việc thu hút đầu tư nước ngoài được định hướng theo hướng chọn lọc, có điều kiện, gắn với chuyển giao công nghệ, phát triển công nghiệp nền tảng, công nghiệp hỗ trợ và nâng cao năng lực của doanh nghiệp trong nước, từng bước chuyển từ tham gia ở khâu gia công, lắp ráp sang các khâu có giá trị gia tăng cao hơn

- Thưa ông, ngay sau Đại hội XIV, Cục Công nghiệp đã xác định những nhiệm vụ trọng tâm nào để cụ thể hóa Nghị quyết vào chương trình, kế hoạch công tác, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV?

Ông Phạm Văn Quân:Quán triệt sâu sắc tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV, ngay sau Đại hội, Cục Công nghiệp đã chủ động rà soát, xây dựng và xác định rõ các nhiệm vụ trọng tâm nhằm cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng vào chương trình, kế hoạch công tác của ngành, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.

Trước hết, Cục Công nghiệp tập trung xây dựng nền tảng công nghiệp hiện đại theo hướng số hóa và xanh hóa. Trọng tâm là hỗ trợ doanh nghiệp, gia tăng tỷ lệ nội địa hóa đặc biệt là doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, đẩy mạnh chuyển đổi số trong toàn bộ quá trình sản xuất; thúc đẩy tự động hóa, phát triển nhà máy thông minh, ứng dụng các công nghệ mới như AI, IoT trong các ngành công nghiệp chủ lực. Đồng thời, chú trọng phát triển công nghiệp chế biến sâu khoáng sản, hiện đại hóa ngành luyện kim gắn với yêu cầu phát triển bền vững, an ninh công nghiệp và an ninh năng lượng quốc gia.

Song song với đó, Cục Công nghiệp xác định thu hút đầu tư chất lượng cao gắn với chuyển giao công nghệ là một nhiệm vụ trọng tâm. Theo hướng này, Cục tham mưu cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, ưu tiên thu hút các dự án thuộc lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ nguồn, năng lượng sạch, vật liệu mới; đồng thời gắn các chính sách ưu đãi với yêu cầu chuyển giao công nghệ, hình thành các trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D), đào tạo và sử dụng nguồn nhân lực kỹ thuật cao người Việt Nam.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là hỗ trợ doanh nghiệp trong nước nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị thông qua việc xây dựng Trung tâm hỗ trợ phát triển công nghiệp tại 3 miền. Cục Công nghiệp tập trung tham mưu các cơ chế, chính sách khuyến khích sử dụng sản phẩm sản xuất trong nước, phát huy vai trò của đầu tư công, thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp FDI; đồng thời, hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, đặc biệt đối với các ngành hàng chủ lực như dệt may, da giày, điện tử.

Cục Công nghiệp cùng các đơn vị thuộc Bộ chú trọng giữ vững và mở rộng thị trường xuất khẩu, tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới; thúc đẩy tăng trưởng công nghiệp đồng đều giữa các vùng, thông qua việc tăng cường phối hợp với các địa phương, phát huy vai trò của các vùng kinh tế trọng điểm, tạo sự lan tỏa tăng trưởng trên phạm vi cả nước.

Có thể khẳng định, với việc xác định rõ các nhiệm vụ trọng tâm và giải pháp cụ thể ngay sau Đại hội XIV, Cục Công nghiệp đang từng bước đưa Nghị quyết của Đảng vào cuộc sống, góp phần xây dựng nền công nghiệp hiện đại, tự chủ và bền vững, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh của đất nước trong giai đoạn mới.

Xin cảm ơn ông!

Thái Bình

Nguồn Công Thương : https://congthuong.vn/nghi-quyet-dai-hoi-xiv-tao-ra-chu-truong-moi-co-tinh-chien-luoc-doi-voi-linh-vuc-cong-nghiep-444379.html