“Stealth House” là ngôi nhà hai tầng in 3D đầu tiên của Nhật Bản. Ảnh: ONOCOM
Theo CNN, startup công nghệ xây dựng Kizuki gần đây giới thiệu “Stealth House” - ngôi nhà 2 tầng in 3D đầu tiên tại Nhật Bản. Công trình cao 6m, rộng khoảng 50m² tại thành phố Kurihara, tỉnh Miyagi được hoàn thiện chỉ trong 14 ngày bằng máy in khổ lớn đặt trực tiếp tại công trường. Ngôi nhà độc đáo này đã được bán cho khách, thay vì chỉ dừng ở mô hình thử nghiệm.
Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở tốc độ thi công, mà ở việc đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn chống động đất nghiêm ngặt của Nhật Bản - quốc gia thường xuyên hứng chịu rung chấn.
Các bức tường sử dụng cấu trúc rỗng kết hợp khung bê tông cốt thép gia cường để đáp ứng quy chuẩn xây dựng nghiêm ngặt. Điều đó cho thấy công nghệ in 3D không còn là khái niệm mang màu sắc “viễn tưởng”, mà bắt đầu bước vào thị trường dân dụng thực tế.
Đằng sau “Stealth House” là áp lực rất thật của ngành xây dựng Nhật Bản trị giá khoảng 625 tỷ USD. Quốc gia này đang già hóa nhanh, tỷ lệ sinh giảm mạnh và lực lượng lao động co hẹp từng năm.
Ước tính, khoảng 1,5 triệu lao động lành nghề trong ngành xây dựng của Nhật Bản - tương đương 45% lực lượng hiện tại - sẽ nghỉ hưu trong vòng một thập niên tới.
Bên trong “Stealth House”. Ảnh: ONOCOM
Trong khi đó, năng suất xây dựng nhà ở của Nhật hiện chỉ bằng chưa tới một nửa Mỹ và gần như đình trệ suốt nhiều thập niên. Đây là nghịch lý lớn của nền kinh tế vốn nổi tiếng về tự động hóa và công nghệ cao.
Chính vì vậy, nhà in 3D như lời giải cho bài toán thiếu người. Theo chuyên gia tư vấn xây dựng Daisuke Katano, công nghệ in 3D có thể thay thế cùng lúc tới bảy công đoạn thi công truyền thống tại công trường, giúp giảm mạnh nhu cầu lao động thủ công và rút ngắn thời gian phối hợp giữa các đội thi công.
Điều khiến giới chức Nhật Bản quan tâm hơn cả là khả năng ứng dụng tại các vùng nông thôn và địa phương suy giảm dân số. Ở nhiều khu vực xa trung tâm, việc tìm đủ nhân lực xây dựng ngày càng khó khăn.
Sau trận động đất mạnh 7,5 độ ở bán đảo Noto năm 2024, nhiều công ty Nhật Bản đã thử nghiệm nhà in 3D giá rẻ phục vụ tái thiết và nhà ở khẩn cấp. Điều này mở ra hướng đi mới cho các mô hình nhà ở nhanh, tiết kiệm và linh hoạt trong bối cảnh thiên tai ngày càng phức tạp.
Tuy nhiên, rào cản lớn nhất hiện nay lại không nằm ở công nghệ mà ở hệ thống pháp lý và tài chính. Nhật Bản hiện vẫn chưa có bộ tiêu chuẩn riêng hoàn chỉnh cho nhà in 3D. Mỗi công trình phải xin phê duyệt theo từng trường hợp riêng lẻ, khiến quá trình triển khai mất thời gian và chi phí.
“Stealth House” được thi công chỉ trong 14 ngày. Ảnh: ONOCOM
Ngoài ra, giới đầu tư vẫn dè dặt vì chưa có đủ dữ liệu về độ bền dài hạn, giá trị bán lại hay chính sách bảo hiểm đối với loại hình nhà mới này. Một số gói vay thế chấp phổ biến tại Nhật Bản còn yêu cầu nhà riêng phải có diện tích tối thiểu 70m², trong khi phần lớn nhà in 3D hiện vẫn nhỏ hơn mức đó. Điều này khiến nhóm khách hàng chủ yếu là người có tiền mặt hoặc người nghỉ hưu.
Dẫu vậy, tín hiệu chuyển đổi đang dần hiện hữu. Chính phủ Nhật Bản đã đưa công nghệ in 3D vào chiến lược thúc đẩy công nghệ xây dựng mới và đặt mục tiêu giảm 30% lao động ngành xây dựng vào năm 2040 thông qua tự động hóa. Các chuyên gia cho rằng, khi kết hợp in 3D với AI thiết kế, nhà lắp ghép và thiết bị thi công tự hành, năng suất ngành xây dựng Nhật Bản có thể tăng tới 40% trước năm 2030.
Có lẽ điều đáng chú ý nhất nằm ở sự thay đổi tư duy. Trong nhiều năm, công trường xây dựng thường gắn với hình ảnh nặng nhọc, bụi bặm và thiếu hấp dẫn với người trẻ. Song, khi robot, AI và máy in khổng lồ xuất hiện, ngành này đang dần mang diện mạo khác với công nghệ hơn, sạch hơn và sáng tạo hơn.
THƯ LÊ