Theo nghị định, công dân đăng nhập hệ thống dịch vụ công hoặc ứng dụng VNeID, chọn thủ tục cấp, cấp đổi hoặc cấp lại thẻ căn cước; kiểm tra thông tin cá nhân được khai thác từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Nếu thông tin chính xác, công dân đăng ký thời gian, cơ quan quản lý căn cước để thực hiện thủ tục. Hệ thống sẽ tự động chuyển đề nghị đến cơ quan quản lý căn cước, sau đó công dân đến cơ quan công an theo lịch đã đăng ký để hoàn tất việc cấp thẻ.
Trường hợp bị mất thẻ căn cước, thẻ bị hư hỏng hoặc cần cấp đổi do thay đổi địa giới hành chính, công dân lựa chọn thủ tục phù hợp, kiểm tra thông tin được khai thác từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và xác nhận chuyển hồ sơ đến cơ quan quản lý căn cước.
Ngoài ra, người đại diện hợp pháp có thể thực hiện thủ tục cấp, cấp đổi hoặc cấp lại thẻ căn cước cho người dưới 6 tuổi qua hệ thống dịch vụ công sau khi kiểm tra thông tin trong cơ sở dữ liệu dân cư.
Một điểm đáng chú ý của nghị định là thông tin về số chứng minh nhân dân 9 số hoặc số định danh cá nhân đã bị hủy sẽ được mã hóa, tích hợp trong mã QR trên thẻ căn cước và trên ứng dụng VNeID. Cơ quan, tổ chức, cá nhân có thể quét mã QR trên thẻ căn cước hoặc khai thác thông tin trên VNeID để phục vụ giải quyết thủ tục hành chính, dịch vụ công, các giao dịch và hoạt động khác. Cơ quan cấp thẻ không được yêu cầu công dân cung cấp xác nhận số chứng minh nhân dân 9 số, số định danh cá nhân đã hủy.
Nghị định cũng mở rộng trách nhiệm của công an cấp xã trong quản lý dữ liệu dân cư và căn cước. Theo đó, công an cấp xã nơi công dân cư trú có trách nhiệm thu thập, cập nhật, điều chỉnh thông tin của công dân vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư thông qua việc giải quyết thủ tục đăng ký, khai báo, điều chỉnh thông tin cư trú; sổ sách quản lý cư trú; tàng thư; và từ việc giải quyết cấp, cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước.
Trường hợp thông tin, giấy tờ, tài liệu về công dân chưa có hoặc chưa đầy đủ, dữ liệu sẽ được thu thập, cập nhật từ công dân thông qua Phiếu thu thập thông tin dân cư, Phiếu đề nghị giải quyết thủ tục về căn cước. Khi phát hiện thông tin đã cung cấp có thay đổi hoặc sai sót, công dân đề nghị công an cấp xã điều chỉnh.
Lưu ý khi đăng ký cư trú cho người chưa thành niên
Đối với người chưa thành niên, khi đăng ký thường trú hoặc tạm trú, cha, mẹ hoặc người giám hộ có trách nhiệm kê khai, xác nhận thông tin trong Tờ khai thay đổi thông tin cư trú. Trường hợp trẻ đăng ký cư trú không phải tại nơi thường trú hoặc tạm trú của cha, mẹ hoặc người giám hộ, cha, mẹ hoặc người giám hộ vẫn là người thực hiện kê khai, xác nhận.
Trong thời hạn tối đa 60 ngày kể từ khi trẻ được đăng ký khai sinh, cha, mẹ, chủ hộ hoặc người giám hộ phải thực hiện thủ tục đăng ký thường trú, tạm trú hoặc khai báo thông tin cư trú cho trẻ.
Đối với trẻ dưới 6 tuổi, nếu cha, mẹ hoặc người giám hộ có nơi thường trú nhưng không phải nơi đang sinh sống thực tế, trẻ vẫn được đăng ký thường trú tại nơi thường trú của cha, mẹ hoặc người giám hộ. Khi đăng ký thường trú hoặc tạm trú cho trẻ dưới 6 tuổi tại nơi cư trú của cha, mẹ hoặc người giám hộ, cơ quan đăng ký cư trú không phải kiểm tra, xác minh điều kiện đăng ký cư trú.
CẨM NƯƠNG