Người dân đồng hành xây dựng Thủ đô Hà Nội văn minh

2 giờ trướcBài gốc

Từ những tổ dân phố tự quản, tuyến phố văn minh, mô hình “camera cộng đồng”, đến việc người dân chủ động phản ánh vi phạm qua nền tảng số…, tinh thần “chính quyền và nhân dân cùng làm” đang tạo nên diện mạo đô thị ngày càng khang trang, kỷ cương và giàu tính nhân văn.

Khi người dân đồng hành cùng chính quyền

Những năm gần đây, tại nhiều phường xã của Hà Nội, hình ảnh người dân chủ động tham gia giữ gìn trật tự đô thị, vệ sinh môi trường đã trở nên quen thuộc. Không còn tâm lý “việc của chính quyền”, nhiều khu dân cư đã hình thành ý thức tự quản, tự giám sát và cùng nhau bảo vệ môi trường sống của chính mình.

Dọn dẹp vệ sinh môi trường tại khu vực hồ Hạ Đình. Ảnh: Hồng Thái

Tại phường Khương Đình, vào mỗi cuối tuần, các tổ dân phố lại duy trì hoạt động tổng vệ sinh môi trường, bóc xóa quảng cáo rao vặt trái phép. Những tuyến phố từng tồn tại tình trạng lấn chiếm vỉa hè, đổ rác không đúng giờ đã có chuyển biến rõ rệt nhờ sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền và nhân dân.

Bà Đào Thị Thạc (Ủy viên Ban Thường vụ Hội LHPN phường Khương Đình) chia sẻ: “Sáng thứ 7 hàng tuần, Hội LHPN phường Khương Đình thường phối hợp cùng khu dân cư tham gia tổng vệ sinh môi trường. Nếu chỉ lực lượng chức năng đi kiểm tra thì không xuể, nhưng khi người dân cùng nhắc nhau giữ gìn nếp sống văn minh thì hiệu quả khác hẳn. Bà con hiểu rằng sạch đẹp trước hết là cho chính mình”.

Không chỉ ở khu vực nội thành, tại nhiều xã ngoại thành như ở các xã Ngọc Hồi, Thượng Phúc, Thanh Oai, Gia Lâm, Thanh Trì…, phong trào xây dựng “thôn sáng - xanh - sạch - đẹp”, tuyến đường hoa phụ nữ, đoạn đường tự quản cũng phát triển mạnh. Người dân đóng góp ngày công, kinh phí để lắp camera an ninh, đèn chiếu sáng, chỉnh trang đường làng ngõ xóm, góp phần thay đổi diện mạo nông thôn đô thị hóa.

Tại các phường trung tâm, các mô hình “Tuyến phố văn minh đô thị”, “Cửa hàng văn minh thương mại” được triển khai với sự tham gia tích cực của hộ kinh doanh. Nhiều chủ cửa hàng tự giác ký cam kết không lấn chiếm vỉa hè, bảo đảm vệ sinh môi trường, ứng xử văn minh với du khách.

Theo các cán bộ cơ sở, điều quan trọng nhất là nhận thức của người dân đã thay đổi. Nếu trước đây các phong trào thường mang tính vận động hành chính, thì nay nhiều khu dân cư đã hình thành ý thức tự giác và tinh thần cộng đồng rõ nét hơn.

Cùng với đó, vai trò giám sát xã hội của nhân dân ngày càng được phát huy. Thông qua các nhóm Zalo tổ dân phố, ứng dụng phản ánh hiện trường hay đường dây nóng, nhiều vi phạm về trật tự xây dựng, vệ sinh môi trường, quảng cáo sai quy định, mất an toàn giao thông được người dân phản ánh kịp thời.

Tại các phường Thanh Xuân, Khương Đình, Phương Liệt, mô hình “camera nhân dân” đã hỗ trợ tích cực cho công tác quản lý đô thị và bảo đảm an ninh trật tự. Nhiều hộ dân chủ động chia sẻ dữ liệu camera trước cửa nhà với lực lượng chức năng để xử lý vi phạm giao thông, hành vi đổ trộm rác hay các vụ việc mất an ninh.

Không dừng ở phản ánh vi phạm, người dân còn trực tiếp tham gia các hoạt động giám sát cộng đồng đối với dự án đầu tư, cải tạo hạ tầng, an toàn thực phẩm tại chợ dân sinh, bếp ăn tập thể. Điều này giúp tăng tính minh bạch và tạo sự đồng thuận ngay từ cơ sở.

Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường Khương Đình Nguyễn Sỹ Đoàn cho biết, nhiều vụ việc tồn đọng trước đây được giải quyết nhanh hơn nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa người dân với chính quyền. Khi người dân cùng vào cuộc, việc tuyên truyền hay xử lý vi phạm đều thuận lợi hơn rất nhiều.

Lan tỏa tinh thần “chính quyền và người dân cùng làm”

Điểm đáng chú ý trong quá trình xây dựng đô thị văn minh ở Hà Nội hiện nay là sự chuyển dịch từ tư duy “chính quyền quản lý” sang “quản trị cùng cộng đồng”. Người dân không còn là đối tượng tiếp nhận thụ động mà trở thành chủ thể tham gia xây dựng đô thị. Trong nhiều chiến dịch bảo đảm trật tự đô thị, an toàn giao thông, vệ sinh môi trường, chính quyền cơ sở không chỉ tuyên truyền mà còn khuyến khích người dân đề xuất giải pháp, tham gia giám sát và trực tiếp thực hiện.

Phụ nữ phường Khương Đình tham gia vệ sinh môi trường trên địa bàn. Ảnh: HT

Điển hình như mô hình “Ngày cuối tuần xanh”, “Đoạn đường thanh niên tự quản”, “Tuyến phố không rác”, “Chi hội phụ nữ văn minh” đã tạo sức lan tỏa lớn trong cộng đồng. Từ những hành động nhỏ như bỏ rác đúng giờ, không lấn chiếm vỉa hè, nhắc nhở nhau chấp hành luật giao thông…, ý thức cộng đồng dần hình thành bền vững. Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi số được đẩy mạnh, nhiều mô hình mới đang mở ra cách thức tương tác hiệu quả hơn giữa chính quyền và nhân dân.

Thực tế cho thấy, ở đâu phát huy tốt vai trò của người dân, ở đó việc xây dựng nếp sống văn minh đạt hiệu quả bền vững hơn. Nhiều phường trên địa bàn Hà Nội đã duy trì các nhóm cộng đồng trực tuyến để cập nhật tình hình đô thị, thông báo lịch vệ sinh môi trường, phản ánh vi phạm hay tiếp nhận ý kiến nhân dân. Người dân cũng ngày càng mạnh dạn góp ý cho chính quyền về các vấn đề liên quan hạ tầng giao thông, an toàn thực phẩm, phòng cháy chữa cháy, quản lý chung cư, cải tạo công viên, hồ nước… Những ý kiến từ thực tiễn cơ sở đang trở thành nguồn thông tin quan trọng giúp chính quyền điều chỉnh chính sách sát dân hơn.

Một thành phố văn minh không chỉ được đo bằng những công trình hiện đại hay tuyến đường rộng đẹp, mà còn thể hiện ở hành vi ứng xử của mỗi người dân. Chính vì vậy, Hà Nội đang chú trọng xây dựng nếp sống văn minh từ những việc gần gũi nhất trong đời sống hằng ngày. Tại nhiều khu dân cư, việc phân loại rác tại nguồn, hạn chế sử dụng túi nilon, giữ gìn vệ sinh chung đang dần trở thành thói quen. Các tổ phụ nữ, đoàn thanh niên, cựu chiến binh đóng vai trò nòng cốt trong tuyên truyền và duy trì các mô hình tự quản.

Trong công tác bảo đảm an toàn thực phẩm, các tổ giám sát cộng đồng tại chợ dân sinh, bếp ăn tập thể cũng phát huy hiệu quả tích cực. Người dân không chỉ là người tiêu dùng mà còn tham gia giám sát nguồn gốc thực phẩm, điều kiện vệ sinh, góp phần hạn chế nguy cơ mất an toàn thực phẩm.

Bà Nguyễn Thị Nga, tiểu thương tại chợ dân sinh trên đường Nguyễn Quý Đức (phường Thanh Xuân), cho biết, người dân hiện nay quan tâm nhiều hơn đến thực phẩm sạch nên các hộ kinh doanh cũng phải thay đổi. Khi ban quản lý chợ, tổ dân phố và người dân cùng giám sát thì ai cũng có ý thức hơn.

Nhiều ý kiến cho rằng, điều đáng quý nhất trong các phong trào xây dựng đô thị văn minh hiện nay là tinh thần tự giác và trách nhiệm cộng đồng ngày càng được khơi dậy. Từ chỗ “nhà nước làm”, người dân đang chủ động đồng hành, chia sẻ trách nhiệm với chính quyền. Đó cũng là nền tảng quan trọng để Hà Nội hướng tới mục tiêu xây dựng đô thị hiện đại nhưng vẫn gìn giữ được bản sắc văn hóa, tính nhân văn và sự đồng thuận xã hội.

Trong hành trình ấy, mỗi người dân không chỉ là người thụ hưởng thành quả phát triển mà còn là một “tế bào” góp phần kiến tạo diện mạo Thủ đô. Từ một hành động nhỏ như bỏ rác đúng nơi quy định, nhắc nhau chấp hành luật giao thông, giữ gìn vỉa hè thông thoáng hay phản ánh kịp thời một vi phạm đô thị…, tất cả đang góp phần tạo nên một Hà Nội văn minh, đáng sống hơn mỗi ngày.

Mặt trận thành phố đang thí điểm xây dựng mô hình thôn, tổ dân phố số nhằm thu hẹp khoảng cách giữa chính quyền và người dân thông qua công nghệ. Mô hình này tập trung vào hai giá trị cốt lõi là phản hồi trực tiếp và minh bạch thông tin. Thay vì quy trình gửi phản ánh, kiến nghị phức tạp và tốn thời gian như trước đây, người dân có thể gửi ý kiến ngay lập tức trên nền tảng số. Hệ thống tiếp nhận và phản hồi theo thời gian thực, hoạt động 24/7, giúp xóa bỏ rào cản về không gian và thời gian trong công tác điều hành.
Không chỉ tiếp nhận phản ánh, mô hình còn là kênh cung cấp thông tin chính thống tới người dân. Nhiều nội dung liên quan chính sách, giải phóng mặt bằng hay các dự án trọng điểm được công khai trên nền tảng số để người dân chủ động theo dõi, giám sát. Việc thiết lập cơ chế trao đổi hai chiều này không chỉ giúp người dân dễ dàng phản ánh, kiến nghị, mà còn hỗ trợ chính quyền và Mặt trận lắng nghe, giải đáp kịp thời, từ đó tạo sự đồng thuận thực sự từ cơ sở.

Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội Bùi Huyền Mai

Hồng Thái

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/nguoi-dan-dong-hanh-xay-dung-thu-do-ha-noi-van-minh-750404.html