Singapore, Malaysia, Philippines, Việt Nam và Indonesia là 5 quốc gia có trình độ tiếng Anh tốt nhất Đông Nam Á hiện nay. Ảnh: Linh Huỳnh.
Tại Đông Nam Á, khu vực đang nổi lên như một trung tâm sản xuất, dịch vụ và thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), trình độ tiếng Anh của lực lượng lao động có tác động trực tiếp đến năng suất, khả năng đổi mới sáng tạo và mức độ hội nhập quốc tế. Với áp lực cạnh tranh ngày càng lớn, việc nâng cao trình độ tiếng Anh không còn là lựa chọn, mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc đối với mỗi quốc gia nếu muốn bứt phá.
Dựa trên Báo cáo Chỉ số Thông thạo Tiếng Anh toàn cầu (EF EPI) năm 2024-2025, bảng xếp hạng quy mô lớn dựa trên dữ liệu của hơn 2,2 triệu người trưởng thành tại hơn 100 quốc gia và vùng lãnh thổ và ghi nhận điểm số trung bình từ các bài thi đánh giá học thuật như IELTS, TOEFL, dưới đây là 5 quốc gia dẫn đầu Đông Nam Á về năng lực tiếng Anh.
Singapore
Singapore từ lâu đã vượt ra khỏi các tiêu chuẩn đánh giá ngoại ngữ thông thường. Trong bảng xếp hạng EF EPI 2024, quốc đảo này đứng thứ 3 toàn cầu, đạt 609 điểm, thuộc nhóm “Rất cao”, đồng thời dẫn đầu châu Á.
Đáng chú ý, đến báo cáo năm 2025, tổ chức Education First (EF) không còn xếp Singapore vào nhóm các quốc gia học tiếng Anh như ngoại ngữ, mà phân loại nước này như một “quốc gia nói tiếng Anh bản ngữ”. Đây là sự ghi nhận mang tính bước ngoặt, phản ánh mức độ phổ cập và chuẩn hóa ngôn ngữ gần như tuyệt đối.
Du khách quốc tế trên đường phố TP.HCM. Ảnh: Linh Huỳnh.
Về học thuật, điểm TOEFL iBT trung bình của Singapore đạt khoảng 98/120, vượt xa mặt bằng khu vực. Thành công này bắt nguồn từ chính sách giáo dục song ngữ, trong đó tiếng Anh là ngôn ngữ giảng dạy chính cho tất cả môn học, đồng thời là ngôn ngữ chính trong hành chính, pháp luật và thương mại.
Malaysia
Malaysia là đại diện nổi bật thứ hai trong khu vực. Theo EF EPI 2025, quốc gia này đạt 581 điểm, xếp hạng 24 toàn cầu và thuộc nhóm “Cao”, đồng thời đứng đầu châu Á trong nhóm các nước không sử dụng tiếng Anh bản ngữ.
So với năm trước, Malaysia tăng tới 15 điểm, một bước nhảy đáng chú ý trong bảng xếp hạng toàn cầu. Phân tích chi tiết cho thấy thế mạnh của nước này nằm ở kỹ năng đọc (596 điểm) và viết (584 điểm), phản ánh nền tảng học thuật vững chắc.
Các đô thị lớn như Kuantan hay Shah Alam đều ghi nhận mức điểm trên 600, trong khi lực lượng lao động ở các ngành như vận hành và công nghệ thông tin đạt mức điểm vượt trội. Điều này chứng tỏ tiếng Anh đã trở thành công cụ làm việc thực tế, không chỉ dừng ở lý thuyết.
Nhờ Chương trình Ngôn ngữ Kép (DLP), tiếng Anh trở thành công cụ học thuật thực tế, tạo động lực tiến bộ cho lực lượng lao động Malaysia. Ảnh: Hari Anggara.
Động lực chính cho sự tiến bộ của Malaysia đến từ Chương trình Ngôn ngữ Kép (Dual Language Programme), cho phép học sinh học Toán và Khoa học bằng tiếng Anh. Chính sách này giúp học sinh làm quen với thuật ngữ chuyên ngành từ sớm, tạo lợi thế khi bước vào thị trường lao động toàn cầu.
Dù vẫn tồn tại khoảng cách giữa khu vực thành thị và nông thôn, Malaysia đang dần khẳng định vị thế là một trong những quốc gia có lực lượng lao động sử dụng tiếng Anh hiệu quả nhất khu vực.
Philippines
Philippines tiếp tục duy trì vị thế là một trong những quốc gia sử dụng tiếng Anh tốt nhất châu Á. Theo EF EPI 2025, nước này đạt 569 điểm, xếp thứ 28 toàn cầu và thuộc nhóm “Cao”.
Điểm nổi bật của Philippines nằm ở kỹ năng viết, với mức 603 điểm, cao nhất trong các kỹ năng. Các khu vực như Cordillera hay thủ đô Manila có điểm số vượt 600.
Không giống nhiều quốc gia khác, tiếng Anh tại Philippines không chỉ là công cụ học thuật mà còn là nền tảng kinh tế. Ngành gia công quy trình doanh nghiệp (BPO) bao gồm dịch vụ tổng đài, chăm sóc khách hàng và xử lý dữ liệu hiện có giá trị gần 40 tỷ USD và tạo việc làm cho hơn 1,3 triệu lao động.
Các bài kiểm tra như Versant của Pearson cho thấy khoảng 25% ứng viên Philippines đạt trình độ cao trên thang Global Scale of English (GSE), cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cho thị trường quốc tế.
Việt Nam
Việt Nam ghi nhận sự cải thiện đáng kể trong năm 2025 khi đạt 500 điểm, xếp thứ 64 toàn cầu và quay trở lại nhóm “Trung bình” sau khi rơi xuống nhóm “Thấp” vào năm trước.
Điểm tích cực là sự phân bổ năng lực không còn tập trung ở một vài đô thị lớn. Hà Nội dẫn đầu với 532 điểm, theo sau là Nha Trang, Đà Nẵng, TP.HCM và Hải Phòng, tất cả đều vượt mốc trung bình quốc gia.
Việt Nam đặt mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành “ngôn ngữ thứ hai” trong trường học giai đoạn 2025-2035. Ảnh: Phương Lâm.
Nhóm lao động trẻ từ 26-30 tuổi là lực lượng nổi bật nhất với điểm số trung bình 544, cho thấy sự chuyển biến lớn trong thế hệ mới. Đây cũng là nhóm chịu ảnh hưởng mạnh từ làn sóng đầu tư nước ngoài và sự phát triển của các ngành công nghệ.
Ở cấp độ chính sách, Việt Nam đặt mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành “ngôn ngữ thứ hai” trong trường học giai đoạn 2025-2035. Nếu được triển khai hiệu quả, đây sẽ là bước đi quan trọng giúp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong dài hạn.
Indonesia
Đứng thứ 5 là Indonesia. Theo EF EPI 2025, nước này đạt 471 điểm, xếp thứ 80 toàn cầu và thuộc nhóm “Thấp”.
Tuy nhiên, kết quả này không hoàn toàn tệ. Thủ đô Jakarta đạt 523 điểm, thuộc nhóm “Trung bình”, thậm chí vượt qua nhiều đô thị lớn trong khu vực châu Á. Điều này cho thấy tiềm năng phát triển vẫn rất lớn nếu có chính sách phù hợp.
Điểm yếu lớn nhất của Indonesia nằm ở kỹ năng nói, chỉ đạt 447 điểm, phản ánh sự thiếu hụt môi trường thực hành giao tiếp. Bên cạnh đó, hệ thống giáo dục phân quyền khiến chất lượng giảng dạy giữa các khu vực chênh lệch đáng kể.
Chính phủ Indonesia đang triển khai các cải cách như chương trình “Merdeka Belajar” (Học tập khai phóng), nhằm tăng tính linh hoạt trong giáo dục và khuyến khích phương pháp học thực tiễn hơn. Tuy vậy, những cải cách này cần thêm thời gian để tạo ra tác động trên quy mô quốc gia.
Lê Huyên