Nghĩa tình thầy thuốc 'quân hàm xanh' (Kỳ 2): Vững 'nền tảng' y tế phên dậu

3 giờ trướcBài gốc

Từ quy chế phối hợp đến những hoạt động cụ thể ở thôn bản, mô hình "Quân dân y kết hợp" và mô hình “Người thầy thuốc quân hàm xanh” đã tạo nên mạng lưới chăm sóc sức khỏe gần dân, sát dân, từng bước nâng cao năng lực y tế cơ sở, y tế dự phòng, cấp cứu ngoại viện và quản lý sức khỏe người dân vùng biên.

Từ quy chế đến hành động cụ thể

Đối với một tỉnh biên giới có địa hình chia cắt, đồng bào sinh sống không tập trung như Lạng Sơn, nếu chỉ dựa vào lực lượng y tế đơn thuần sẽ khó bao phủ diện rộng. Do đó, mô hình "Quân dân y kết hợp" không chỉ dừng lại ở các đợt khám bệnh tình nguyện, mà đã được nâng tầm thành quy chế phối hợp chiến lược, có chiều sâu giữa bộ đội biên phòng (BĐBP), ngành y tế và cấp ủy, chính quyền địa phương.

Cán bộ quân y Đồn Biên phòng Thanh Lòa khám, tư vấn sức khỏe, phát thuốc miễn phí cho người dân xã Cao Lộc

Đại tá Lương Mạnh Vông, Phó Chính ủy Ban Chỉ huy BĐBP Lạng Sơn cho biết: Trên cơ sở quy chế phối hợp với ngành y tế và chính quyền địa phương, Đảng ủy, Ban Chỉ huy BĐBP Lạng Sơn đã chỉ đạo lực lượng quân y tại các đồn biên phòng chủ động bám sát địa bàn; phối hợp chặt chẽ với trạm y tế cấp xã, trung tâm y tế khu vực trong công tác khám, chữa bệnh, cấp phát thuốc miễn phí, tuyên truyền phòng chống dịch bệnh theo mùa và chăm sóc sức khỏe ban đầu cho Nhân dân. Các đơn vị thường xuyên rà soát, cập nhật tình hình sức khỏe người dân khu vực biên giới, ưu tiên quan tâm đến các thôn bản xa trung tâm, gia đình chính sách, người cao tuổi, trẻ em và phụ nữ có thai để kịp thời tham mưu, phối hợp triển khai các biện pháp hỗ trợ y tế.

Hiện nay, BĐBP Lạng Sơn đang duy trì hiệu quả hoạt động của 7 trạm xá quân dân y kết hợp. Thông qua mô hình "Quân dân y kết hợp" và mô hình “Người thầy thuốc quân hàm xanh”mô hình này, các đơn vị thường xuyên trao đổi thông tin, phối hợp với trạm y tế các xã triển khai nhiều hoạt động như: tổ chức khám, chữa bệnh lưu động; tuyên truyền phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm; vận động tiêm chủng vắc-xin; tư vấn dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe sinh sản… Trong các đợt khám chữa bệnh, cấp thuốc miễn phí, lực lượng quân y chủ động phối hợp với y tế địa phương rà soát danh sách nhóm đối tượng cần đặc biệt quan tâm. Cùng với quá trình thăm khám lâm sàng, cán bộ y tế và quân y biên phòng còn lồng ghép tư vấn biện pháp phòng bệnh, hướng dẫn người dân tự theo dõi sức khỏe, phát hiện sớm dấu hiệu bất thường để chủ động đến cơ sở y tế.

Đối với công tác y tế dự phòng, sự phối hợp quân dân y thể hiện qua việc đưa thông tin phòng bệnh về tận thôn bản vùng sâu. Các nội dung tuyên truyền về vệ sinh môi trường, phòng chống dịch bệnh truyền nhiễm, lợi ích của tiêm chủng mở rộng, phòng chống suy dinh dưỡng trẻ em… được lồng ghép trong các buổi sinh hoạt cộng đồng, khám bệnh lưu động, Ngày hội Biên phòng toàn dân, chương trình “Xuân biên phòng - Ấm lòng dân bản”. Với những cách làm linh hoạt, sáng tạo, thường xuyên đã giúp những thông tin y tế đến với người dân một cách dễ hiểu, tạo sự chuyển biến về nhận thức trong cộng đồng dân cư.

Bà Đinh Thị Liên, Bí thư Đảng ủy xã Kháng Chiến cho biết: Đảng ủy xã xác định công tác phối hợp quân dân y là một trong những nhiệm vụ chính trị trọng tâm. Chúng tôi đã chỉ đạo UBND xã, trạm y tế thiết lập cơ chế thông tin liên lạc 24/24 giờ với quân y đồn biên phòng. Việc phối hợp chặt chẽ giúp xã chủ động hơn trong công tác nắm tình hình, xử lý các vấn đề sức khỏe cộng đồng ngay từ cơ sở, tổ chức tiêm chủng mở rộng đạt tỷ lệ cao và kịp thời xử lý các tình huống khẩn cấp, đồng thời củng cố niềm tin của Nhân dân, xây dựng mối quan hệ gắn bó quân dân nơi biên giới.

Nâng tầm mạng lưới y tế vùng biên

Nhiệm vụ đặt ra đối với công tác chăm sóc sức khỏe Nhân dân khu vực biên giới trong giai đoạn mới là tiếp tục đầu tư, nâng tầm các chương trình, mô hình thành một “mạng lưới” y tế hoạt động bài bản, chuyên nghiệp, có quy trình phản ứng nhanh trước mọi tình huống y tế công cộng. Đây là nội dung chỉ đạo trong Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị "Về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân".

Cụ thể hóa tinh thần đó, ngày 31/12/2025, Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Kế hoạch hành động số 11-KH/TU thực hiện Nghị quyết số 72/NQ-TW. Nghị quyết xác định công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe Nhân dân là nhiệm vụ chính trị quan trọng, đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Ngày 10/3/2026, UBND tỉnh cũng ban hành Kế hoạch số 81/KH-UBND về thực hiện Kế hoạch hành động số 11-KH/TU ngày 31/12/2025 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy.

Cán bộ quân y Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị tư vấn, khám sức khỏe cho người dân xã Đồng Đăng

Kế hoạch của UBND tỉnh xác định rõ nhiệm vụ củng cố, phát triển mạng lưới y tế cơ sở, đặc biệt là trạm y tế cấp xã; bảo đảm đủ năng lực cung ứng các dịch vụ cơ bản, thiết yếu về phòng bệnh, khám, chữa bệnh thông thường. Cùng với việc đầu tư cơ sở hạ tầng, tỉnh đặt mục tiêu tăng cường bố trí bác sĩ tại các trạm y tế: phấn đấu đến năm 2027 có ít nhất 2 bác sĩ/trạm; đến năm 2030 có ít nhất 4 bác sĩ/trạm; 100% trạm y tế cấp xã được đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị và nhân lực đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Hiện thực hóa các chỉ tiêu trên, Sở Y tế đã ban hành Kế hoạch số 79/KH-SYT ngày 25/3/2026, trong đó đưa ra các giải pháp nhằm củng cố hệ thống y tế dự phòng, siết chặt kiểm dịch y tế biên giới; duy trì chất lượng tiêm chủng mở rộng; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý sức khỏe theo vòng đời. Đặc biệt, ngành y tế cũng sẽ triển khai việc biệt phái, luân phiên cán bộ y tế tuyến trên về hỗ trợ tuyến dưới. Theo đó toàn ngành phấn đấu giai đoạn 2025 - 2030, mỗi năm biệt phái ít nhất 10 lượt bác sĩ tuyến trên về cơ sở làm việc và sẽ chuyển giao kỹ thuật tại các trạm y tế xã vùng khó khăn, biên giới.

Cùng với đó, Sở Y tế và BĐBP tỉnh xác định để thực hiện hiệu quả những nhiệm vụ, mục tiêu đề ra trong giai đoạn tới thì các lực lượng được kết nối phải vận hành chặt chẽ: trạm y tế xã đóng vai trò là "điểm tựa" chuyên môn ban đầu; lực lượng quân y biên phòng hỗ trợ tiếp cận địa bàn, xử trí ban đầu; trung tâm y tế khu vực giữ vai trò hỗ trợ chuyên sâu và điều trị tuyến trên. Các lực lượng khác tại địa bàn đảm nhận vai trò phản ứng nhanh, tiếp cận địa bàn khó khăn nhằm giúp mạng lưới y tế vùng biên chủ động trong công tác phòng bệnh, tầm soát nguy cơ dịch tễ và xử lý hiệu quả các tình huống khẩn cấp.

Ông Hoàng Xuân Trường, Phó Giám đốc Sở Y tế nhận định: Những kết quả ấn tượng của mô hình "Quân dân y kết hợp" trong giai đoạn qua là tiền đề quan trọng để ngành y tế tiếp tục tham mưu cho tỉnh triển khai đồng bộ các giải pháp theo tinh thần Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị. Sở Y tế đã và đang chỉ đạo các trung tâm y tế khu vực tăng cường đào tạo, tập huấn về chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng và chuyển giao công nghệ để lực lượng tại chỗ như cán bộ quân y, y tế xã và các lực lượng liên quan tại cơ sở có thể làm chủ các kỹ thuật cấp cứu ngoại viện, xử lý các tình huống và làm tốt công tác phòng chống dịch bệnh tại địa bàn biên giới.

Trải qua nhiều năm nỗ lực bám bản, bám dân, đội ngũ quân y BĐBP Lạng Sơn đã trở thành "điểm tựa" tin cậy, được người dân khu vực biên giới gọi thân thương là “người thầy thuốc quân hàm xanh”. Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, công tác phối hợp quân dân y cần tiếp tục được quan tâm đầu tư, nâng tầm bằng cơ chế chính sách thiết thực, ưu tiên nguồn lực và ứng dụng công nghệ hiện đại. Việc giữ vững chủ quyền an ninh biên giới quốc gia gắn liền với việc giữ gìn sự bình yên trong từng bản làng và bảo vệ, chăm sóc tốt nhất sức khỏe của Nhân dân ngay từ cơ sở.

MINH NGỌC - THU HIỀN

Nguồn Lạng Sơn : https://baolangson.vn/giu-mach-song-vung-bien-ky-2-5094121.html