Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov vừa đưa ra cảnh báo nghiêm trọng về chương trình phòng thủ tên lửa "Golden Dome" của Mỹ. Theo ông, sáng kiến này không chỉ làm gia tăng nguy cơ quân sự hóa không gian mà còn biến khu vực này thành một chiến trường mới, gây rủi ro cho khuôn khổ an ninh hạt nhân hiện có.
Sáng kiến Golden Dome và tham vọng lá chắn nhiều lớp của Mỹ
Sáng kiến Golden Dome, được Tổng thống Donald Trump công bố vào tháng 1/2025, là một hệ thống phòng thủ tên lửa nhiều lớp phức tạp. Mục tiêu của chương trình là xây dựng một lá chắn bảo vệ Mỹ trước các loại tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và vũ khí siêu thanh từ các đối thủ ngang tầm hoặc các quốc gia bất hảo.
Tổng thống Donald Trump công bố chương trình Golden Dome.
Hệ thống này dựa trên các tên lửa đánh chặn đặt trên không gian, được thiết kế để tiêu diệt các mối đe dọa ngay trong giai đoạn tăng tốc, chỉ vài phút sau khi phóng. Theo dự kiến của Nhà Trắng, chương trình sẽ tiêu tốn khoảng 175 tỷ USD và đi vào hoạt động từ năm 2028. Tuy nhiên, các ước tính độc lập cho thấy chi phí thực tế có thể lên tới 500 tỷ USD đến 3,6 nghìn tỷ USD trong vòng 20 năm.
Nguy cơ quân sự hóa không gian và mất ổn định chiến lược
Phát biểu tại Hội nghị Moscow về Không phổ biến vũ khí hạt nhân, Ngoại trưởng Sergey Lavrov nhấn mạnh rằng các hành động của Mỹ và đồng minh đang làm gia tăng rõ rệt nguy cơ biến không gian thành khu vực xung đột. Ông khẳng định chương trình Golden Dome đặt ra "mối đe dọa đáng kể đối với sự ổn định chiến lược".
Nga và Trung Quốc lo ngại rằng hệ thống này có thể cho phép Mỹ vô hiệu hóa khả năng đáp trả của đối thủ, từ đó phá vỡ nguyên tắc hủy diệt lẫn nhau (MAD) vốn giữ cân bằng giữa các cường quốc hạt nhân. Chuyên gia Tom Karako từ Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) nhận định, nếu lá bài hạt nhân bị vô hiệu hóa, các quốc gia có thể tìm kiếm các phương thức khác như tấn công vệ tinh, chiến tranh mạng hoặc điện tử để tạo lợi thế.
Thách thức công nghệ và phản ứng từ Nga
Dù có quy mô lớn, tính khả thi của Golden Dome vẫn đang bị nghi ngờ. Hệ thống đòi hỏi những đột phá vượt bậc về công nghệ cảm biến và trí tuệ nhân tạo (AI) để phá hủy mục tiêu trong thời gian cực ngắn. Dự án này có nhiều điểm tương đồng với Sáng kiến Phòng thủ Chiến lược (SDI) năm 1983 của Tổng thống Ronald Reagan, vốn đã bị hủy bỏ sau một thập kỷ do rào cản công nghệ và chi phí.
Về phía Nga, giới phân tích cho rằng khả năng Golden Dome đánh chặn hiệu quả kho vũ khí chiến lược của Moscow trong tương lai gần là rất thấp. Hiện nay, Nga đã triển khai nhiều hệ thống tên lửa có khả năng xuyên thủng các mạng lưới phòng thủ hiện đại. Ngoại trưởng Lavrov khẳng định Nga sẽ tiếp tục phát triển các loại vũ khí mới song song với quá trình triển khai hệ thống phòng thủ của Mỹ để duy trì khả năng răn đe.
Tuệ Nhân