Nghịch lý 'vừa khổ vừa nghèo' do AI tạo ra

4 giờ trướcBài gốc

Có một viễn cảnh nghịch lý được share nhiều trên mạng xã hội, rằng trong tương lai, tác phẩm do con người sản xuất thủ công, không can thiệp công nghệ sẽ có mức giá "trên trời", vượt khả năng chi trả của người bình dân; phần đông công chúng chỉ có thể chi trả để tiêu thụ sản phẩm sáng tạo do AI làm ra.

Liệu AI sẽ làm giảm thu nhập của người sáng tạo hay tăng thu nhập cho người sáng tạo?

Ai tăng lương, ai giảm lương trong thời AI?

Theo ông Đinh Trần Tuấn Linh - một chuyên gia trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, vấn đề là nhóm tác giả nào sẽ tăng thu nhập, và tỷ trọng của nhóm tác giả hưởng lợi trên tổng thị trường là bao nhiêu. Ông cũng nhận định đây là một trong hai viễn cảnh "Utopia và Dystopia" về tương lai của AI.

Ông Đinh Trần Tuấn Linh cùng bà Hoàng Thanh Vân (Giám đốc ANA Hà Nội), bà Ngô Thị Ly (Giám đốc Read Station) và bà Nguyễn Thị Nguyệt Nga (Giám đốc 25 Academy) đã có nhiều thảo luận tại Hội thảo Xuất bản trong thời đại AI, tổ chức.

Ông Đinh Trần Tuấn Linh khẳng định AI sẽ làm giảm thu nhập của người lao động tất cả lĩnh vực. Ảnh: Thúy Hạnh.

Chia sẻ trước câu hỏi về viễn cảnh mà Tri thức - Znews đặt ra ở đầu bài, ông Đinh Trần Tuấn Linh khẳng định AI sẽ "ngoạm" một phần thu nhập của người lao động ở tất cả lĩnh vực, không chỉ lĩnh vực sáng tác. "Các công ty AI đều đang lỗ, tốn nhiều điện, nhiều sức máy,... để xây mô hình AI to hơn, họ cần phải kiếm nguồn tiền từ chính lương của người lao động", ông Tuấn Linh nói.

Ông Tuấn Linh giải thích thêm về nền kinh tế token - một thuật ngữ đang được quan tâm hiện nay. "Chủ lao động sẽ trả một phần cho token, cho hãng AI, và trả phần lương giảm đi cho người lao động", diễn giải giải thích. Không chỉ giảm lương, có công nghệ "hỗ trợ", người lao động còn phải làm khối lượng việc nhiều hơn trước.

Đây là bức tranh "dystopia" (có xu hướng bi quan - PV) về AI. Ở chiều ngược lại trong bức tranh "utopia" (có xu hướng lạc quan - PV) về công nghệ, có người cho rằng có những vị trí nhất định không thể bị xâm phạm bởi AI, ví dụ như sáng tác, thủ công. Từ đó, sinh ra 2 loại "nghệ nhân", một là những nghệ sĩ "boutique" (quy mô nhỏ - PV), thuần túy sáng tác không công nghệ; hai là những nghệ sĩ sáng tác có sử dụng công nghệ.

"Thu nhập nghệ sĩ có tăng, nhưng có lẽ chỉ 0,5% nghệ sĩ sẽ tăng thu nhập nếu họ làm thuần túy bằng tay, không công nghệ, tức đồ làm bằng tay đột ngột trở nên đắt giá; nhưng 99,5% số nghệ sĩ còn lại sẽ gia nhập thị trường phổ thông, phải dùng AI", ông Tuấn Linh cho biết.

Thị trường khi đó chia hai loại phân khúc, phân khúc cao do con người làm và phân khúc rẻ do AI hỗ trợ.

Khoảng cách giàu nghèo mới của tương lai

Cũng theo ông Đinh Trần Tuấn Linh, AI không chỉ tác động tới thu nhập người lao động, mà còn có thể tạo ra khoảng cách giàu nghèo ngày càng lớn.

Theo ông, thách thức lớn mà AI tạo ra hiện nay là sự kẽo giãn khoảng cách về tốc độ, chất lượng công việc giữa người dùng AI và người không dùng AI. "Trong 2 năm vừa qua, tôi chứng kiến khoảng cách giữa người giỏi có dùng AI với người giỏi không dùng AI, đang bị kéo giãn ra rất nhiều. Đó có thể chính là khoảng cách giàu nghèo của tương lai", ông Linh nói.

Trước câu hỏi "Kỹ năng nào cần có trong thời AI?", ông Linh cho rằng "AI sẽ thay thế mọi kỹ năng phổ biến. Câu hỏi đúng phải là tôi nên có tư duy gì trong thời AI?".

Diễn giả liệt kê ra 3 tư duy cần thiết, theo Tạp chí Harvard Business Review nhận định, gồm: tư duy analytical thinking (phân tích phản biện), creative thinking (tư duy sáng tạo), systems thinking (tư duy hệ thống). Tổng hợp 3 tư duy này sẽ tạo nên một người lãnh đạo, bởi trong tương lai, mỗi cá nhân dự báo sẽ "lãnh đạo" nhiều AI agent phục vụ công việc.

Từ trái sang phải: Bà Hoàng Thanh Vân, bà Ngô Thị Ly, ông Đinh Trần Tuấn Linh, bà Nguyễn Thị Nguyệt Nga. Ảnh: Thúy Hạnh.

Các diễn giả đều đồng tình với quan điểm của ông Đinh Trần Tuấn Linh. Bà Hoàng Thanh Vân bổ sung thêm dự báo về xu hướng xuất bản tương lai chịu tác động của AI.

Cụ thể, sách có kiến thức mang tính hệ thống ngày càng được ưa chuộng. Sách có câu chuyện thật, góc nhìn trải nghiệm thật của con người cũng sẽ được tìm kiếm nhiều hơn. Thậm chí, bà Vân cho rằng tác phẩm nghệ thuật với cảm xúc trần trụi, thô ráp nhất lại càng được quan tâm. Sách chữa lành, cung cấp khoảng nghỉ rời xa máy móc tiếp tục được đón đọc bởi con người sẽ gặp stress sau khi tiếp xúc nhiều với công nghệ.

Thúy Hạnh

Nguồn Znews : https://znews.vn/nghich-ly-vua-kho-vua-ngheo-do-ai-tao-ra-post1646827.html