Ngoại trưởng Rubio: Venezuela sẽ trình ngân sách hằng tháng cho Nhà Trắng

2 giờ trướcBài gốc

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio. Ảnh: AP/TTXVN

Báo New York Times dẫn phát biểu ngày 28/1 của Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết Chính phủ lâm thời Venezuela đã đồng ý trình một bản “ngân sách” hằng tháng cho chính quyền Tổng thống Trump, để Washington quyết định giải ngân tiền từ một tài khoản được hình thành từ doanh thu bán dầu mỏ của Venezuela.

Tuy nhiên, kế hoạch trên đã vấp phải sự chất vấn gay gắt từ các nghị sĩ Dân chủ, đặc biệt xoay quanh vai trò của Qatar trong việc quản lý tài khoản trên - điều bị cho là thiếu minh bạch và có thể không hợp pháp.

Ông Rubio trình bày kế hoạch trong phiên điều trần trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện, đánh dấu lần đầu tiên ông công khai làm chứng trước Quốc hội kể từ khi quân đội Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro vào ngày 3/1. Phiên điều trần nhằm làm rõ chính sách của Mỹ đối với Venezuela, song lại làm nảy sinh nhiều câu hỏi mới.

Ngoại trưởng Rubio trấn an các Thượng nghị sĩ rằng chính quyền Tổng thống Trump đã thiết lập được “kênh liên lạc rất tôn trọng và hiệu quả” với chính phủ của Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez. Theo ông, Washington “không có ý định hay kỳ vọng” sử dụng vũ lực chống Venezuela trong thời gian tới.

Tuy nhiên, trong bản phát biểu bằng văn bản nộp cho Ủy ban, ông Rubio lại đưa ra giọng điệu cứng rắn hơn, cảnh báo rằng Mỹ “sẵn sàng sử dụng vũ lực để bảo đảm mức độ hợp tác tối đa” từ chính phủ bà Rodríguez nếu các biện pháp khác thất bại.

Mỹ kiểm soát dòng tiền dầu mỏ Venezuela

Trọng tâm của kế hoạch là ngành dầu mỏ sinh lợi của Venezuela. Trước đó, Tổng thống Donald Trump từng tuyên bố Mỹ sẽ kiểm soát dầu mỏ Venezuela và “điều hành đất nước này”. Lần này, ông Rubio đã cung cấp thêm chi tiết.

Theo đó, Mỹ sẽ hỗ trợ chính phủ Venezuela chi trả cho các dịch vụ công cơ bản bằng cách giải ngân doanh thu từ dầu mỏ Venezuela đang chịu lệnh trừng phạt của Mỹ. Ông Rubio nói biện pháp này là cần thiết do Venezuela đang rơi vào khủng hoảng tài khóa, và đây chỉ là cơ chế ngắn hạn, không nhằm áp dụng lâu dài.

Ngoại trưởng Mỹ nói: “Họ cần tiền ngay lập tức để trả lương cho cảnh sát, công nhân vệ sinh, và duy trì hoạt động thường nhật của bộ máy nhà nước. Họ cũng cam kết dùng một phần đáng kể số tiền này để mua thuốc men và thiết bị trực tiếp từ Mỹ”.

Trong một thỏa thuận mà chính ông thừa nhận là “bất thường”, Ngoại trưởng Rubio cho biết nguồn tiền ban đầu sẽ được giữ trong một tài khoản ở nước ngoài do Qatar kiểm soát, trước khi được chuyển về một tài khoản của Bộ Tài chính Mỹ.

“Tôi hiểu đây là điều mới lạ, nhưng đó là giải pháp tốt nhất chúng tôi có thể đưa ra trong ngắn hạn”, ông Rubio nói.

Ngoại trưởng Mỹ giải thích rằng việc sử dụng tài khoản bên thứ ba là cần thiết vì lệnh trừng phạt tài chính của Mỹ đối với Venezuela, cũng như để tránh việc các chủ nợ Mỹ - liên quan đến các vụ Venezuela tịch thu tài sản của các công ty năng lượng Mỹ cách đây khoảng 20 năm - có thể đệ đơn kiện để phong tỏa số tiền này.

Phía chính phủ Venezuela chưa đưa ra bình luận ngay lập tức về kế hoạch trên.

Phe Dân chủ hoài nghi, lo ngại pháp lý

Nhiều nghị sĩ Dân chủ tỏ ra hoài nghi. Thượng nghị sĩ Brian Schatz nói thẳng: “Tôi nghĩ đây là một ý tưởng rất mới, rất kỳ quặc, và thậm chí có thể không được phép về mặt pháp lý”.

Ông Schatz đặt câu hỏi liệu chính quyền Tổng thống Trump có thẩm quyền pháp lý để lập và quản lý một tài khoản như vậy hay không, đồng thời phàn nàn rằng chính quyền chưa công bố văn bản thỏa thuận mà ông Rubio nói là đã ký với chính phủ bà Rodríguez.

Hạ nghị sĩ Lloyd Doggett cho rằng lời điều trần của ông Rubio “đặt ra nhiều câu hỏi hơn là câu trả lời”, và thắc mắc vì sao chính quyền Mỹ không chọn một quốc gia có hệ thống ngân hàng mạnh và lịch sử quản lý doanh thu dầu mỏ minh bạch hơn thay vì Qatar.

“Hiện không có bất kỳ cơ chế bảo đảm nào để ngăn gia đình bà Rodríguez sử dụng nguồn thu này nhằm mua chuộc các đồng minh của ông Maduro, bao gồm các nhóm bán quân sự và băng đảng ma túy, để duy trì quyền lực”, ông Doggett nói.

Ông cũng cáo buộc chính quyền ông Trump “từ chối trái pháp luật việc thanh toán các khoản nợ đối với các tổ chức của Mỹ” khi che chắn nguồn tiền khỏi các chủ nợ thông qua tài khoản do Qatar quản lý.

Trong khi nhiều nghị sĩ Cộng hòa ca ngợi ông Rubio và ông Trump vì những hành động cứng rắn ở Venezuela, thì nhiều nghị sĩ Dân chủ lại phản đối gay gắt.

Thượng nghị sĩ Christopher S. Murphy nói: “Các ông đang chĩa súng để lấy dầu của họ. Các ông quyết định số tiền đó sẽ được sử dụng như thế nào ở một quốc gia 30 triệu dân. Nhiều người trong chúng tôi tin rằng cách làm này chắc chắn sẽ thất bại".

Thu Hằng/Báo Tin tức và Dân tộc (Theo New York Times)

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/the-gioi/ngoai-truong-rubio-venezuela-se-trinh-ngan-sach-hang-thang-cho-nha-trang-20260129093454492.htm