Một gian hàng trưng bày sản phẩm của Sandisk. Ảnh: Zuma Press.
Ngành công nghiệp chip nhớ đang trải qua thời kỳ biến động. Nhu cầu xây dựng trung tâm dữ liệu AI tiêu thụ phần lớn nguồn cung chip NAND, bộ nhớ DRAM và ổ cứng. Điều này dẫn đến tình trạng thiếu hụt bộ nhớ cho các thị trường như máy tính cá nhân và smartphone.
Thế giới đang cần nhiều chip nhớ và ổ cứng. Tuy nhiên bất chấp tình trạng khan hiếm nguồn cung, các nhà sản xuất không vội làm thêm chip. Theo WSJ, có nhiều lý do khác nhau dẫn đến quyết định này.
Xu hướng lâu dài
"Thị trường bộ nhớ đang trải qua tình trạng mất cân bằng cung cầu giữa các thế hệ", nhà phân tích chip Joe Moore từ Morgan Stanley cho biết.
Nguồn cung khan hiếm đẩy giá chip lên cao, giúp tăng doanh thu và lợi nhuận cho nhà sản xuất. Trong quý gần nhất, doanh thu và lợi nhuận của Micron tăng kỷ lục. Tương tự, Samsung dự kiến lợi nhuận quý IV/2025 tăng gấp 3 lần so với cùng kỳ năm ngoái.
Tình trạng thiếu hụt và tăng giá thường khiến nhà sản xuất đẩy mạnh sản lượng để đáp ứng nhu cầu. Tuy nhiên do từng chịu ảnh hưởng bởi những đợt biến động giá trong quá khứ, các hãng bộ nhớ giờ đây chọn phản ứng thận trọng hơn.
Theo WSJ, cổ phiếu các công ty bộ nhớ đang được "săn đón" tại Phố Wall. Micron, Seagate và Western Digital (WD) đều chứng kiến cổ phiếu tăng hơn gấp đôi trong năm 2025. Hãng bộ nhớ Sandisk sau khi tách khỏi WD thậm chí ghi nhận cổ phiếu tăng gấp 10 lần. Tại Hàn Quốc, cổ phiếu SK Hynix tăng 88% chỉ trong 3 tháng.
Cổ phiếu một số công ty sản xuất bộ nhớ từ khi Sandisk tách khỏi WD tháng 2/2025. Ảnh: WSJ.
Các nhà phân tích dự đoán giá chip nhớ và ổ cứng vẫn cao trong năm nay. Tuy nhiên nhìn lại lịch sử, việc giảm giá bộ nhớ thường gây bất lợi cho nhà sản xuất. Lần gần nhất xảy ra vào năm 2023, Micron, WD, Seagate và SK Hynix đều ghi nhận lỗ.
Tình hình lần này có thể khác. Các hệ thống AI của Nvidia hay AMD yêu cầu lượng lớn DRAM chuyên dụng. Quá trình vận hành tạo ra lượng lớn dữ liệu mới, cần lưu trữ trên các thành phần như ổ cứng, ổ SSD công nghệ flash.
Theo nhà phân tích Mark Newman từ Bernstein, điều này có thể tạo nên xu hướng "bùng nổ dữ liệu". Ông dự đoán lượng thiết bị lưu trữ xuất xưởng 4 năm tới sẽ tăng 19%, nhanh hơn tốc độ tăng trưởng trung bình 14% trong 10 năm qua.
Giải pháp thận trọng
Nvidia và AMD cũng đẩy nhanh chu kỳ nâng cấp khi giới thiệu sản phẩm mới mỗi năm. Việc tăng bộ nhớ DRAM trên các hệ thống giúp cải thiện hiệu suất tổng thể so với thế hệ trước.
Tại triển lãm CES 2026 diễn ra đầu tháng 1, Nvidia cho biết dòng GPU Rubin có băng thông bộ nhớ cao gần gấp 3 lần so với chip Blackwell sản xuất năm ngoái.
Các hãng công nghệ lớn nhất thế giới cũng góp phần thúc đẩy nhu cầu với hệ thống AI. Tổng chi phí vốn của Amazon, Google, Microsoft và Meta cho cơ sở hạ tầng AI năm 2025 ước tính đạt 407 tỷ USD. Giới phân tích dự đoán con số có thể tăng lên khoảng 523 tỷ USD năm nay.
"Nếu nhu cầu vẫn mạnh mẽ, chu kỳ tăng trưởng của thị trường có thể kéo dài nhiều năm", nhà phân tích Joe Moore nhận định.
Doanh thu của 3 nhà sản xuất chip nhớ lớn. Ảnh: WSJ.
Tất nhiên, các nhà sản xuất vẫn phải tính đến chu kỳ suy thoái. Bất chấp dự báo ảm đạm về tình trạng thiếu hụt bộ nhớ cho thiết bị tiêu dùng, những công ty như Micron, Sandisk, Seagate và WD vẫn xem xét thận trọng chiến lược mở rộng năng lực sản xuất.
Trong số này, chỉ Seagate có kế hoạch tăng mạnh đầu tư trong năm nay, nhưng chủ yếu nhằm duy trì mức cường độ vốn quanh ngưỡng truyền thống (4%), không phải mở rộng ồ ạt.
Theo ước tính của FactSet, Sandisk dự kiến tăng chi phí vốn thêm 18% trong năm tài chính kết thúc tháng 6, bất chấp doanh thu cùng kỳ tăng mạnh 44%.
Phát biểu tại một hội nghị vào tháng 12/2025, CEO Sandisk David Goeckeler cho biết tình trạng thiếu hụt hợp đồng cung ứng dài hạn trong thị trường bộ nhớ NAND khiến công ty khó đầu tư lâu dài. Tương tự nhiều loại bán dẫn khác, xây dựng nhà máy sản xuất chip NAND có thể kéo dài nhiều năm.
"Có lẽ bên nhu cầu cần đưa ra những cam kết dài hạn hơn, thay vì chỉ theo giai đoạn 3 tháng", Goeckeler chia sẻ. Ông nhấn mạnh cần đảm bảo hiệu quả kinh tế để tiếp tục đầu tư, tránh lặp lại những chu kỳ thua lỗ như trước đây.
Phúc Thịnh