Nghi vấn giải Nhất KHKT quốc gia trùng lặp nghiên cứu: Viện Hóa học khẳng định không liên quan

3 giờ trướcBài gốc

Trước tranh luận về sự tương đồng giữa dự án đạt giải Nhất Khoa học kỹ thuật quốc gia 2026 với công bố khoa học trước đó, Viện Hóa học khẳng định không liên quan và đề nghị cơ quan chức năng sớm làm rõ.

Những ngày gần đây, dư luận đặc biệt quan tâm đến thông tin liên quan dự án “Phát triển vật liệu polyurethane composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống” – công trình đạt giải Nhất tại Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia năm 2026.

Dự án thuộc lĩnh vực khoa học vật liệu, do hai học sinh Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy (Ninh Bình) thực hiện. Tuy nhiên, trên mạng xã hội xuất hiện một số ý kiến cho rằng đề tài có mức độ tương đồng với các công bố khoa học trước đó của nhóm nghiên cứu do PGS.TS. Hoàng Mai Hà, Phó Viện trưởng Viện Hóa học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam), chủ trì.

Trước sự việc thu hút sự quan tâm của dư luận, Viện Hóa học lên tiếng, khẳng định không liên quan đến nhóm học sinh thực hiện dự án nêu trên.

Các dự án giành giải Nhì tại cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học năm học 2025-2026. (Ảnh: Moet)

Theo thông tin từ Viện Hóa học, đơn vị này là một trong những cơ sở nghiên cứu nòng cốt trong lĩnh vực hóa học tại Việt Nam, quy tụ đội ngũ nhà khoa học có trình độ chuyên môn cao với nhiều công trình nghiên cứu có giá trị trong các lĩnh vực công nghiệp, y dược, vật liệu và môi trường. Bên cạnh hoạt động nghiên cứu, Viện cũng tích cực tham gia các chương trình kết nối, khuyến khích thế hệ trẻ tiếp cận khoa học.

Trong những năm gần đây, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức nhiều hoạt động nhằm khơi dậy niềm đam mê nghiên cứu cho học sinh, sinh viên, như các ngày hội mở (VAST Open Day), cho phép học sinh tham quan phòng thí nghiệm và tiếp cận trực tiếp với các nhà khoa học.

Đại diện Viện Hóa học cho biết trong môi trường khoa học mở, việc các ý tưởng hoặc hướng tiếp cận trong nghiên cứu của học sinh có những điểm tương đồng với các công trình được công bố trước đó là điều có thể xảy ra. Tuy nhiên, việc đánh giá cần được thực hiện khách quan, dựa trên các tiêu chí khoa học và quy định về liêm chính học thuật.

Theo PGS.TS Hoàng Mai Hà, từ năm 2018 đến nay, ông và cộng sự tập trung nghiên cứu hướng chế tạo vật liệu composite chống cháy. Các kết quả liên quan đã được công bố trên các kênh khoa học chính thống từ năm 2019. Cụ thể, giai đoạn 2019-2020, nhóm nghiên cứu của ông thực hiện các nghiên cứu về vật liệu chống cháy trên nền polyurethane. Đến năm 2025, nhóm tiếp tục phát triển hướng nghiên cứu sử dụng vật liệu khung cơ kim nhằm tăng khả năng chống cháy cho nhựa epoxy.

PGS.TS Hoàng Mai Hà khẳng định ông "không có bất kỳ mối liên hệ, hợp tác hay tham gia hướng dẫn nào đối với nhóm học sinh thực hiện dự án đạt giải Nhất Khoa học kỹ thuật quốc gia năm nay". Theo ông, thông tin về đề tài chỉ được biết đến thông qua các nội dung lan truyền trên mạng xã hội.

Trước những tác động có thể ảnh hưởng đến uy tín cá nhân và tổ chức, nhà khoa học này đề nghị Ban tổ chức cuộc thi cùng các cơ quan chức năng sớm xác minh, làm rõ sự việc.

Ban lãnh đạo Viện Hóa học cũng cho biết đã rà soát danh sách học sinh, sinh viên đăng ký thực tập, nghiên cứu tại Viện trong giai đoạn 2024–2025 và "không ghi nhận trường hợp nào liên quan đến hai học sinh thực hiện dự án nêu trên".

Đồng thời, Viện bày tỏ quan ngại trước việc lan truyền các thông tin chưa được kiểm chứng trên một số nền tảng mạng xã hội, có thể ảnh hưởng đến uy tín của các cá nhân, tổ chức và tiềm ẩn nguy cơ vi phạm các quy định của pháp luật về báo chí và truyền thông.

Viện Hóa học khẳng định sẵn sàng phối hợp với Ban Tổ chức cuộc thi cũng như các cơ quan chức năng để làm rõ vụ việc. Trong trường hợp phát hiện vi phạm liên quan đến liêm chính khoa học, đơn vị này cho biết sẽ xử lý nghiêm theo quy định.

Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học năm học 2025-2026 diễn ra từ ngày 20 đến 22/3 tại Hà Nội với sự tham gia của 34/34 Sở GD&ĐT và 17 đơn vị là trường phổ thông trực thuộc bộ, trường đại học và viện nghiên cứu. Đây là lần đầu tiên cuộc thi có đủ 100% địa phương tham dự. Ban tổ chức đã trao 145 giải cho các dự án xuất sắc, trong đó 14 giải Nhất.

Trước một số phản ánh về vấn đề liêm chính khoa học liên quan các dự án đoạt giải, tối ngày 29/3, Bộ GD&ĐT cho biết đã chỉ đạo các đơn vị liên quan phối hợp kiểm tra, xác minh và sẽ xử lý nghiêm nếu phát hiện vi phạm.

Lệ Thu

Nguồn VTC : https://vtcnews.vn/nghi-van-giai-nhat-khkt-quoc-gia-trung-lap-nghien-cuu-vien-hoa-hoc-khang-dinh-khong-lien-quan-ar1010459.html