Ngoại giao Việt và dấu ấn 'vượt gió ngược'

5 giờ trướcBài gốc

Liên tục "vượt sóng gió"

Những ngày cuối tháng 12/2025, ngành xuất nhập khẩu của Việt Nam đón tin vui khi kim ngạch xuất nhập khẩu của đất nước lần đầu tiên chính thức cán mốc 900 tỷ USD.

Đây là mức cao nhất từ trước đến nay, đánh dấu một cột mốc quan trọng của hoạt động thương mại hàng hóa giữa tình thế kinh tế toàn cầu đầy thách thức.

Tổng Bí thư Tô Lâm chụp ảnh trước khi hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình khi ông có chuyến thăm cấp Nhà nước đến Việt Nam tháng 4/2025. Ảnh: VGP/Nhật Bắc.

Còn nhớ ngay trong quý II/2025, Mỹ tuyên bố áp thuế đối ứng với các quốc gia trên thế giới, trong đó, Việt Nam ban đầu dự kiến chịu mức thuế 46% - mức rất cao so với các nước khác.

Nhưng với sự phối hợp của các bộ, ngành, mức thuế đối ứng mà Hoa Kỳ chính thức dành cho Việt Nam nhanh chóng giảm xuống còn 20%, giúp Việt Nam giữ vững lợi thế cạnh tranh và duy trì quan hệ thương mại ổn định với tất cả các đối tác chủ chốt.

Các chuyên gia đánh giá đây là một trong những điểm sáng và là thành tựu đặc biệt quan trọng, thể hiện khả năng "vượt gió ngược", biến thách thức thành đà phát triển của Việt Nam không chỉ của riêng năm 2025.

Đây cũng là minh chứng phản ánh những nỗ lực thường xuyên, liên tục "vượt sóng gió" của ngành ngoại giao trong cả nhiệm kỳ 2021-2025.

Thích ứng, chủ động vượt thách thức

Đại sứ Phạm Quang Vinh, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Hoa Kỳ đánh giá, nhìn lại nhiệm kỳ 2021-2025 nói chung và năm 2025 nói riêng, thế giới chứng kiến những chuyển biến sâu sắc, phức tạp, những "cơn gió ngược" xuất hiện ngày càng nhiều hơn trước.

Chủ tịch nước Lương Cường tiếp Tổng Thư ký Liên hợp quốc António Guterres tại Lễ mở ký Công ước Hà Nội. Ảnh: TTXVN.

Trong bối cảnh đó, thành công lớn nhất của đối ngoại Việt Nam là không chỉ dừng lại ở thích ứng, mà chủ động vượt qua thách thức để tạo đà phát triển.

"Chúng ta đã xử lý hiệu quả các vấn đề nảy sinh, khai thác tối đa tiềm năng phục vụ phát triển và củng cố môi trường chiến lược về an ninh", ông Vinh nói.

Uy tín và vị thế của đất nước được nâng cao rõ rệt, đi cùng với đó là tình cảm yêu mến ngày càng tăng của bạn bè quốc tế dành cho Việt Nam. Sự phát triển chung của đất nước đã tạo nên những điều kiện nền tảng, giúp công tác đối ngoại hiện nay thuận lợi hơn rất nhiều so với trước đây.

Tuy nhiên, thuận lợi luôn đi kèm với những yêu cầu ngày càng cao. Những điều kiện tốt đẹp hiện tại chính là cơ sở để ngoại giao cần phải nỗ lực hơn nữa.

Mục tiêu đặt ra là quảng bá mạnh mẽ hơn hình ảnh quốc gia, giúp thế giới thấu hiểu sâu sắc hơn về Việt Nam. Đây là trách nhiệm lớn lao của những người làm công tác đối ngoại trong giai đoạn mới.

Ông Lê Ngọc Định, Chủ tịch Hội Giao lưu Văn hóa Việt Nam - Nhật Bản

Ông nêu một minh chứng khác cho thành quả này là việc triển khai hàng loạt hoạt động đối ngoại, đặc biệt ở cấp cao, giúp nâng cấp quan hệ với 17 quốc gia, đưa tổng số đối tác từ mức Đối tác toàn diện trở lên thành 42 nước (trong đó lần đầu tiên thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược với 3 nước khu vực Trung Đông - châu Phi); thiết lập quan hệ ngoại giao với Tuvalu, nâng tổng số đối tác ngoại giao lên 194 nước.

Đặc biệt, Việt Nam đã hoàn tất khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện với toàn bộ 5 nước Ủy viên Thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.

Như vậy, Việt Nam vừa làm sâu sắc thêm quan hệ với các đối tác chủ chốt bao gồm 5 nước Ủy viên Thường trực Hội đồng Bảo an, các trung tâm kinh tế - chính trị thế giới và các nước láng giềng; đồng thời mở rộng quan hệ hợp tác sang khu vực Mỹ Latinh, châu Phi và Trung Đông.

"Đây là bước tiến lớn trong việc tạo dựng khuôn khổ hợp tác và môi trường thuận lợi cho hòa bình, phát triển lâu dài", nhà ngoại giao Phạm Quang Vinh chia sẻ.

Bên cạnh đó, vị thế của Việt Nam tiếp tục được nâng cao thông qua ngoại giao đa phương khi duy trì đà tham gia tích cực vào các cơ chế lãnh đạo của các tổ chức quốc tế, bao gồm Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc.

Hướng tới kỷ nguyên phát triển mới

Theo đại sứ Đoàn Xuân Hưng, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản, việc Việt Nam nâng cấp quan hệ với nhiều quốc gia lên tầm Đối tác Chiến lược và Đối tác Chiến lược Toàn diện đã tạo điều kiện thuận lợi để tranh thủ nguồn lực thiết yếu phục vụ cho sự nghiệp phát triển đất nước.

Thủ tướng Phạm Minh Chính và Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristerson trước hội đàm ngày 13/6/2025. Hai nước đã trở thành đối tác chiến lược về khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo. Ảnh: VGP.

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng thành công trong khai mở thị trường tại nhiều khu vực khác nhau, bao gồm Trung Đông và châu Phi.

Là người từng có nhiều năm công tác ở cương vị Thứ trưởng Bộ Ngoại giao phụ trách quan hệ với các nước châu Phi - Trung Đông, ông Hưng chỉ ra: "Trước đây, dù đã nhận thấy tiềm năng nhưng chúng ta chưa có đủ điều kiện để khai thác.

Còn nay, khu vực này đã trở thành thị trường rộng lớn cho Việt Nam. Đặc biệt, các nước bạn đều đánh giá cao hình ảnh và sự phát triển năng động mới của Việt Nam, từ đó tạo sức hút đầu tư mạnh mẽ".

Với nền tảng đối tác đó, ngành ngoại giao đã tranh thủ nguồn lực theo chiều sâu để hướng tới kỷ nguyên phát triển mới, trong đó đặc biệt chú trọng các động lực mới như khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Điều này thể hiện rõ qua sự hiện diện đông đảo của các tập đoàn công nghệ lớn trong chuyến thăm của lãnh đạo cấp cao và đoàn quốc tế đến Việt Nam.

Hơn nữa, Việt Nam tận dụng tối đa 17 Hiệp định Thương mại tự do (FTA) để duy trì chuỗi cung ứng bền vững và ứng phó với những biến động thương mại, giải quyết bài toán về sự đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu.

Một điểm nhấn quan trọng khác trong năm 2025 là Việt Nam được Liên hợp quốc lựa chọn đăng cai Lễ ký kết Công ước về chống tội phạm mạng, cũng như tiếp tục triển khai hiệu quả lực lượng tham gia gìn giữ hòa bình.

Những đóng góp này khẳng định Việt Nam là quốc gia phát triển năng động, yêu chuộng hòa bình, đề cao thượng tôn pháp luật quốc tế và tích cực kiến tạo các chuẩn mực ứng xử trong một thế giới đang có nhiều xói mòn về chủ nghĩa đa phương.

Đặt đối ngoại ngang hàng quốc phòng, an ninh

Trong kỷ nguyên mới, vai trò của ngành ngoại giao càng được chú trọng và nâng cao, thể hiện rõ ở việc trong Báo cáo chính trị trình Đại hội XIV của Đảng, lần đầu tiên Đảng xác định đẩy mạnh đối ngoại, hội nhập quốc tế cùng với quốc phòng, an ninh là nhiệm vụ "trọng yếu, thường xuyên".

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tham dự Phiên toàn thể thứ nhất của AIPA-46. Ảnh: TTXVN.

Đón nhận thông tin về chủ trương này, đại sứ Đoàn Xuân Hưng chia sẻ đây là tin rất vui với những người làm công tác đối ngoại.

Là người đã có 40 năm gắn bó với ngành, đại sứ nhấn mạnh, sự gắn kết đó là nỗi trăn trở và mong mỏi từ lâu của ngành ngoại giao. Nhìn rộng ra thế giới, sự liên kết giữa ba lực lượng này sẽ tạo thành một "binh chủng hợp thành" là vô cùng quan trọng và cần được đặt ở vị trí ngang hàng nhau.

Việc Đảng chính thức xác định đây là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên sẽ tạo điều kiện thuận lợi để tạo ra sự cộng hưởng trong hoạt động của cả ba lực lượng.

Sự phối hợp này sẽ phục vụ tốt hơn nữa cho công tác đối ngoại - lĩnh vực vốn có đóng góp to lớn vào sự phát triển của đất nước mà không thể đong đếm đơn thuần bằng những con số tài chính.

Trong bối cảnh thế giới nhiều biến động như hiện nay, hoạt động đối ngoại mang trọng trách tiên phong đi đầu để bảo đảm môi trường hòa bình, ổn định và an ninh cho phát triển. Khi được xác định là nhiệm vụ trọng yếu, Nhà nước sẽ dành sự quan tâm đặc biệt về nguồn lực, từ tài chính đến con người, đồng thời xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ.

Nhân lên sức mạnh tổng hợp

Cùng bày tỏ tin tưởng sự hợp lực này sẽ tạo thành sức mạnh to lớn cho đất nước trong thời gian tới, đại sứ Phạm Quang Vinh nhận định, đây là bước tiến quan trọng cho công tác đối ngoại, đặc biệt là trong giai đoạn triển khai các định hướng sau Đại hội XIV của Đảng.

Phân tích thêm, ông Vinh cho rằng sự phát triển của đất nước hiện nay đòi hỏi sự gắn kết chặt chẽ giữa ba mặt trận này.

"Một vấn đề đối ngoại nếu xử lý không khéo léo có thể dẫn đến rủi ro về an ninh quốc phòng; ngược lại, các vấn đề an ninh kinh tế trong bối cảnh cạnh tranh nước lớn cũng mang hàm ý sâu sắc về an ninh quốc gia", ông Vinh chia sẻ.

Ba lực lượng phải gắn kết và có cơ chế phối hợp thường xuyên, thống nhất từ đánh giá tình hình, tham mưu đến triển khai, từ đó sức mạnh tổng hợp của đất nước sẽ được nhân lên gấp bội, góp phần nâng cao vị thế và lòng tin chiến lược với bạn bè quốc tế.

Đối ngoại cấp cao sôi động, kết quả thực chất

Năm 2025 ghi nhận cao điểm mới của hoạt động đối ngoại cấp cao Việt Nam, cả về mật độ, quy mô và tầm vóc.

Lãnh đạo chủ chốt của Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Quốc hội triển khai khoảng 75 hoạt động đối ngoại; ký kết gần 350 thỏa thuận, cam kết với đối tác nhân dịp các hoạt động đối ngoại; đón tiếp gần 40 đoàn lãnh đạo cấp cao nước ngoài...

Các hoạt động này diễn ra trong bối cảnh tình hình quốc tế, khu vực tiếp tục biến động phức tạp, góp phần củng cố tin cậy chính trị, mở rộng không gian hợp tác, khẳng định vai trò, tiếng nói và vị thế ngày càng rõ nét của Việt Nam.

Ngoại giao kinh tế tiếp tục là trụ cột phục vụ phát triển với nhiều chủ trương đột phá, mang tính định hình.

Ngoại giao đa phương tiếp tục là điểm sáng nổi bật trong bức tranh đối ngoại năm 2025. Việt Nam tổ chức thành công nhiều sự kiện quốc tế lớn như: Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ hai, Hội nghị Thượng đỉnh P4G, Lễ mở ký Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng…

Trang Trần

Nguồn Xây Dựng : https://baoxaydung.vn/ngoai-giao-viet-va-dau-an-vuot-gio-nguoc-192260215140155767.htm