Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio phát biểu tại Diễn đàn An ninh Munich. (Ảnh: Reuters)
Nhà ngoại giao hàng đầu của Mỹ thể hiện thái độ xoa dịu rõ rệt khi phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich, sau nhiều tháng quan hệ liên minh xuyên Đại Tây Dương chao đảo vì những tuyên bố của Tổng thống Donald Trump về việc tiếp quản Greenland, cùng những phát ngôn mang tính mỉa mai nhắm vào các đồng minh.
“Chúng tôi không tìm cách chia rẽ, mà là tái sinh một tình hữu nghị lâu đời và làm mới nền văn minh vĩ đại nhất trong lịch sử nhân loại. Điều chúng tôi muốn là một liên minh được tiếp thêm sinh lực”, ông Rubio nói.
“Chúng tôi muốn châu Âu mạnh mẽ. Chúng tôi tin rằng châu Âu phải tồn tại”, Ngoại trưởng Mỹ nói thêm, nhấn mạnh rằng lục địa này và Mỹ “thuộc về nhau”.
Ông Rubio cho biết Mỹ sẽ được “dẫn dắt bởi một tầm nhìn đáng tự hào về tương lai, có chủ quyền và đầy sức sống, như chính quá khứ của nền văn minh chúng ta”.
“Nếu cần thiết, dù chúng tôi sẵn sàng làm điều đó một mình, nhưng ưu tiên và hy vọng của chúng tôi là cùng làm điều đó với các bạn, những người bạn ở châu Âu”, ông Rubio nói.
Bài phát biểu của Ngoại trưởng Rubio tương phản rõ rệt với phát biểu của Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cách đây 1 năm, khi ông dùng chính diễn đàn này để chỉ trích chính sách của châu Âu về nhập cư và tự do ngôn luận, khiến các đồng minh châu Âu bị sốc.
Ông Rubio nhắc lại lập trường của chính quyền Tổng thống Donald Trump, rằng nhập cư đang “gây mất ổn định các xã hội”, nhưng nhìn chung tránh thể hiện quan điểm gay gắt. Trước đó, Thủ tướng Đức Friedrich Merz nói rằng những vấn đề xung quanh khẩu hiệu “Làm cho Mỹ vĩ đại trở lại” và chiến tranh văn hóa làm sâu sắc thêm “rạn nứt” giữa Mỹ và châu Âu.
Bị tổn thương bởi tham vọng của Tổng thống Trump với Greenland và những phát biểu thường mang tính thù địch từ Washington, các lãnh đạo châu Âu khi dự Hội nghị An ninh Munich năm nay cam kết chia sẻ nhiều hơn gánh nặng phòng thủ chung của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).
Nhiều lãnh đạo chủ chốt nhấn mạnh điều này là thiết yếu để châu Âu đối phó với Nga. Tổng thư ký NATO Mark Rutte nói rằng “một châu Âu mạnh trong một NATO mạnh sẽ khiến mối liên kết xuyên Đại Tây Dương vững chắc hơn bao giờ hết”.
Ngày 13/2, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron phát biểu tại hội nghị rằng “đây là thời điểm thích hợp cho một châu Âu mạnh mẽ”, “rõ ràng trong ủng hộ Ukraine” và “xây dựng kiến trúc an ninh của riêng mình”.
Thủ tướng Anh Keir Starmer dự kiến sẽ kêu gọi châu Âu thực hiện sáng kiến an ninh mới, để giảm phụ thuộc vào Mỹ về quốc phòng.
Chiến lược An ninh quốc gia mới mà chính quyền Tổng thống Trump công bố gần đây đã chỉ trích châu Âu gay gắt, cho rằng lục địa này đang đối mặt với nguy cơ “suy thoái văn minh”.
Quan hệ xuyên Đại Tây Dương tiếp tục xấu đi khi ông Trump gia tăng đe dọa sáp nhập Greenland, một vùng một lãnh thổ tự trị của Đan Mạch - thành viên NATO, khiến các nước châu Âu phản ứng mạnh mẽ.
Hội nghị An ninh Munich diễn ra ngay trước thời điểm cuộc xung đột ở Ukraine bước sang năm thứ 5. Tổng thống Ukraine Volodymir Zelensky có bài phát biểu tại hội nghị trong ngày 14/2. Nga không được mời dự sự kiện.
Ngày 13/2, ông Trump thúc giục ông Zelensky “hành động nhanh” để chấm dứt chiến sự. “Ukraine muốn đạt được thỏa thuận… Ông ấy phải tiến lên”, ông Trump nói.
“Chúng tôi không biết liệu người Nga có thực sự nghiêm túc trong việc chấm dứt chiến sự hay không”, ông Rubio nói trong bài phát biểu tại diễn đàn.
Một nguồn tin Chính phủ Đức cho biết, Thủ tướng Merz đã tiếp ông Rubio bên lề hội nghị trong ngày 13/2, để thảo luận về vấn đề Ukraine, tình trạng đàm phán với Nga và hỗ trợ Kiev, đặc biệt là hỗ trợ quân sự.
Bình Giang