Nghịch lý mặt hàng top đầu thế giới của Việt Nam: Nhập khẩu cao hơn xuất khẩu

3 giờ trướcBài gốc

Theo số liệu sơ bộ vừa được Cục Hải quan công bố, tính từ đầu năm đến hết ngày 15/5, xuất khẩu điều của Việt Nam đạt khoảng 227,1 nghìn tấn, với kim ngạch khoảng 1,5 tỷ USD; giảm nhẹ về sản lượng nhưng tăng 1,5% về trị giá so với cùng kỳ năm ngoái.

Trong khi đó, Việt Nam nhập khẩu khoảng 1,3 triệu tấn hạt điều, trị giá khoảng 2,3 tỷ USD. So với cùng kỳ năm ngoái, kim ngạch nhập khẩu tăng khoảng 25,1%, tương đương tăng thêm khoảng 464 triệu USD. Như vậy, kim ngạch nhập khẩu điều hiện cao hơn xuất khẩu khoảng 732 triệu USD.

Đây tiếp tục là nghịch lý kéo dài nhiều năm của ngành điều Việt Nam khi đứng trong nhóm quốc gia xuất khẩu nhân điều hàng đầu thế giới nhưng lại phụ thuộc rất lớn vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu.

Chia sẻ với PV Tiền Phong, lãnh đạo một doanh nghiệp điều tại Đồng Nai cho rằng việc nhập khẩu điều tăng mạnh trong khi xuất khẩu chỉ tăng nhẹ phản ánh đặc thù của ngành điều Việt Nam. Theo đó, các doanh nghiệp hiện chủ yếu tăng nhập điều thô để duy trì công suất chế biến, dự trữ nguyên liệu và chuẩn bị cho các đơn hàng trong thời gian tới.

Đặc biệt, doanh nghiệp lo ngại nguồn cung điều thô toàn cầu có thể biến động khi nhiều quốc gia châu Phi bắt đầu hạn chế xuất khẩu nguyên liệu nhằm phát triển công nghiệp chế biến nội địa và giữ lại giá trị gia tăng trong nước.

Trong khi đó, tốc độ phục hồi của thị trường xuất khẩu chưa tăng tương ứng do nhu cầu tiêu thụ tại nhiều thị trường lớn vẫn khá thận trọng trước tác động từ xung đột Trung Đông, chi phí logistics tăng cao và biến động kinh tế toàn cầu.

Kim ngạch nhập khẩu hạt điều trong những tháng đầu năm tăng cao hơn xuất khẩu.

“Nhiều khách hàng nhập khẩu hiện có xu hướng giãn tiến độ ký hợp đồng, chia nhỏ đơn hàng và hạn chế tích trữ hàng hóa do lo ngại rủi ro thị trường và biến động giá cả”, vị này chia sẻ.

Theo Hiệp hội Điều Việt Nam (VINACAS), Việt Nam hiện chiếm khoảng 80% lượng điều nhân xuất khẩu toàn cầu. Tuy nhiên, ngành điều trong nước chủ yếu mạnh ở khâu chế biến, còn nguồn nguyên liệu nội địa chỉ đáp ứng được một phần nhỏ nhu cầu sản xuất.

Nguyên nhân nhập khẩu điều tăng mạnh trong những tháng đầu năm được cho là xuất phát từ việc công suất chế biến trong nước liên tục mở rộng, trong khi vùng nguyên liệu nội địa ngày càng thu hẹp. Nhiều năm qua, diện tích điều giảm dần do năng suất và hiệu quả kinh tế chưa cao, nhiều nông dân chuyển sang các loại cây trồng có giá trị tốt hơn như sầu riêng, cà phê hay cây ăn trái.

Hiện nguồn cung điều nguyên liệu cho Việt Nam chủ yếu đến từ Campuchia và các quốc gia châu Phi như Bờ Biển Ngà, Ghana, Nigeria hay Tanzania. Sau khi nhập khẩu, doanh nghiệp Việt Nam tiến hành chế biến sâu, tách nhân, rang, đóng gói rồi xuất khẩu sang Mỹ, EU, Trung Quốc và nhiều thị trường khác.

Điều này cho thấy Việt Nam hiện đóng vai trò trung tâm chế biến điều của thế giới hơn là quốc gia chủ động hoàn toàn về vùng nguyên liệu.

Đại diện VINACAS cảnh báo nếu Việt Nam không chủ động được vùng nguyên liệu thì vị thế số 1 thế giới về chế biến và xuất khẩu nhân điều có thể bị ảnh hưởng trong tương lai.

Xuân Phong

Nguồn Tiền Phong : https://tienphong.vn/nghich-ly-mat-hang-top-dau-the-gioi-cua-viet-nam-nhap-khau-cao-hon-xuat-khau-post1846183.tpo