Lễ hội Khai hạ - Cầu an là hoạt động văn hóa truyền thống hằng năm vào mùng 7 Tết tại thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: NL
Đây là lễ hội cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa truyền thống hằng năm tại thành phố Hồ Chí Minh, cũng là hoạt động văn hóa tín ngưỡng đặc sắc của người dân Nam Bộ, diễn ra sau Tết Nguyên đán. Từ năm 2022, lễ hội Khai hạ - Cầu an được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, trở thành điểm nhấn văn hóa đầu xuân của thành phố.
Phần lễ diễn ra trang nghiêm với các nghi thức như: Hạ nêu tại cổng Tam quan, khai hạ đầu năm, khai bút, khai ấn, dâng hương, xây chầu - đại bội. Các bô lão trong trang phục truyền thống thực hiện nghi thức mời trầu, rượu, tặng lộc, tái hiện không khí lễ nghi cung đình xưa.
Đại diện Ban tổ chức đọc Văn khấn hạ nêu tại lễ hội. Ảnh: NL
Sau phần lễ là phần hội với các hoạt động nghệ thuật đặc sắc mang đậm văn hóa truyền thống của dân tộc như: Biểu diễn Lân - Sư - Rồng, đờn ca tài tử, dân ca, quan họ, hát bội với các trích đoạn cổ như “San Hậu”, “Thần Nữ dâng ngũ linh kỳ”…; cùng hoạt động viết thư pháp, xin chữ đầu năm, triển lãm ảnh nghệ thuật - kiến trúc… thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia.
Theo đại diện Lăng Đức Tả quân Lê Văn Duyệt, điểm mới của lễ hội những năm gần đây là phát động Tết trồng cây. Việc trồng cây đầu năm vừa kế thừa tục lệ động thổ, tịch điền sau Tết, vừa lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường trong không gian đô thị.
Nghi thức mời rượu và mời trầu cau tại lễ hội Khai hạ - Cầu an. Ảnh: NL
Lễ hội gắn với công lao của Lê Văn Duyệt - vị Tổng trấn Gia Định có nhiều đóng góp trong công cuộc khai hoang, mở mang bờ cõi phía Nam. Theo tục lệ xưa, mùng 7 là ngày hạ nêu, tương truyền, Đức Tả quân Lê Văn Duyệt chọn ngày này làm lễ Khai hạ, duyệt binh đầu năm, khai sơn, khai bút, khai ấn để cầu cho mưa thuận gió hòa, nhân dân ấm no.
Nguyễn Lê