Kể từ khi dự án đường nối từ Sơn Dương đi khu di tích Tân Trào khởi công, triển khai, cuộc sống thường nhật gia đình ông Lành Văn Đoan, thôn Cầu Quất, xã Sơn Dương (Tuyên Quang) bị đảo lộn. Căn nhà vốn là nơi an cư giờ nằm sát công trường, ngày ngày chịu cảnh nắng thì bụi, mưa thì lầy.
Theo ông Đoan, từ khi công trường đắp nền đường cao dần, ngôi nhà của ông bị lọt hẳn phía dưới, cứ mỗi trận mưa lớn, nước lại từ trên dồn xuống kéo theo bùn đất đặc quánh tràn vào, vây kín lối đi và trở thành nỗi lo thường trực.
Căn nhà gần dự án, nằm lọt thỏm phía dưới
Ký ức kinh hoàng về đợt mưa lớn gần đây vẫn in hằn trong tâm trí ông, mưa kéo dài khiến nước từ nền đường cao dồn xuống, kéo theo bùn bất tràn thẳng vào nhà, phủ kên đồ đạc.
“Chỉ một trận mưa mà bùn đất đã đổ xuống không kịp dọn, nước tràn khắp nơi dọn mãi không xuể, vất vả lắm. Trước nỗi lo ngập lụt bủa vây suốt ngày đêm, gia đình tôi đã phải tạm dời sang trụ sở cũ để lánh nạn, nhà hiện tại tôi ở để trông coi”, ông Đoan nói thêm.
Bùn đất đặc quánh tràn vào nhà, vây kín lối đi, sân vườn
Cũng theo ông Đoan, sở dĩ gia đình vẫn bám trụ, ở lại căn nhà nằm sát công trường là do chưa đồng thuận với phương án bồi thường. Ông mong muốn các cơ quan chức năng sớm có giải pháp tháo gỡ dứt điểm để những hộ dân đang "mắc kẹt" tại đây sớm được di dời, không còn cảnh sống thấp thỏm lo âu, nhất là khi mùa mưa bão đang cận kề.
Cũng có nhà nằm gần dự án, gia đình bà Nguyễn Thị Chín, thôn Cầu Quất, xã Sơn Dương (Tuyên Quang) cũng sống trong cảnh nắng bụi mưa lầy bủa vây, sau mỗi trận mưa lớn, đất từ taluy phía trên lại ồ ạt đổ xuống lấp kín hết lối đi.
Khu vực nhà của người dân bao quanh bởi đất chưa được gia cố
“Có hôm bùn bất tràn tận vào trong nhà, dọn cả buổi không xong, con đi học thậm chí phải đi ủng lội qua bùn mới ra được đường, cuộc sống gia đình tôi hiện nay rất vất vả”, bà Chín nghẹn ngào kể.
Ngày nắng bụi mù mịt phủ kín mái tôn, len lỏi bám lên đồ đạc, khi mưa xuống, khu vực quanh nhà lập tức biến thành bãi đất nhão, vây hãm mọi sinh hoạt của gia đình.
“Chúng tôi chỉ mong sớm có phương án tái định cư rõ ràng để có nơi ở ổn định, yên tâm làm ăn, con cái yên tâm học hành, không còn phải chịu cảnh mưa lầy, nắng bụi kéo dài như hiện nay”, bà Chín nói thêm.
Lối đi trước nhà luôn trong tình trạng lầy lội mỗi khi mưa
Theo tìm hiểu của PV, dự án đường Sơn Dương đi khu di tích Tân Trào dài hơn 9km, tổng mức đầu tư 420 tỉ đồng, triển khai trong giai đoạn năm 2023 - 2026.
Công trình nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại ngày càng tăng, hoàn thiện mạng lưới giao thông khu vực, đồng thời góp phần hoàn thiện hạ tầng Khu di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt Tân Trào.
Dự án cũng được kỳ vọng thúc đẩy phát triển đô thị tại các xã vùng ATK, tuy nhiên đến nay vẫn còn khoảng 7 hộ dân tại thôn Cầu Quất chưa di dời khỏi phạm vi thi công.
Ghi nhận của PV Báo Văn Hóa thời điểm cuối tháng 4.2026, công trường máy móc đang thi công rầm rộ, nền đường được đắp cao khiến nhiều ngôi nhà người dân lọt thỏm ở phía dưới, xung quanh là lượng lớn đất chưa được gia cố, tiềm ẩn rủi ro sạt lở, mất an toàn, nhất là khi mùa mưa bão đang cận kề.
Toàn cảnh dự án từ trên cao
Trao đổi về vấn đề này, ông Phùng Việt Hưng - Chủ tịch UBND xã Sơn Dương cho biết, ngay sau khi xảy ra sự cố bùn đất tràn vào nhà dân sát công trường, chính quyền địa phương đã trực tiếp kiểm tra và yêu cầu các bên liên quan xử lý.
Địa phương đang chờ thời tiết thuận lợi, nắng ráo để yêu cầu chủ đầu tư xử lý dứt điểm các điểm yếu. Về công tác giải phóng mặt bằng, hiện đã có quỹ đất tái định cư nhưng các hộ dân vẫn chưa đồng thuận do còn một số vướng mắc, bất đồng.
“Trung tâm Phát triển quỹ đất đang tích cực phối hợp với các đơn vị liên quan để tháo gỡ khó khăn, sớm ổn định đời sống cho bà con", vị lãnh đạo địa phương thông tin thêm.
Về phía chủ đầu tư, ông Vũ Thái Thịnh - Giám đốc Ban Quản lý Dự án Đầu tư xây dựng khu vực Sơn Dương xác nhận, đơn vị đã nhiều lần có văn bản yêu cầu các nhà thầu phải đặt mục tiêu an toàn lên hàng đầu trong quá trình thi công.
Do ảnh hưởng của các đợt mưa vừa qua, một số vị trí đất tại gói thầu số 13 (do Tổng công ty Xây dựng công trình giao thông 8 (CIENCO 8) thực hiện) đã xảy ra tình trạng sạt, bùn tràn xuống mặt đường và nhà dân.
“Hiện tại, đơn vị đã chỉ đạo nhà thầu, chỉ cần đợi vài ngày tới khi đất khô hẳn, máy móc sẽ được huy động để nạo vét và xử lý triệt để các vị trí sạt trượt này", ông Thịnh cho hay.
Trong khi chờ đợi phương án, không ít hộ dân nơi đây vẫn phải bám trụ sống gần công trường. Sinh kế gián đoạn, đời sống đảo lộn, nỗi lo về một chốn an cư ổn định và nguy cơ mất an toàn luôn thường trực, đe dọa mỗi ngày.
NGUYỄN HOÀN