Bảo đảm chi cho văn hóa tối thiểu 2% mỗi năm
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã ký ban hành Nghị quyết số 28/2026/QH16 Về phát triển văn hóa Việt Nam. Nghị quyết quy định một số cơ chế, chính sách phát triển văn hóa Việt Nam
Nghị quyết chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7.
Nghị quyết số 28/2026/QH16 xác lập ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch là cơ quan đầu mối chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước và đôn đốc thực hiện Nghị quyết này.
Đồng thời, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với các Bộ, cơ quan ngang Bộ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố hướng dẫn, theo dõi, đôn đốc, kiểm tra, tổng kết, đánh giá việc thực hiện Nghị quyết này.
Một trong những nội dung đáng chú ý nhất tại Nghị quyết 28 là việc nhà nước bảo đảm chi cho văn hóa hằng năm tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước và tăng dần theo yêu cầu phát triển để thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng, nhà nước trong từng thời kỳ.
Nhà nước cũng khuyến khích huy động nguồn lực xã hội cho phát triển văn hóa.
Nghị quyết 28 cũng chính thức xác lập Ngày Văn hóa Việt Nam. Theo đó, Quốc hội quyết nghị chọn ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam.
Trong ngày này, người lao động trên cả nước được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương vào ngày này. Cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ quyết định việc miễn hoặc giảm phí, lệ phí dịch vụ tham quan tại các cơ sở văn hóa, thể thao công lập trong ngày này.
Khuyến khích toàn dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, tham gia tích cực vào các hoạt động văn hóa trong các dịp lễ lớn của đất nước.
Nhiều ưu đãi thuế cho doanh nghiệp lĩnh vực văn hóa
Nghị quyết 28 đặt ra nhiều cơ chế, chính sách thu hút nguồn lực đầu tư phát triển văn hóa.
Theo đó, để hiện thực hóa mục tiêu đưa văn hóa trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn, Nghị quyết 28 quy định chi tiết về các mô hình Cụm, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa và Tổ hợp sáng tạo văn hóa.
Các tổ chức, cá nhân đầu tư vào các khu vực này sẽ được hưởng nhiều ưu đãi vượt trội như: được hưởng các chính sách hỗ trợ tiếp cận mặt bằng sản xuất, kinh doanh theo cơ chế đặc biệt dành cho kinh tế tư nhân.
Hình ảnh tại concert "Anh trai vượt ngàn chông gai". (Ảnh: Vũ Toàn).Nghị quyết 28 là việc xác lập Ngày Văn hóa Việt Nam.
Cùng với đó, các tổ chức, cá nhân đầu tư vào hạ tầng số, phát triển các giải pháp công nghệ cao cho văn hóa và phát triển trọng tâm một số ngành, lĩnh vực công nghiệp văn hóa, bao gồm: du lịch văn hóa; điện ảnh; nghệ thuật biểu diễn; mỹ thuật; trò chơi điện tử trên mạng có nội dung giáo dục, tuyên truyền, quảng bá giá trị văn hóa, lịch sử Việt Nam cũng được hưởng các ưu đãi về thuế.
Cụ thể, doanh nghiệp có thu nhập từ hoạt động văn hóa được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 2 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 4 năm tiếp theo.
Các khoản thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp liên quan hoạt động văn hóa cũng được miễn thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp.
Ngoài ra, chuyên gia và nhà khoa học làm việc trong lĩnh vực văn hóa được miễn thuế thu nhập cá nhân trong hai năm đầu, đồng thời giảm 50% số thuế phải nộp trong bốn năm tiếp theo đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công.
Đặc biệt, nhà nước sẽ thực hiện chính sách hoàn thuế cho các tổ chức, cá nhân nước ngoài thực hiện quay phim có bối cảnh tại Việt Nam nhằm góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, du lịch.
Chính sách đãi ngộ, phát triển tài năng, nhân lực đặc thù
Nghị quyết số 28/2026/QH16 cũng quy định phụ cấp ưu đãi nghề với viên chức, người lao động hoạt động đặc thù về nghề nghiệp trong các đơn vị sự nghiệp công lập nghệ thuật biểu diễn.
Theo đó, viên chức, người lao động hoạt động đặc thù về nghề nghiệp trong các đơn vị sự nghiệp công lập nghệ thuật biểu diễn, đơn vị nghệ thuật biểu diễn thuộc lực lượng vũ trang được hưởng phụ cấp ưu đãi nghề, chế độ bồi dưỡng luyện tập và biểu diễn theo lộ trình cho đến khi thực hiện chế độ tiền lương mới như sau: Phụ cấp ưu đãi nghề từ mức 40%-60% mức lương hiện hưởng cộng với phụ cấp chức vụ lãnh đạo và phụ cấp thâm niên vượt khung (nếu có) đối với viên chức, người lao động hoạt động đặc thù về nghề nghiệp trong loại hình nghệ thuật biểu diễn truyền thống, nghệ thuật biểu diễn cổ điển và xiếc; viên chức, người lao động hoạt động đặc thù về nghề nghiệp làm việc tại khu vực biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
Phụ cấp ưu đãi nghề từ mức 20%-30% mức lương hiện hưởng cộng với phụ cấp chức vụ lãnh đạo và phụ cấp thâm niên vượt khung (nếu có) đối với viên chức, người lao động hoạt động đặc thù về nghề nghiệp trong lĩnh vực văn hóa không thuộc các trường hợp quy định nêu trên.
Chế độ bồi dưỡng luyện tập, bồi dưỡng biểu diễn căn cứ vào vai trò, mức độ tham gia hoạt động trong tác phẩm, chương trình, tiết mục để xác định: chế độ bồi dưỡng luyện tập từ 5%-15% mức lương cơ sở cho một buổi luyện tập; chế độ bồi dưỡng biểu diễn (sơ duyệt, tổng duyệt và biểu diễn) từ 15%-30% mức lương cơ sở cho một buổi biểu diễn.
Ngoài ra, nhà nước còn hỗ trợ kinh phí đào tạo lại cho viên chức hoạt động trong các lĩnh vực nghệ thuật truyền thống, xiếc, múa khi hết tuổi nghề để có thể học tập, chuyển đổi vị trí việc làm.
Đồng thời, nhà nước cũng hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực chất lượng cao cho các ngành công nghiệp văn hóa; nhân lực chuyên sâu về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, sáng tạo nội dung số trong lĩnh vực văn hóa; cũng như đội ngũ giám tuyển, giám định tác phẩm văn hóa, nghệ thuật và di sản văn hóa.
Nghị quyết số 28/2026/QH16 quyd dịnh các sách đãi ngộ, phát triển tài năng, nhân lực đặc thù về nghề nghiệp trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, thể thao.
Nhà nước thí điểm Quỹ văn hóa, nghệ thuật
Theo Nghị quyết số 28/2026/QH16, nhà nước sẽ thí điểm thành lập Quỹ văn hóa, nghệ thuật (sau đây gọi là quỹ) ở trung ương và một số địa phương.
Quỹ hoạt động theo mô hình hợp tác công tư, là quỹ đầu tư mạo hiểm, hoạt động theo nguyên tắc thị trường, chấp nhận khả năng rủi ro, bảo đảm công khai, minh bạch, hiệu quả, chống thất thoát, lãng phí vốn.
Thời gian thực hiện thí điểm tối đa đến hết năm 2035.
Quỹ ở trung ương do Thủ tướng Chính phủ thành lập, quỹ ở địa phương do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thành lập.
Người có thẩm quyền thành lập quỹ quyết định tỷ lệ vốn góp từ ngân sách nhà nước, tổng mức vốn nhà nước trong vốn điều lệ của quỹ phù hợp với tình hình thực tiễn và khả năng huy động nhà đầu tư tham gia thành lập quỹ.
Quỹ được cấp vốn điều lệ từ ngân sách trung ương hoặc địa phương, được cấp một lần và được nhận tài trợ, huy động các nguồn vốn hợp pháp khác theo quy định của pháp luật nhằm mục tiêu tài trợ, hỗ trợ, đầu tư cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật; chương trình, dự án văn hóa, nghệ thuật có tính sáng tạo đột phá, có tiềm năng thị trường và khả năng thương mại, khả năng lan tỏa, tác động xã hội mà không được ngân sách nhà nước cấp kinh phí.
Dung Nguyễn