Nghịch lý thị trường chứng khoán: 'Sóng to nhưng thuyền vẫn mắc cạn'

3 giờ trướcBài gốc

Thị trường “xanh vỏ đỏ lòng”

Phiên giao dịch sáng ngày 15/5, chỉ số VN-Index vẫn duy trì trên mốc 1.920 điểm. Theo phân tích từ hệ thống dữ liệu của các công ty chứng khoán, động lực chính giúp thị trường giữ vững sắc xanh bất chấp các biến động địa chính trị đến từ hai yếu tố cốt lõi: Sự ổn định của bộ máy điều hành Chính phủ nhiệm kỳ 2026 - 2031 và thông tin FTSE Russell xác nhận nâng hạng thị trường lên Nhóm mới nổi thứ cấp (có hiệu lực từ tháng 9/2026).

Mặc dù chỉ số VN-Index trên 1.900 điểm nhưng thị trường vẫn “xanh vỏ đỏ lòng”. Ảnh minh họa

Tuy nhiên, nhìn sâu hơn các mã chứng khoán trên thị trường, các chuyên gia phân tích Công ty chứng khoán Rồng Việt (VDSC) chỉ ra rằng, con số 1.925 điểm hiện tại mang đậm tính chất “xanh vỏ”. Hiện đà tăng của chỉ số chung đang phụ thuộc quá lớn vào nhóm cổ phiếu trụ cột, đặc biệt là nhóm cổ phiếu “họ Vin” (VIC, VHM, VRE) với mức tăng trưởng trung bình lên tới 39% trong quý I/2026.

Nếu loại bỏ lực kéo từ nhóm này, VN-Index thực tế chỉ đang đi ngang hoặc thậm chí sụt giảm nhẹ. Điều này tạo nên một bức tranh tương phản rõ nét: Trong khi sàn HoSE bứt phá thì chỉ số HNX-Index và UpCOM-Index - nơi tập trung nhiều doanh nghiệp Midcap và Small-cap lại ghi nhận mức giảm lần lượt 2,14% và 1,70%.

Sự phân hóa này còn thể hiện rõ qua góc nhìn so sánh giữa các nhóm ngành. Trong khi các mã bất động sản lớn đóng vai trò “người hùng” giữ nhịp chỉ số, các ngành sản xuất và dịch vụ thực tế đang chịu áp lực rất lớn.

Dữ liệu từ TPS (Tiên Phong Securities) cho thấy, áp lực lạm phát đang lan rộng làm gia tăng chi phí đầu vào và thu hẹp biên lợi nhuận của doanh nghiệp. Chính vì vậy, dòng tiền có xu hướng rút khỏi các nhóm ngành nhạy cảm như Tiện ích (giảm 28%) hay Công nghệ phần mềm (giảm 27%) để tìm nơi trú ẩn an toàn, vô hình trung khiến chỉ số chung thì “sống” nhưng cổ phiếu của đa số nhà đầu tư lại “chết”.

Nghịch lý “mắc cạn” và chiến lược “ra khơi”

Cụm từ “thuyền mắc cạn” mô tả chính xác trạng thái của hàng triệu tài khoản cá nhân hiện nay. Nhiều nhà đầu tư mua cổ phiếu hoặc chứng chỉ quỹ (CCQ) từ đỉnh cao 1 - 2 năm trước vẫn đang phải chịu mức lỗ từ 30% đến 50%. Đây là một nghịch lý khi thị trường lập đỉnh lịch sử nhưng tài sản ròng lại sụt giảm.

Theo báo cáo chiến lược tháng 5/2026 của PHS (Phú Hưng Securities), tâm lý “Sell in May” (Bán trong tháng 5) đang đè nặng lên thị trường. Dòng tiền cá nhân bị kẹt trong các nhóm ngành bất động sản dân cư và xây dựng - những nhóm ngành chưa thoát khỏi bóng ma nợ trái phiếu và vướng mắc pháp lý, dẫn đến việc khối lượng giao dịch trên sàn HoSE có phiên sụt giảm tới 27,1%. Khi không có dòng tiền mới giải cứu, những cổ phiếu này vẫn nằm im dưới đáy, bất chấp việc VN-Index nhảy múa ở vùng 1.900 điểm.

TTCK trong phiên sáng 15/5 giằng co và giảm nhẹ hơn 3 điểm, VN-Index vẫn giữ mốc đỉnh lịch sử, đạt hơn 1.921 điểm. Thanh khoản thị trường chưa đạt 10.000 tỷ đồng. Ảnh chụp màn hình

Nghịch lý này cũng lan sang mảng quỹ đầu tư. Nhiều nhà đầu tư thắc mắc vì sao các chứng chỉ quỹ họ nắm giữ vẫn giảm dù chứng khoán tăng mạnh. Các chuyên gia phân tích VDSC lý giải, danh mục các quỹ mở thường được thiết kế để đa dạng hóa rủi ro, nắm giữ nhiều mã Ngân hàng, Bán lẻ và Sản xuất.

Mặt khác, trong kỳ cơ cấu vừa qua, trong khi trụ lớn kéo điểm, nhóm Ngân hàng lại sụt giảm 10% và nhóm Sản xuất chịu ảnh hưởng từ chi phí logistics tăng cao. Do đó, NAV (giá trị tài sản ròng) của quỹ bị kéo xuống là điều tất yếu. Điều này minh chứng cho việc dòng tiền trên thị trường đang trở nên “chọn lọc” cực đoan, chỉ tập trung vào một vài mã có câu chuyện riêng biệt thay vì lan tỏa đều cho toàn bộ nền kinh tế.

Trước thực trạng “xanh vỏ đỏ lòng”, các công ty chứng khoán hàng đầu đều đưa ra khuyến nghị thận trọng. VNDIRECT cho rằng, đây là thời điểm vàng để “Tái cơ cấu danh mục đón đầu chu kỳ tăng trưởng mới”. Thay vì bám trụ vào những cổ phiếu đã lỗi thời về câu chuyện kinh doanh, nhà đầu tư cần chuyển dịch dòng tiền sang các nhóm ngành hưởng lợi từ vĩ mô và đầu tư công - vốn là động lực tăng trưởng chính được Chính phủ thúc đẩy trong quý II/2026.

TPS nhấn mạnh rằng, cơ hội trong năm 2026 sẽ chỉ thuộc về những thị trường phân hóa. Dòng tiền sẽ hướng về các ngành có triển vọng dài hạn như FDI, năng lượng tái tạo và các doanh nghiệp có khả năng chuyển hóa chi phí lạm phát vào giá bán. Đối với các nhà đầu tư đang nắm giữ chứng chỉ quỹ, các chuyên gia khuyên nên nhìn vào tầm nhìn dài hạn 3 - 5 năm, đặc biệt là khi TTCK Việt Nam chính thức được nâng hạng vào tháng 9 tới. Dòng vốn ngoại dự kiến đổ vào sẽ tập trung vào nhóm vốn hóa lớn (Blue-chips), đây mới là lúc những “con thuyền” lớn bắt đầu thực sự ra khơi.

Để không tiếp tục “mắc cạn” giữa con sóng 1.900 điểm, việc nhìn nhận thực tế và quyết đoán trong việc loại bỏ các mã yếu kém là điều bắt buộc. Thị trường chứng khoán năm 2026 không dành cho những nhà đầu tư mơ mộng về một sự tăng trưởng đồng loạt mà dành cho những người biết chọn lọc, đi theo bước chân của dòng tiền lớn.

Hải Yên/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/thi-truong-tien-te/nghich-ly-thi-truong-chung-khoan-song-to-nhung-thuyen-van-mac-can-20260515113451914.htm