Người dân không còn phải tạm ứng viện phí khi nhập viện

3 giờ trướcBài gốc

Người bệnh nhập khoa Cấp cứu, Bệnh viện Chợ Rẫy. Ảnh: Duy Hiệu.

Trong nhiều năm qua, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, hệ thống y tế Việt Nam đã có những bước tiến dài trong chẩn đoán và điều trị. Tuy nhiên, ở một khía cạnh tưởng chừng rất nhỏ nhưng lại tác động trực tiếp đến trải nghiệm người bệnh là thu và thanh toán viện phí, vẫn tồn tại nhiều bất cập. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải thay đổi cách tiếp cận, từ “tạm ứng trước” sang “thanh toán sau”, lấy người bệnh làm trung tâm.

Vấn đề này được TS.BS Dương Huy Lương, Cục phó Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, nhấn mạnh tại Hội nghị triển khai công tác khám chữa bệnh năm 2026 do Bộ Y tế tổ chức ngày 2/2.

Áp lực tài chính lớn trong những ca bệnh nặng

Theo TS Dương Huy Lương, trong những năm qua, ngành y tế Việt Nam đã phát triển rất mạnh mẽ, đặc biệt trong ứng dụng công nghệ cao và chuyển đổi số. Điển hình như hệ thống máy CT, MRI, phẫu thuật robot cho đến các kỹ thuật xạ trị tiên tiến như proton trong thời gian tới.

“Có thể nói, thế giới có công nghệ gì thì Việt Nam cũng từng bước tiếp cận và làm chủ công nghệ đó”, bác sĩ Lương nói.

Tuy nhiên, nghịch lý là trong khi kỹ thuật chuyên môn ngày càng hiện đại thì phương thức thu viện phí tại nhiều cơ sở y tế vẫn còn lạc hậu. Trong đời sống thường ngày, người dân đã quen với việc sử dụng dịch vụ trước, thanh toán sau, từ quán ăn bình dân đến nhà hàng cao cấp. Ngược lại, trong khám chữa bệnh, người bệnh hầu như vẫn phải tạm ứng tiền trước khi được điều trị.

Nhiều người bệnh nặng với chi phí cao không thể đóng tạm ứng ngay do số tiền lớn. Ảnh: BVCC.

Tình trạng này diễn ra phổ biến ở các bệnh viện, từ tư nhân đến công lập, từ tuyến huyện, tuyến tỉnh đến tuyến trung ương.

Lãnh đạo Cục Quản lý Khám, chữa bệnh cho biết Bộ Y tế đã ban hành nhiều quy định nhằm giảm phiền hà cho người bệnh. Theo đó, người có bảo hiểm y tế không phải tạm ứng viện phí; quy trình khám bệnh đã được cắt giảm; bộ tiêu chí chất lượng bệnh viện cũng quy định rõ việc thu viện phí phải thuận tiện, công khai, minh bạch.

Dù vậy, trên thực tế, người bệnh kể cả có bảo hiểm y tế vẫn thường xuyên phải tạm ứng tiền. Đối với bệnh nhân điều trị nội trú, trong một đợt điều trị có thể phải nộp viện phí nhiều lần, kéo theo nhiều lần chờ đợi, làm thủ tục, gây mệt mỏi và bức xúc.

“Trong một đợt điều trị, người bệnh đã phải chờ xét nghiệm, chờ thực hiện các kỹ thuật chuyên môn, sau đó lại tiếp tục chờ để nộp viện phí. Điều này gây rất nhiều phiền hà”, TS Dương Huy Lương nêu rõ.

Bất cập này càng bộc lộ rõ trong những trường hợp điều trị có chi phí lớn. Theo TS Lương, một ca phẫu thuật thông thường có thể tiêu tốn vài chục triệu đồng, nhưng các can thiệp tim mạch, đột quỵ hay đặt stent có thể lên tới vài trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng.

Có những người bệnh dù có tài khoản ngân hàng với số dư lớn nhưng khi đang nằm điều trị lại không thể trực tiếp xác thực hay thực hiện giao dịch để thanh toán viện phí kịp thời. Điều này khiến người bệnh và gia đình rơi vào tình trạng lo lắng, bị động, ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lý trong quá trình điều trị.

Mô hình Cổng bảo lãnh viện phí

Từ thực tế đó, mô hình Cổng bảo lãnh viện phí được Bộ Y tế và Cục Quản lý Khám, chữa bệnh đánh giá là giải pháp mang tính đột phá, giúp thay đổi căn bản cách thu viện phí hiện nay.

Theo TS.BS Dương Huy Lương, Cục phó Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, giải pháp này cho phép người bệnh được điều trị trước, thanh toán sau thông qua hạn mức bảo lãnh đã đăng ký. Người bệnh không phải tạm ứng, không phải hoàn ứng nhiều lần, đồng thời chủ động hơn về tài chính, kể cả trong các ca điều trị chi phí lớn.

Điểm đặc biệt của mô hình là tính linh hoạt và nhân văn. Một người có thể bảo lãnh cho nhiều người khác, thậm chí hàng trăm hoặc hàng nghìn người. Ngược lại, một người cũng có thể được nhiều người cùng bảo lãnh. Chỉ cần mỗi người bảo lãnh một khoản nhỏ, ví dụ 10 triệu đồng, nhưng với 100 người tham gia, hoàn toàn có thể bảo lãnh cho những ca bệnh lên tới hàng tỷ đồng.

Thứ trưởng Y tế Trần Văn Thuấn, TS.BS Hà Anh Đức, PGS.TS Tăng Chí Thượng cùng lãnh đạo các bên liên quan bấm nút khai trương Cổng bảo lãnh viện phí. Ảnh: Bộ Y tế.

Với người bệnh, Cổng bảo lãnh viện phí giúp giảm đáng kể thời gian chờ đợi, loại bỏ tâm lý lo lắng về việc phải chuẩn bị tiền mặt hay tạm ứng nhiều lần. Thủ tục thanh toán được tự động hóa, minh bạch, đơn giản hơn rất nhiều.

Với bệnh viện, mô hình này giúp giảm tải cho bộ phận thu ngân, giảm nhân sự tài chính - kế toán, đồng thời giảm rủi ro về an ninh, an toàn tại các quầy thu viện phí. Quy trình khám chữa bệnh hiện hành không bị xáo trộn do hệ thống được tích hợp trực tiếp vào phần mềm quản lý bệnh viện.

"Ở góc độ quản lý, việc triển khai bảo lãnh viện phí góp phần bảo đảm an sinh xã hội, phù hợp với tinh thần 'không để ai bị bỏ lại phía sau'. Đồng thời thúc đẩy mục tiêu bệnh viện không dùng tiền mặt và chuyển đổi số ngành y tế", bác sĩ Lương nhấn mạnh.

Bác sĩ Nguyễn Thành Vinh, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Hà Đông, cho hay việc triển khai cổng bảo lãnh viện phí đang được thí điểm tại 15 bệnh viện trên cả nước, trong đó có Bệnh viện Đa khoa Hà Đông. Việc chính thức khai trương cổng bảo lãnh giúp người dân yên tâm hơn khi đi khám chữa bệnh, tránh tâm lý lo lắng về việc phải tạm ứng hay mang theo nhiều tiền mặt.

Theo bác sĩ Vinh, trước đây người bệnh thường phải tạm ứng số tiền lớn, nộp - hoàn ứng nhiều lần, gây mất thời gian và bất tiện. Khi áp dụng bảo lãnh viện phí, các khâu này được xử lý tự động, minh bạch, giúp tiết kiệm thời gian cho cả người bệnh và nhân viên y tế.

Ở bình diện rộng hơn, GS.VS Nguyễn Văn Đệ, Chủ tịch Hiệp hội Bệnh viện tư nhân Việt Nam, cho rằng bên cạnh cải cách thu viện phí, vấn đề nợ thanh toán bảo hiểm y tế vẫn là áp lực lớn đối với các cơ sở khám chữa bệnh.

Dù nợ cũ đã được xử lý, nợ mới vẫn tiếp tục phát sinh với tổng số tiền lên tới hàng nghìn tỷ đồng. Không chỉ bệnh viện tư nhân, nhiều bệnh viện công cũng đang rơi vào tình trạng nợ kéo dài, buộc phải vay vốn, chịu lãi suất cao.

GS Đệ kiến nghị cần tiếp tục rà soát, xác định rõ các điểm nghẽn về cơ chế, chính sách để tháo gỡ dứt điểm trong năm 2026, tạo nền tảng tài chính vững chắc cho hệ thống y tế.

Theo định hướng của Bộ Y tế, việc triển khai Cổng bảo lãnh viện phí là chuyển từ cách tiếp cận hành chính sang lấy người bệnh làm trung tâm.

"Cứu chữa người bệnh trước, tính tiền sau" được xem là mục tiêu hướng tới, hài hòa lợi ích giữa người bệnh, bệnh viện, cơ quan quản lý, ngân hàng và các bên liên quan. Đây cũng là bước đi quan trọng trong tiến trình hiện đại hóa hệ thống y tế Việt Nam.

Nguyễn Thuận

Nguồn Znews : https://znews.vn/nguoi-dan-khong-con-phai-tam-ung-vien-phi-khi-nhap-vien-post1624752.html