Cristiano Ronaldo (41 tuổi) đã sẵn sàng dìu dắt đội tuyển bóng đá quốc gia Bồ Đào Nha tại FIFA World Cup lần thứ 6. Ảnh: Hannah Mckay/Reuters.
Kỳ World Cup khai mạc tại Bắc Mỹ vào tháng tới được kỳ vọng là phiên bản hoành tráng nhất trong lịch sử, với 48 đội tuyển, 16 thành phố đăng cai và 104 trận đấu. Điều đó đồng nghĩa với việc hơn 6 triệu vé được tung ra thị trường cho người hâm mộ trên khắp thế giới.
Tuy nhiên, ngay từ đầu, người hâm mộ đã không biết chính xác giá vé sẽ là bao nhiêu hay có bao nhiêu vé được bán ra. Chỉ có một điều nhanh chóng trở nên rõ ràng: đây sẽ là kỳ World Cup đắt đỏ nhất từ trước đến nay, theo The Wall Street Journal.
11 tỷ USD và "mỏ vàng" tiềm năng
Ngoại trừ một số ít trận đấu, phần lớn vé World Cup có giá khởi điểm từ vài trăm USD và có thể lên tới hàng nghìn USD. Nguyên nhân chính là Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) áp dụng cơ chế định giá động (dynamic pricing), tức giá vé thay đổi theo nhu cầu thị trường. Điều này khiến việc mua vé trở nên căng thẳng và khó đoán hơn.
Làn sóng phản ứng từ người hâm mộ đã khiến Tổng chưởng lý bang New York và New Jersey phải gửi trát yêu cầu FIFA giải trình về các phương thức bán vé.
"Không ai nên bị thúc ép phải trả những mức giá cắt cổ cho chỗ ngồi của mình, và người hâm mộ phải có quyền tin rằng tấm vé họ mua sẽ đúng với những gì họ nhận được", Tổng chưởng lý New York Letitia James tuyên bố.
FIFA từ chối bình luận về các trát yêu cầu này.
Mục tiêu của FIFA là một kỷ lục dự kiến là doanh thu 11 tỷ USD. Ảnh: Nathan Hackett/WSJ.
Đối với những người am hiểu cách FIFA vận hành, mức giá đắt đỏ của giải đấu lần này không phải điều bất ngờ. Kể từ khi Mỹ, Canada và Mexico giành quyền đăng cai World Cup 2026 vào năm 2018, FIFA đã coi thị trường Mỹ như một "mỏ vàng" tiềm năng. Khoảng 75% số trận đấu của giải sẽ diễn ra trên đất Mỹ.
Sức mua của nền kinh tế lớn nhất thế giới đã tăng đáng kể kể từ World Cup 1994, trong khi nhu cầu chi tiêu cho các sự kiện thể thao cao cấp tại Mỹ bùng nổ sau đại dịch. FIFA đã nhanh chóng tận dụng cơ hội đó bằng cách thay đổi mạnh mẽ cách kiếm tiền từ World Cup.
Trước đây, FIFA thường giữ giá vé ở mức tương đối dễ tiếp cận để phục vụ người hâm mộ trung thành. Nhưng giờ đây, tổ chức này đang tận dụng sức hấp dẫn của một kỳ World Cup tổ chức tại Mỹ để gia tăng nguồn thu và tích lũy ngân quỹ.
Mục tiêu của FIFA là đạt doanh thu kỷ lục 11 tỷ USD.
Người hâm mộ chịu thiệt
"FIFA đã lấy World Cup khỏi tay những người hâm mộ bình thường và bán nó cho những ai trả giá cao nhất", Davie Hood, một cổ động viên Scotland, nói. Ông đã chi 1.800 USD (khoảng 47 triệu đồng) để mua 3 vé xem các trận vòng bảng của đội tuyển Scotland.
Đó mới chỉ là phần đầu trong chi phí của ông. Hood và hàng nghìn cổ động viên Scotland khác bị sốc trước giá khách sạn tại Boston nên phải đặt phòng ở Providence, bang Rhode Island. Họ còn thuê nguyên một đội xe buýt học sinh để tới sân vận động ở Foxborough nhằm tránh phải trả 95 USD/người (khoảng 2,4 triệu đồng) cho tuyến xe buýt đặc biệt từ Boston.
Chủ tịch FIFA, ông Gianni Infantino, cho rằng FIFA chỉ đơn giản là bán vé theo mức giá mà thị trường chấp nhận. Theo ông, tốt hơn hết là doanh thu đó thuộc về FIFA thay vì rơi vào tay giới đầu cơ vé. FIFA cho biết đã bán được khoảng 90% trong tổng số 6 triệu vé của giải đấu.
Nhờ nguồn thu tăng mạnh, FIFA dự kiến phân bổ kỷ lục 2,7 tỷ USD cho các chương trình phát triển bóng đá trên toàn thế giới trong 4 năm tới. Con số này đã tăng gấp 8 lần trong 10 năm ông Infantino lãnh đạo FIFA. Nhiều ý kiến cho rằng chính sách phân phối tiền hào phóng này cũng giúp củng cố vị thế chính trị của ông, khi chủ tịch FIFA được bầu bởi 211 liên đoàn thành viên, mỗi liên đoàn có một lá phiếu.
Trước những chỉ trích về giá vé, FIFA đã thông báo phát hành một lượng nhỏ vé giá 60 USD (khoảng 1,5 triệu đồng) cho mỗi trận đấu. Tuy nhiên, số lượng rất hạn chế: chỉ 1.000 vé mỗi trận, tương đương 104.000 vé trên tổng số khoảng 6 triệu vé toàn giải.
Trong khi đó, khi ngày khai mạc đang đến gần, nhiều dấu hiệu cho thấy các doanh nghiệp địa phương có thể không hưởng lợi như kỳ vọng. Nhiều trận đấu vẫn còn vé chưa bán hết và giá vé của những trận ít hấp dẫn đã bắt đầu giảm.
Một khảo sát của Hiệp hội Khách sạn và Lưu trú Mỹ cho thấy khoảng 80% khách sạn tại các thành phố đăng cai có lượng đặt phòng thấp hơn dự báo ban đầu. Việc giải đấu trải dài trên phạm vi quá rộng, từ Vancouver đến Boston rồi Mexico City, khiến người hâm mộ phải di chuyển xa và tốn kém hơn nhiều so với các kỳ World Cup trước.
Ngoài ra, các rào cản về visa và những lo ngại địa chính trị cũng đang làm giảm nhu cầu từ du khách quốc tế.
Ở cấp độ địa phương, phần lớn chi phí tổ chức lại do các thành phố đăng cai gánh chịu thay vì FIFA. Điều này dẫn tới việc nhiều loại phí tăng mạnh để bù đắp chi phí. Một ví dụ gây bức xúc là vé tàu từ New York tới sân MetLife ở New Jersey từng được đề xuất tăng từ 12,9 USD (khoảng 340.000 đồng) lên 150 USD (khoảng 3,9 triệu đồng) vào ngày thi đấu, trước khi được điều chỉnh xuống còn 98 USD (khoảng 2,5 triệu đồng).
Điều đáng chú ý là tại World Cup 1994 ở Mỹ, FIFA từng phản đối kế hoạch bán vé trận chung kết với giá 1.000 USD (khoảng 26 triệu đồng) vì lo ngại làm mất lòng người hâm mộ. Nhưng ở World Cup 2026, nhiều cổ động viên Mỹ cho rằng FIFA đang tận dụng cơ hội "có một không hai" để tối đa hóa lợi nhuận.
"Đây là cơ hội hiếm có để họ kiếm được nhiều tiền nhất có thể", cổ động viên Ray Loyola ở Seattle nói sau khi chi 3.000 USD (khoảng 79 triệu đồng) cho 4 vé trận Mỹ gặp Australia. "Nhưng điều đó không khiến mọi thứ dễ chấp nhận hơn".
Ngân Anh