'Người dệt giấc mơ' từ mây tre đan

một giờ trướcBài gốc

Nghệ nhân Ưu tú Lê Thị Hằng với các sản phẩm mây tre đan. Ảnh: Vân Anh

Nghề mây tre đan xã Hoằng Thịnh cũ, nay thuộc xã Hoằng Lộc, là một nghề truyền thống lâu đời, có tiếng ở xứ Thanh. Thăm làng nghề, người ta dễ dàng bị cuốn hút bởi thế giới sản phẩm mộc mạc mà tinh tế, được tạo nên từ những vật liệu quen thuộc của làng quê Việt. Qua bàn tay khéo léo của các nghệ nhân nơi đây, mây và tre không chỉ dừng lại ở những vật dụng sinh hoạt truyền thống, mà còn trở thành những sản phẩm mỹ nghệ mang dấu ấn riêng. Mỗi sản phẩm đều mang trong mình hơi thở của làng nghề, vừa gần gũi, vừa sáng tạo. Trong dấu ấn sáng tạo của nghệ nhân dân gian, chị Lê Thị Hằng là một trong những người đã dành trọn đời gắn bó, gìn giữ và làm mới nghề mây tre đan của quê hương. Với chị Hằng, mây tre đan là kế sinh nhai, là một phần máu thịt, gắn liền với ký ức gia đình và những tháng năm lớn lên cùng làng nghề.

Chia sẻ về hành trình gắn bó với nghề, chị Hằng chậm rãi kể: “Gia đình tôi có nhiều đời theo nghề mây tre đan. Từ khi còn bé, tôi đã được tiếp xúc với nghề, được bố mẹ truyền dạy từng công đoạn, chỉ bảo tỉ mỉ từ cách chọn nguyên liệu, xử lý mây tre đến kỹ thuật đan, tạo hình”. Những bài học ấy không chỉ dạy chị cách làm ra một sản phẩm bền, đẹp, mà còn khơi dậy tình yêu và lòng tự hào với nghề của cha ông để lại. Lớn lên trong tiếng tre va vào nhau, trong mùi mây phơi nắng, nghề mây tre đan đã theo chị một cách tự nhiên, lặng lẽ mà bền bỉ. Tuy nhiên, con đường giữ nghề chưa bao giờ bằng phẳng. Có những giai đoạn, nghề mây tre đan rơi vào khủng hoảng, sản phẩm làm ra khó tìm đầu ra, thu nhập bấp bênh, nhiều hộ gia đình phải bỏ nghề để mưu sinh bằng công việc khác. Nhưng với chị Hằng, tình yêu nghề và niềm tin vào giá trị của sản phẩm truyền thống đã níu chị ở lại. Bởi, chị hiểu, nếu thế hệ mình buông tay, nghề của làng sẽ dần mai một; những kỹ thuật, kinh nghiệm tích lũy qua nhiều đời có thể chỉ còn lại trong ký ức.

Không chấp nhận để nghề bị lãng quên, chị cùng chồng bắt đầu hành trình tìm kiếm thị trường cho sản phẩm. Đó là những chuyến đi dài ngày, nhiều vất vả, thậm chí là đánh đổi cả thời gian và công sức mà chưa chắc đã nhìn thấy kết quả ngay. Chị chia sẻ về quãng thời gian lặn lội sang Trung Quốc hàng chục lần để tìm đối tác, đấu mối tiêu thụ sản phẩm. Có những chuyến đi chỉ mang về hy vọng mong manh, có khi cả năm trời kiên trì gõ cửa, giới thiệu sản phẩm, thuyết phục đối tác, cuối cùng mới tìm được mối hàng ổn định. Với chị, đó là quãng thời gian thử thách không chỉ về kinh tế, mà còn là thử thách về niềm tin và sự bền bỉ.

Theo chị Hằng, “trong làm ăn, kinh doanh điều quan trọng nhất vẫn là chữ tín. Từ khâu chọn nguyên liệu, sản xuất đến giao hàng, tôi luôn đặt chất lượng sản phẩm lên hàng đầu. Mỗi sản phẩm mây tre đan không chỉ là hàng hóa, mà còn là danh dự của người làm nghề”. Chính sự nghiêm túc và uy tín ấy đã giúp sản phẩm của gia đình dần tạo được chỗ đứng trên thị trường. Năm 2001, gia đình chị chính thức thành lập hộ kinh doanh.

Từ nền tảng đó, các sản phẩm mây tre đan của gia đình chị Hằng không ngừng được cải tiến về mẫu mã, đa dạng về chủng loại, đáp ứng yêu cầu của thị trường. Không chỉ giữ lại những sản phẩm truyền thống phục vụ sinh hoạt hằng ngày, chị còn mạnh dạn nghiên cứu, phát triển các dòng sản phẩm mới phù hợp với nhu cầu xuất khẩu. Nhờ đó, đến nay, sản phẩm của gia đình chị đã có mặt tại nhiều thị trường khó tính như Hàn Quốc, Trung Quốc, Nhật Bản và một số nước châu Âu, với sản lượng xuất bán khoảng 10.000 sản phẩm mỗi tháng.

Không chỉ làm giàu cho gia đình, chị còn luôn trăn trở với sinh kế của người dân trong làng. Hộ kinh doanh của chị hiện liên kết với hàng chục gia đình tham gia sản xuất, tạo việc làm cho 40 - 100 lao động, với mức thu nhập ổn định 5 - 6 triệu đồng/người/tháng.

Nhìn lại chặng đường đã qua, chị Hằng chia sẻ: “Điều quý giá nhất mà nghề mang lại không chỉ là thành quả kinh tế, mà là sự tiếp nối của một giá trị văn hóa. Mỗi sản phẩm mây tre đan được làm ra là kết tinh của bàn tay lao động, của sự kiên nhẫn và niềm tự hào nghề nghiệp”. Đó cũng là lý do chị luôn sẵn sàng truyền nghề, chia sẻ kinh nghiệm cho thế hệ trẻ, mong muốn có thêm nhiều người tiếp nối, để làng nghề không chỉ tồn tại, mà còn phát triển bền vững trong dòng chảy của thời đại.

Và sự cống hiến bền bỉ ấy, năm 2024, chị Lê Thị Hằng vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú. Đó vừa là phần thưởng, vừa là động lực để chị tiếp tục gắn bó, tiếp tục hành trình giữ nghề, tìm thị trường và “truyền lửa” cho những thế hệ sau.

Vân Anh

Nguồn Thanh Hóa : http://baothanhhoa.vn/nguoi-det-giac-mo-nbsp-tu-may-tre-dan-276293.htm