Người dân được đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính

3 giờ trướcBài gốc

Mở rộng phạm vi thông tin phải công khai

Chiều 23/4, tiếp tục Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) với 98,4% đại biểu Quốc hội có mặt tán thành; thông qua Luật Hộ tịch (sửa đổi) với 97,60% đại biểu Quốc hội có mặt tán thành.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng.

Báo cáo giải trình trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, về các nguyên tắc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin (Điều 3), tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật đã bổ sung các quy định nhằm bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận thông tin của công dân trên môi trường số, phù hợp với xu thế phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số. Các hình thức công khai, cung cấp thông tin được mở rộng, đa dạng, khuyến khích áp dụng phương thức điện tử.

Đồng thời, Điều 24 được chỉnh lý theo hướng quy định cơ quan, đơn vị có trách nhiệm cung cấp thông tin theo hình thức mà người yêu cầu đề nghị, phù hợp với tính chất thông tin và khả năng đáp ứng của cơ quan, đơn vị.

Chính phủ sẽ tiếp tục quy định chi tiết tại văn bản dưới luật về các biện pháp hỗ trợ phù hợp đối với nhóm yếu thế (người cao tuổi, trẻ em, người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn) nhằm bảo đảm tính bao trùm và công bằng trong tiếp cận thông tin.

Về phạm vi và trách nhiệm cung cấp thông tin (Điều 10), đối với UBND cấp xã, dự thảo Luật quy định trách nhiệm cung cấp thông tin do mình tạo ra, không bao gồm thông tin do tiếp nhận từ cơ quan khác (trừ một số trường hợp luật định), nhằm bảo đảm tính hợp lý, khả thi trong bối cảnh sắp xếp, mở rộng chức năng, nhiệm vụ của cấp xã.

Dự thảo Luật đồng thời tăng cường phân cấp, phân quyền khi giao UBND cấp tỉnh, cấp xã chủ động xác định đầu mối cung cấp thông tin, tạo sự linh hoạt trong tổ chức thực hiện.

Về thông tin phải được công khai (Điều 17), dự thảo Luật được chỉnh lý theo hướng mở rộng phạm vi thông tin phải công khai, thông qua việc liệt kê và bổ sung các nhóm thông tin quan trọng, gắn trực tiếp với đời sống dân sinh, hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân và doanh nghiệp.

Đối với các thông tin không được liệt kê nhưng pháp luật chuyên ngành có quy định phải công khai, dự thảo Luật xác định tiếp tục thực hiện theo quy định của pháp luật chuyên ngành. Cách tiếp cận này vừa bảo đảm tính đầy đủ, vừa tránh trùng lặp, đồng thời duy trì tính linh hoạt của hệ thống pháp luật.

Không hạn chế ủy quyền đối với giấy chứng tử

Luật Hộ tịch (sửa đổi) có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027. Về phân cấp triệt để thẩm quyền đăng ký hộ tịch, đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính và ủy quyền ký giấy tờ hộ tịch, Bộ trưởng Bộ Tư pháp nêu rõ, Chính phủ đã rà soát, đánh giá toàn diện và nhận thấy các điều kiện, nguồn lực bảo đảm việc thực hiện đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính đã được bảo đảm.

Quốc hội thông qua Luật Hộ tịch (sửa đổi).

Cụ thể, cơ sở dữ liệu hộ tịch đã được đưa vào vận hành thống nhất trên toàn quốc, kết nối, chia sẻ, cung cấp thông tin hộ tịch với các cơ sở dữ liệu có liên quan, nhất là Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các hệ thống giải quyết thủ tục hành chính của các địa phương. Các cơ quan đăng ký hộ tịch đã thực hiện việc tra cứu dữ liệu hộ tịch phi địa giới để phục vụ giải quyết thủ tục hành chính.

Đội ngũ công chức làm công tác đăng ký, quản lý hộ tịch tại các địa phương đã được kiện toàn, bảo đảm năng lực chuyên môn (hiện có 8.082 công chức/3.321 đơn vị hành chính cấp xã, trong đó hơn 90% công chức đã đáp ứng trình độ chuyên môn luật và được bồi dưỡng nghiệp vụ hộ tịch).

Thực tiễn triển khai công tác đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 1/7/2025 đến nay cho thấy, hoạt động đăng ký hộ tịch cơ bản ổn định, không phát sinh vướng mắc lớn.

Về ủy quyền ký giấy tờ hộ tịch, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật đã được chỉnh lý theo hướng linh hoạt, không hạn chế ủy quyền đối với giấy chứng tử nhằm bảo đảm giải quyết kịp thời.

Đối với Giấy khai sinh và Giấy chứng nhận kết hôn là các giấy tờ hộ tịch gốc, quan trọng, việc quy định do lãnh đạo Ủy ban nhân dân cấp xã ký là cần thiết để bảo đảm tính chặt chẽ, trang trọng.

Về chính sách nguồn nhân lực thực hiện công tác hộ tịch (Điều 6), để đáp ứng yêu cầu phân quyền triệt để thẩm quyền đăng ký hộ tịch với khối lượng công việc ngày càng lớn, đăng ký hộ tịch phi địa giới hành chính và thực hiện trực tuyến toàn trình với hầu hết thủ tục hành chính trong lĩnh vực hộ tịch, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Điều 6 của dự thảo Luật đã được chỉnh lý theo hướng nhấn mạnh chính sách phát triển nguồn nhân lực, bảo đảm ổn định vị trí việc làm, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao năng lực và có chế độ đãi ngộ phù hợp nhằm nâng cao tính chuyên nghiệp, chất lượng và hiệu quả công tác hộ tịch.

Về đăng ký khai sinh, khai tử theo phương thức chủ động (Điều 15, Điều 20), tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã bổ sung lộ trình thực hiện đăng ký khai sinh, khai tử theo phương thức chủ động thống nhất trên toàn quốc chậm nhất là từ ngày 1/1/2031.

Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh, đây là cải cách lớn, chuyển từ cơ chế “người dân yêu cầu” sang “cơ quan nhà nước chủ động phục vụ”, đòi hỏi hoàn thiện đồng bộ hạ tầng số và kết nối dữ liệu, đặc biệt trong lĩnh vực y tế.

Trong giai đoạn chuyển tiếp, các địa phương đủ điều kiện được chủ động triển khai trước; đồng thời, Nhà nước tiếp tục đầu tư hạ tầng, đào tạo nguồn nhân lực và đẩy mạnh truyền thông chính sách nhằm bảo đảm tính khả thi và đồng thuận xã hội.

Về cơ sở dữ liệu hộ tịch, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, cơ sở dữ liệu hộ tịch đã đáp ứng đầy đủ các tiêu chí của cơ sở dữ liệu quốc gia: phục vụ quản trị và hoạch định chính sách; là dữ liệu nền tảng, có giá trị pháp lý cao; có khả năng kết nối, chia sẻ rộng rãi trên phạm vi toàn quốc. Việc xác định tính chất pháp lý của cơ sở dữ liệu hộ tịch trong Luật Hộ tịch là phù hợp với thông lệ lập pháp hiện hành khi các cơ sở dữ liệu quốc gia đều được quy định trong luật chuyên ngành.

Quỳnh Nga

Nguồn Công Thương : https://congthuong.vn/nguoi-dan-duoc-dang-ky-ho-tich-khong-phu-thuoc-dia-gioi-hanh-chinh-453580.html