'Người chiến sĩ - Sống anh dũng, chết vẻ vang': Sự tận hiến thầm lặng của nữ Liệt sĩ Công an nhân dân

6 giờ trướcBài gốc

Sự ra đời của cuốn sách “Người chiến sĩ - Sống anh dũng, chết vẻ vang” của 2 tác giả La Nguyễn Hữu Sơn và Nguyễn Xuân Tuấn biên soạn không chỉ là công trình sưu tầm, tái hiện lịch sử, mà còn là nén tâm hương thành kính, lời tri ân sâu sắc gửi tới người nữ chiến sĩ đã sống trọn vẹn cho lý tưởng và ngã xuống khi tuổi đời mới tròn đôi mươi. Cuốn sách đồng thời góp phần đánh thức ký ức cộng đồng về một nữ liệt sĩ anh hùng nhưng suốt một thời gian dài chưa được nhiều người biết đến.

Liệt sĩ CAND Bùi Thị Cúc

Từ cô gái nông dân nghèo đến người chiến sĩ cách mạng vẻ vang

Liệt sĩ Bùi Thị Cúc sinh năm 1930 tại làng Vân Mạc, xã Quang Trung, huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên (nay là thôn Vân Mạc, xã Vân Du, huyện Ân Thi) trong một gia đình nông dân nghèo có 7 anh chị em. Tuổi thơ của chị gắn với lam lũ, nhọc nhằn. Không được đến trường như bao đứa trẻ khác, chị phải đi ở đợ cho địa chủ từ khi còn rất nhỏ. Nhưng chính trong gian khó ấy, hạt mầm của lòng yêu nước và ý chí quật cường đã được vun đắp. Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công mở ra một chân trời mới cho dân tộc và cũng mở ra một bước ngoặt lớn trong cuộc đời cô gái trẻ.

Trở về đoàn tụ cùng gia đình, được giác ngộ cách mạng, chị tích cực tham gia bình dân học vụ, hăng hái sinh hoạt đoàn thể ở địa phương. Sự cần cù, thông minh, tinh thần trách nhiệm và lòng trung thành đã giúp chị nhanh chóng được các đồng chí đảng viên tin tưởng giao nhiệm vụ. Dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào, chị đều hoàn thành xuất sắc. Cuối năm 1947, chị được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam và đảm nhiệm công tác phụ nữ với cương vị ủy viên Ban Chấp hành Hội Phụ nữ huyện Ân Thi. Hình ảnh một cô gái nông dân nghèo nhưng giàu lý tưởng, dám vượt qua số phận để đứng vào hàng ngũ của Đảng chính là biểu tượng tiêu biểu của người phụ nữ Việt Nam trong thời đại cách mạng: Bình dị mà anh hùng, khiêm nhường mà kiên trung.

Mưu trí, dũng cảm giữa vòng vây khốc liệt

Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, tình hình tại nhiều địa phương vô cùng căng thẳng. Địch vây ráp, khủng bố gắt gao, tìm mọi cách triệt phá cơ sở cách mạng. Trong hoàn cảnh ấy, Bùi Thị Cúc được giao làm công tác địch vận - một nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm, đòi hỏi sự gan dạ, thông minh và bản lĩnh thép. Chị đóng vai người buôn bán tại chợ Cảnh Lâm để thu thập thông tin từ tên Việt gian Nguyễn Doãn Nhi (một cán bộ phản bội làm tay sai cho giặc). Giữa chốn đông người nhưng đầy rình rập, chị vẫn bình tĩnh, mưu trí, từng bước nắm bắt tin tức quan trọng. Khi thời cơ chín muồi, chị phối hợp cùng đồng đội diệt trừ tên Việt gian khiến kẻ thù điên cuồng truy lùng, trả thù.

Tri ân những đóng góp và sự hy sinh của nữ Anh hùng Liệt sĩ Bùi Thị Cúc, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nói: “Anh hùng lực lượng vũ trang, Liệt sĩ Công an nhân dân Bùi Thị Cúc (tức Trần Thị Lan), người con ưu tú của quê hương Hưng Yên, tấm gương kiên trung bất khuất, “Sống anh dũng, chết vẻ vang”, mãi mãi là nguồn động viên, cổ vũ các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân Việt Nam về tinh thần tiến công cách mạng, suốt đời phấn đấu hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân” .

Chị bị bắt và phải chịu những trận tra tấn dã man. Song, trước đòn roi và thủ đoạn tàn bạo của địch, người nữ chiến sĩ trẻ tuổi vẫn giữ vững khí tiết. Chị không khai báo, không khuất phục, không để lộ bí mật của tổ chức. Sáng 15-5-1950, khi mới tròn 20 tuổi, chị bị đưa ra hành hình trước mặt dân làng. Ngay cả trong những giây phút cuối cùng, dù thân thể bị hành hạ, chị vẫn ngẩng cao đầu, cố gắng hô vang: “Hồ Chủ tịch muôn năm!”, giữ trọn khí phách của người chiến sĩ cách mạng cho đến hơi thở cuối cùng.

“Sống anh dũng, chết vẻ vang” - sáu chữ vàng được truy tặng sau này không chỉ là sự ghi nhận chính thức của Đảng và Nhà nước, mà còn là sự khái quát đầy đủ nhất về cuộc đời ngắn ngủi mà rực rỡ của chị.

Đền thờ Anh hùng Liệt sĩ CAND Bùi Thị Cúc

Biểu tượng của người phụ nữ Việt Nam anh hùng, bất khuất

Qua những trang viết của cuốn sách, chân dung Bùi Thị Cúc hiện lên không phải như một tượng đài xa vời mà là một con người bằng xương bằng thịt - có gia đình, có tuổi thơ nghèo khó, có ước mơ giản dị, có khát vọng sống cống hiến và yêu thương. Chính điều đó làm nên giá trị nhân văn sâu sắc của tác phẩm. Chị là hiện thân của người phụ nữ Việt Nam trong thời chiến: Đảm đang, tận tụy, giàu đức hy sinh nhưng cũng vô cùng kiên cường, bất khuất. Ở chị, ta thấy sự hòa quyện giữa nét dịu dàng của người con gái thôn quê và ý chí sắt đá của người chiến sĩ cộng sản. Chị không cầm súng xông pha nơi tiền tuyến, nhưng công việc địch vận, xây dựng cơ sở, giữ vững phong trào cũng là mặt trận không tiếng súng mà đầy hiểm nguy. Sự hy sinh của chị là minh chứng sinh động cho những đóng góp thầm lặng của các nữ chiến sĩ Công an nhân dân trong sự nghiệp giải phóng dân tộc. Đó là những con người không chỉ chiến đấu vì độc lập mà còn vì phẩm giá, vì niềm tin và vì tương lai của nhân dân.

Ngày 15-1-1952, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 77/SL truy tặng Huân chương Độc lập hạng III cho Liệt sĩ Bùi Thị Cúc và trao tặng sáu chữ vàng: “Sống anh dũng, chết vẻ vang”. Năm 1995, chị được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Những phần thưởng cao quý ấy là sự ghi nhận xứng đáng đối với một tấm gương hy sinh tiêu biểu. Tuy nhiên, theo thời gian, câu chuyện về chị dần ít được nhắc tới trong đời sống xã hội rộng lớn. Chính vì thế, sự xuất hiện của cuốn sách “Người chiến sĩ - Sống anh dũng, chết vẻ vang” mang ý nghĩa đặc biệt: Khơi lại ký ức, trả lại vị trí xứng đáng cho một liệt sĩ anh hùng.

Công lao thầm lặng của hai tác giả

Không thể không nhắc tới công sức của tác giả La Nguyễn Hữu Sơn và Nguyễn Xuân Tuấn - những người đã dày công sưu tầm tư liệu, gặp gỡ nhân chứng, đối chiếu tài liệu lịch sử để tái hiện một cách chân thực và xúc động cuộc đời của Liệt sĩ Bùi Thị Cúc. Lịch sử dân tộc có những con người mà cuộc đời và sự hy sinh của họ vì nhiều lý do đã dần khuất lấp sau lớp bụi thời gian. Việc phục dựng lại hành trình sống và chiến đấu của một người đã ngã xuống từ năm 1950 trong bối cảnh tư liệu thất lạc, nhân chứng thưa vắng, không chỉ là một công trình nghiên cứu công phu mà còn là biểu hiện của lòng tri ân, của trách nhiệm hậu nhân đối với tiền nhân, đối với lịch sử. Hai tác giả bằng sự bền bỉ và tâm huyết đã góp phần đưa hình ảnh một nữ anh hùng tưởng như đã chìm vào quên lãng trở lại với công chúng hôm nay. Họ không chỉ lần tìm từng mảnh ký ức rời rạc, đối chiếu từng nguồn tư liệu hiếm hoi, mà còn thắp lên ngọn lửa cảm hứng để thế hệ trẻ hiểu rằng độc lập, tự do hôm nay được đánh đổi bằng biết bao máu xương.

Nếu miền Nam có chị Võ Thị Sáu là biểu tượng của lòng quả cảm và tinh thần bất khuất trước kẻ thù thì miền Bắc có chị Bùi Thị Cúc là hiện thân của sự xả thân trước những hiểm nguy, cam go, quyết liệt để bảo vệ đất nước. Ở họ là điểm gặp gỡ của lý tưởng cách mạng, của tuổi trẻ dám sống, dám hy sinh vì Tổ quốc. Việc tái hiện cuộc đời chị Bùi Thị Cúc không chỉ để tôn vinh một cá nhân mà còn để trả lại vị trí xứng đáng cho những con người đóng góp thầm lặng trong lịch sử. Quan trọng hơn, đó là cách để ký ức dân tộc được nối dài, để những tấm gương anh hùng tiếp tục soi sáng và truyền cảm hứng cho các thế hệ hôm nay và mai sau. Cuốn sách vì thế không đơn thuần là một tác phẩm truyện ký lịch sử, nó là cây cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa sự hy sinh âm thầm của một người phụ nữ nông dân với nhận thức và lòng biết ơn của xã hội hôm nay. Nhờ nỗ lực của hai tác giả, câu chuyện về một nữ Liệt sĩ Công an nhân dân đã được lan tỏa, trở thành nguồn cảm hứng, niềm tự hào và bài học sống động về lý tưởng, lòng trung thành và tinh thần phụng sự Tổ quốc.

Hội Phụ nữ Bộ Công an và các đoàn Công an, nhân dân luôn có những buổi viếng thăm và báo công trước đền thờ Anh hùng liệt sĩ Bùi Thị Cúc

Ngọn lửa truyền đời

Giá trị lớn nhất của cuốn sách có lẽ nằm ở sức lay động sâu xa đối với người đọc. Qua từng dòng ký ức, từng chi tiết đời thường mộc mạc mà chân thực, hình ảnh người nữ chiến sĩ hiện lên không chỉ với khí phách anh hùng mà còn với những rung cảm rất đỗi con người. Ở đó là ngọn lửa yêu nước cháy bỏng, là sự tận hiến thầm lặng và bản lĩnh kiên trung của một con người đã dâng hiến trọn đời mình cho cách mạng. Đọc những trang viết ấy, chúng tôi không khỏi bị ám ảnh. Trong lòng trào dâng nỗi thương xót đến nghẹn ngào khi biết chị bị địch tra tấn dã man đến chết, nhưng tuyệt nhiên không một lời kêu than, không một phút nao núng. Chị quyết không để lộ bất kỳ tin tức nào, bảo vệ an toàn tuyệt đối bí mật của Đảng, bảo vệ đồng đội, bảo vệ tổ chức đến hơi thở cuối cùng. Từ những hy sinh lớn lao ấy, soi chiếu lại chính mình, mỗi chúng ta càng thấm thía giá trị của hòa bình hôm nay. Chúng ta được sống dưới bầu trời thanh bình của một đất nước độc lập, tươi đẹp; được học tập, làm việc, mưu cầu hạnh phúc trong điều kiện an toàn và ổn định - đó không phải điều tự nhiên mà có mà được đánh đổi bằng biết bao máu xương của các thế hệ đi trước, của những người như Liệt sĩ Bùi Thị Cúc.

Biết ơn không chỉ dừng lại ở cảm xúc, mà cần được thể hiện bằng hành động. Thế hệ hôm nay cần sống có lý tưởng, có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội; không ngừng học tập, rèn luyện, lao động sáng tạo để góp phần xây dựng đất nước giàu mạnh, văn minh; sống trung thực hơn, bản lĩnh hơn trước những thử thách; dám dấn thân, dám cống hiến vì lợi ích chung - đó cũng là một cách tiếp nối tinh thần của cha anh trong thời đại mới. Thiết nghĩ, sống xứng đáng với sự hy sinh của các thế hệ đi trước không phải là điều gì quá lớn lao mà bắt đầu từ những việc cụ thể mỗi ngày: Làm tốt công việc của mình, giữ gìn những giá trị tốt đẹp, lan tỏa điều tử tế và nuôi dưỡng trong tim lòng yêu nước chân thành. Khi mỗi người đều ý thức được điều đó, thì sự hy sinh năm xưa sẽ không bao giờ là vô nghĩa, mà sẽ tiếp tục được chuyển hóa thành động lực, thúc đẩy để đất nước vững bước đi lên.

Chiến thắng vẻ vang của cách mạng không chỉ được làm nên trên những chiến trường khốc liệt, đổ máu, mà còn được hun đúc từ chính những con người bình dị mà cao quý ấy. Ở nơi phòng giam tăm tối, giữa những đòn roi tàn bạo, khí phách kiên trung vẫn sáng lên như một ngọn lửa không thể dập tắt. Sự hy sinh của Liệt sĩ Bùi Thị Cúc cho thấy lòng trung thành tuyệt đối với lý tưởng, với Đảng và với nhân dân, sẵn sàng chịu đựng đau đớn tột cùng, thậm chí cả cái chết, để giữ trọn bí mật, giữ vững niềm tin cho cách mạng. Chính sức mạnh tinh thần ấy đã làm nên tầm vóc bất tử của một con người, để từ một số phận tưởng như lặng lẽ trong lịch sử, chị trở thành biểu tượng của lòng kiên trung và ý chí bất khuất, tiếp tục truyền cảm hứng, lan tỏa ảnh hưởng và tác động tích cực đến đời sống xã hội.

Biểu tượng của lý tưởng và lòng yêu nước

Cuốn sách ra đời đúng dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Truyền thống lực lượng Công an nhân dân và 20 năm Ngày hội Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc càng làm tăng thêm ý nghĩa tri ân. Nó là lời nhắc nhở các thế hệ cán bộ, chiến sĩ hôm nay và mai sau tiếp tục soi mình vào tấm gương của những người đi trước, giữ vững niềm tin, không ngừng rèn luyện, sẵn sàng cống hiến vì bình yên cuộc sống và hạnh phúc của nhân dân.

Liệt sĩ Bùi Thị Cúc (hay cô gái nông dân nghèo Trần Thị Lan của vùng quê Hưng Yên năm nào) đã sống 20 năm tuy ngắn ngủi nhưng đầy rực rỡ. Chị “sống anh dũng, chết vẻ vang”, để lại cho đời một tấm gương sáng về lòng yêu nước và phẩm chất đẹp đẽ của người phụ nữ Việt Nam mọi thời đại. Và nhờ tâm huyết, sự dày công sưu tầm, chắt lọc tư liệu của hai tác giả La Nguyễn Hữu Sơn và Nguyễn Xuân Tuấn, ánh sáng từ cuộc đời ấy không còn bị che khuất bởi thời gian. Từ những trang sách thấm đẫm trách nhiệm và tình cảm, hình ảnh người nữ chiến sĩ kiên trung đã trở lại sống động, gần gũi, lay động trái tim người đọc. Ánh sáng ấy không chỉ là ký ức về một con người mà còn là biểu tượng của lý tưởng, của lòng yêu nước và đức hy sinh cao cả. Nó tiếp tục tỏa sáng, truyền lửa, khơi dậy hào khí, niềm tự hào và tự tôn dân tộc; khơi dậy trong mỗi chúng ta lòng biết ơn sâu sắc đối với những thế hệ đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Trên mọi nẻo đường cuộc sống hôm nay, khi ta đối diện và đi qua những thử thách, những ngã rẽ của lựa chọn, ký ức về những con người như thế vẫn âm thầm nhắc và dẫn dắt ta bước về phía ánh sáng, để ta biết sống có trách nhiệm hơn, bản lĩnh hơn và xứng đáng hơn với những hy sinh ấy, để khi nhìn lại ta có thể tự hào mà nói rằng: Đó là cuộc đời tôi chọn sống. Nhân cảm hứng và niềm xúc động sâu sắc khi đọc cuốn sách, chúng tôi xin được viết những dòng này như một nén tâm hương thành kính, bày tỏ lòng tri ân tới Liệt sĩ Bùi Thị Cúc. Đồng thời gửi lời biết ơn tới hai tác giả, những người đã bằng tất cả tâm huyết và sự trân trọng lịch sử tái hiện một cuộc đời, một thời đại, để hôm nay chúng ta có cơ hội được lắng nghe, được thấu hiểu và được soi chiếu chính mình trong đó. Cuốn sách không chỉ giúp hiểu thêm về một người anh hùng mà còn khơi dậy niềm tự hào, lòng biết ơn và ý thức sống xứng đáng hơn với những hy sinh của thế hệ đi trước.

Tuệ Nhã

Nguồn ANTĐ : https://anninhthudo.vn/nguoi-chien-si-song-anh-dung-chet-ve-vang-su-tan-hien-tham-lang-cua-nu-liet-si-cong-an-nhan-dan-post640639.antd