Ngộ độc thực phẩm gia tăng, Bộ Y tế chuyển hướng kiểm soát từ gốc

6 giờ trướcBài gốc

Giám sát chặt hơn, nhưng nguy cơ cũng lộ rõ hơn

Liên tiếp những ngày gần đây, nhiều vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra trên cả nước với quy mô đáng lo ngại. Tại Đà Nẵng, nhiều trường hợp nhập viện sau khi ăn cá ủ chua.

Ở TP.HCM, hơn 140 học sinh Trường tiểu học Bình Quới Tây phải cấp cứu với các triệu chứng sốt, đau bụng, nôn ói. Mới nhất, ngày 18/4/2026, tại xã Diễn Châu, Nghệ An, hơn 20 người phải nhập viện sau khi ăn bánh mì, nghi do ngộ độc thực phẩm…

Riêng quý I/2026 đã xảy ra 36 vụ ngộ độc thực phẩm, tăng mạnh so với cùng kỳ. Đáng chú ý, phần lớn các vụ việc tập trung tại khu vực đô thị đông dân, nơi nhu cầu tiêu thụ thực phẩm lớn nhưng việc kiểm soát nguồn gốc, điều kiện chế biến còn nhiều hạn chế.

Đã có nhiều người nguy kịch sau khi ăn cá ủ chua. Ảnh: Báo Đà Nẵng

Theo ngành y tế, số vụ ngộ độc được phát hiện tăng trong thời gian gần đây một phần do hệ thống giám sát và báo cáo đã được siết chặt.

Việc tăng cường hậu kiểm, kiểm tra đột xuất và công khai vi phạm giúp nhiều vụ việc không còn bị “chìm”.

Tuy nhiên, thực tế này cũng phơi bày những lỗ hổng kéo dài: nguồn nguyên liệu khó truy xuất, điều kiện chế biến hạn chế, kiến thức an toàn thực phẩm của các cơ sở nhỏ lẻ còn thấp.

Đặc biệt, tại các đô thị lớn, nhu cầu tiêu thụ cao khiến áp lực cung ứng thực phẩm nhanh, rẻ dễ dẫn đến việc đánh đổi an toàn.

Siết chặt toàn chuỗi “từ trang trại đến bàn ăn”

Trước tình hình này, Bộ Y tế chuyển hướng chiến lược sang kiểm soát toàn diện, không chỉ xử lý từng vụ việc mà dựng “hàng rào” ngăn chặn từ sớm, quản lý toàn bộ chuỗi giá trị “từ trang trại đến bàn ăn”.

Thông tin với VietTimes chiều nay, 24/4, đại diện Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết: Trọng tâm đầu tiên là quản lý toàn chuỗi giá trị thực phẩm. Thay vì chỉ kiểm tra khâu chế biến, cơ quan chức năng sẽ giám sát từ nguyên liệu đầu vào đến bàn ăn. Các yếu tố như tồn dư thuốc bảo vệ thực vật, kháng sinh, chất bảo quản sẽ bị kiểm soát chặt ngay từ khâu sản xuất, nhằm loại bỏ nguy cơ ngay từ gốc.

Giải pháp quan trọng khác là xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về an toàn thực phẩm, cho phép truy xuất nguồn gốc nhanh chóng và cảnh báo sớm các nguy cơ.

Bộ Y tế cũng đang phát triển bộ chỉ số đánh giá rủi ro để kịp thời nhận diện thực phẩm không an toàn trên thị trường. Khi xảy ra sự cố, cơ quan chức năng có thể nhanh chóng xác định nguồn gây ngộ độc, khoanh vùng và thu hồi thực phẩm nguy cơ, hạn chế lan rộng.

Song song với đó, điều kiện kinh doanh bếp ăn tập thể và thức ăn đường phố được siết chặt theo hướng định lượng rõ ràng. Từ người chế biến, nguồn nước, dụng cụ đến địa điểm đều phải đáp ứng tiêu chuẩn. Trách nhiệm pháp lý của người đứng đầu được nâng cao, đặc biệt trong trường học, nơi hiệu trưởng phải chịu trách nhiệm trực tiếp.

Các đoàn kiểm tra liên ngành sẽ tăng cường kiểm tra đột xuất, lấy mẫu xét nghiệm ngẫu nhiên. Vi phạm không chỉ bị xử phạt mà còn công khai rộng rãi, thậm chí chuyển cơ quan điều tra nếu có dấu hiệu hình sự.

Đặc biệt, cơ chế phản ứng nhanh được thiết lập tại địa phương. Từ cấp cứu, điều tra dịch tễ đến truy vết nguồn thực phẩm đều phải thực hiện đồng bộ trong thời gian ngắn nhất. Trạm y tế cơ sở có trách nhiệm cập nhật liên tục các điểm kinh doanh để phục vụ truy xuất.

Về dài hạn, Bộ Y tế đang sửa đổi Luật An toàn thực phẩm và kiện toàn bộ máy quản lý theo hướng thống nhất, tránh chồng chéo. Đồng thời, xây dựng hệ thống dữ liệu tập trung và chiến lược quốc gia đến năm 2035, hướng tới tiêu chuẩn quốc tế.

Cuối cùng, truyền thông được xác định là tuyến phòng ngừa quan trọng. Việc nâng cao nhận thức người dân, khuyến khích giám sát cộng đồng và công khai vi phạm sẽ tạo áp lực buộc các cơ sở kinh doanh phải tuân thủ.

Rõ ràng, khi ngộ độc thực phẩm không còn là sự cố đơn lẻ mà có nguy cơ lan rộng, các giải pháp mạnh tay, đồng bộ và xuyên suốt là yêu cầu cấp thiết.

Thanh Hằng

Nguồn VietTimes : https://viettimes.vn/ngo-doc-thuc-pham-gia-tang-bo-y-te-chuyen-huong-kiem-soat-tu-goc-post197048.html