Để có một kỳ nghỉ Tết trọn vẹn, không bị gián đoạn bởi những cơn đau nhức, người bệnh Gout (gút) cần xây dựng một thực đơn kiêng khem khoa học...
Nhóm thực phẩm giàu purin gây bất lợi cho người bệnh Gout
Trong mâm cỗ Tết truyền thống, các món ăn từ thịt luôn chiếm vị trí chủ đạo nhưng đây cũng chính là mối nguy tiềm ẩn cho người bệnh Gout.
- Nội tạng động vật: Các món như gan lợn, lòng lợn, dồi trường hay tim cật xào... thường xuất hiện trong các bữa tiệc tất niên. Nội tạng chứa hàm lượng purin cực kỳ cao, khi nạp vào cơ thể, purin sẽ chuyển hóa thành acid uric, làm lắng đọng các tinh thể muối urat tại các khớp xương, gây viêm sưng cấp tính. Vì vậy, người bệnh Gout tuyệt đối nói không với nhóm thực phẩm này.
- Thịt đỏ (bò, bê, dê...): Thịt bò kho hay thịt bò xào là những món ăn quen thuộc. Tuy nhiên, thịt đỏ chứa nhiều đạm và purin. Người bệnh chỉ nên ăn một lượng rất nhỏ hoặc tốt nhất là thay thế bằng các loại thịt trắng như ức gà luộc, cá hấp.
- Hải sản và các món ăn từ biển: Nhiều gia đình lựa chọn hải sản để đổi vị cho đỡ ngán giữa những món thịt mỡ ngày Tết. Thế nhưng, đây lại là "khắc tinh" của bệnh Gout.
Các loại hải sản như tôm, cua, ghẹ, hàu, sò điệp và đặc biệt là các loại cá biển như cá trích, cá ngừ đều chứa lượng purin rất lớn. Việc ăn quá nhiều hải sản trong một bữa tiệc có thể kích hoạt cơn đau Gout ngay trong đêm. Nếu muốn ăn hải sản, nên chọn các loại cá nước ngọt và chế biến theo phương thức hấp hoặc nấu canh thay vì rán nhiều dầu mỡ.
- Nem chua, thực phẩm muối chua: Là những món chống ngán khi ăn bánh chưng thịt mỡ nhưng chúng lại không hề thân thiện với người bệnh Gout.
Người bệnh Gout không nên ăn thức ăn được chế biến từ những nhóm thực phẩm có nguy cơ làm bệnh nặng thêm.
Các món muối chua chứa hàm lượng muối và acid cao, có thể làm chậm quá trình đào thải acid uric qua thận. Đặc biệt, nem chua – một món nhậu khoái khẩu – vừa chứa đạm từ thịt sống, vừa có tính acid, rất dễ làm tăng nồng độ acid uric máu. Người bệnh Gout nên hạn chế ăn các loại thực phẩm lên men này để bảo vệ các khớp xương của mình.
- Thực phẩm từ gạo nếp: Đồ ăn chế biến từ gạo nếp nói chung và bánh chưng nói riêng không chứa quá nhiều purin, nhưng chúng lại gây ra một vấn đề khác. Đồ nếp có tính nóng, dễ gây sưng viêm và làm trầm trọng thêm tình trạng đau nhức tại các khớp vốn đã bị tổn thương do Gout.
Hơn nữa, bánh chưng thường đi kèm với thịt mỡ, làm tăng lượng chất béo bão hòa trong cơ thể. Chất béo quá nhiều sẽ ức chế khả năng đào thải acid uric của thận. Do đó, người bệnh Gout chỉ nên ăn một miếng nhỏ bánh chưng mỗi bữa và tuyệt đối không ăn bánh chưng rán.
- Rượu bia và nước ngọt có gas: Đây là kẻ thù số một của bệnh Gout trong những ngày Tết.
Cồn trong rượu bia không chỉ làm tăng sản sinh acid uric mà còn làm giảm khả năng đào thải chất này qua nước tiểu. Đặc biệt, bia chứa rất nhiều purin từ men bia. Chỉ cần vài ly bia cũng đủ để khởi phát một cơn Gout cấp tính ngay lập tức.
Nước ngọt có gas và nước trái cây đóng chai có nhiều lượng đường fructose làm tăng nồng độ acid uric máu một cách nhanh chóng. Thay vì dùng các loại đồ uống này, hãy uống nước lọc hoặc các loại trà thanh lọc như trà hoa cúc, trà xanh để hỗ trợ thận đào thải độc tố.
- Các loại rau mầm và măng tây: Mặc dù rau xanh thường tốt cho sức khỏe nhưng có một số loại rau người bệnh Gout cần tránh. Rau mầm, măng tây, măng, giá đỗ và nấm chứa hàm lượng purin cao hơn hẳn các loại rau khác. Trong mâm cỗ Tết nếu có rau này và măng ninh móng giò, người bệnh Gout nên hạn chế cả phần măng lẫn phần nước béo.
Cách để người bệnh Gout ăn Tết khỏe
Để không bị những cơn đau hành hạ trong ngày vui, hãy áp dụng những thói quen tích cực sau:
- Uống nhiều nước lọc: Nước giúp pha loãng nồng độ acid uric và hỗ trợ thận làm việc hiệu quả hơn. Hãy duy trì uống từ 2 - 2,5 lít nước mỗi ngày.
- Tăng cường rau xanh và trái cây ít đường: Các loại rau như cải xanh, súp lơ, xà lách và trái cây như bưởi, cam, dưa chuột rất tốt cho người bệnh Gout. Chúng cung cấp vitamin và chất xơ giúp trung hòa acid trong cơ thể.
- Duy trì vận động nhẹ nhàng: Đừng ngồi quá lâu một chỗ khi tiếp khách. Hãy đứng dậy đi lại, thực hiện vài động tác giãn cơ nhẹ nhàng để khí huyết lưu thông.
- Chuẩn bị sẵn thuốc điều trị: Hãy luôn có thuốc giảm đau và thuốc hạ acid uric theo chỉ dẫn của bác sĩ trong túi y tế cá nhân. Việc xử lý kịp thời ngay khi có dấu hiệu châm chích ở khớp sẽ giúp ngăn chặn cơn đau bùng phát mạnh.
Ăn Tết ngon miệng nhưng vẫn phải giữ gìn sức khỏe là một sự lựa chọn thông minh. Khi hiểu rõ những gì nên và không nên nạp vào cơ thể, bạn sẽ trở thành người làm chủ sức khỏe của chính mình.
ThS.Thu Hải