Người đi ngược, thành công với nước mắm truyền thống

2 giờ trướcBài gốc

Anh Thạch Văn Hiểu giới thiệu về sản phẩm tâm huyết.

Chủ nhân của cơ ngơi ấy là anh Thạch Văn Hiểu (44 tuổi), xã Tiên Trang, một người đàn ông chọn đi “ngược dòng”, khi lứa tuổi của anh thời điểm ấy, nhiều người chọn rời quê, còn anh ở lại, giữ nghề.

Sinh ra trong gia đình ngư dân, tuổi thơ anh Hiểu gắn với mùi mặn của gió biển và những chuyến tàu theo cha ra khơi. Nhưng ký ức sâu đậm hơn cả, theo anh, lại là những buổi chiều đứng bên chum mắm cùng mẹ, lắng cá chín dần trong nắng. “Làm mắm không chỉ là nghề, mà là nếp sống. Mỗi mẻ mắm ra đời như một đại sứ lưu giữ giá trị truyền thống”, anh Hiểu chia sẻ.

Năm 2008, khi nhiều lao động địa phương chuyển hướng mưu sinh, anh Hiểu quyết định tiếp quản nghề làm mắm của gia đình. Lựa chọn ấy theo anh cho biết là không nhận được nhiều đồng tình. Bạn bè bảo anh chọn đường khó. Nghề này vất vả, vốn quay vòng chậm, thị trường bấy giờ lại bấp bênh. Nhưng anh tin, cái gì giữ được chất lượng thì sẽ còn chỗ đứng.

Những chum sành ủ mắm.

Niềm tin ấy không đến từ cảm tính, mà từ sự hiểu nghề. Với anh, linh hồn của nước mắm nằm ở khâu phối trộn và thời gian ủ chượp. Tỷ lệ 3 cá, 1 muối được anh coi là tỷ lệ vàng, nhưng để đạt được hương vị ổn định, mỗi yếu tố đều phải được kiểm soát một cách chặt chẽ. Cá cơm phải là cá tươi, đánh bắt đúng mùa để đảm bảo độ đạm tự nhiên. Muối không dùng ngay mà phải lưu kho đủ thời gian để “chín”, giảm vị chát.

Quy trình ủ mắm hoàn toàn theo phương pháp truyền thống. Cá và muối được xếp xen kẽ trong chum sành, bịt kín, phơi nắng liên tục từ 18 đến 24 tháng. Khoảng thời gian ấy cũng không phải là chờ đợi thụ động. Người làm mắm phải canh từng biến chuyển của thời tiết, đảo trộn đúng lúc để quá trình lên men diễn ra đều đặn.

“Mắm cũng như con người, có lúc khó ở. Nắng quá hay mưa nhiều đều ảnh hưởng đến chất lượng. Người làm phải hiểu để điều chỉnh cho phù hợp”, anh Hiểu bật mí.

Chính sự kiên trì với quy trình khắt khe đã tạo nên vị mắm riêng, với màu cánh gián sẫm, mùi thơm dịu, hậu vị đậm mà không gắt. Đó cũng là yếu tố giúp sản phẩm của anh từng bước chinh phục thị trường.

Từ vài chum sành ban đầu, đến nay cơ sở của anh đã mở rộng lên hơn 500 chum, mỗi chum dung tích khoảng 250 lít. Mỗi năm, gia đình anh cung ứng ra thị trường khoảng 100.000 lít nước mắm, tạo việc làm ổn định cho gần 10 lao động địa phương, với thu nhập khá.

Thành phẩm nước mắm truyền thống đưa ra thị trường.

Không dừng lại ở nước mắm cốt, anh Hiểu còn chủ động đa dạng hóa sản phẩm như mắm tép, mắm tôm, moi khô... nhằm tận dụng nguồn nguyên liệu địa phương sẵn có và mở rộng thị trường tiêu thụ. Đến nay, cơ sở của anh đã có 3 sản phẩm đạt chuẩn OCOP, từng bước xây dựng thương hiệu theo hướng bài bản hơn.

Theo anh Hiểu, làm nghề truyền thống trong bối cảnh hiện nay không chỉ dừng ở việc làm ra sản phẩm, mà còn phải biết kể câu chuyện của sản phẩm, đáp ứng các tiêu chuẩn về vệ sinh, nhãn mác, truy xuất nguồn gốc. Nếu chỉ giữ cách làm cũ mà không thay đổi tư duy bán hàng thì rất khó để tồn tại và đi xa.

Với chính quyền địa phương, mô hình của anh Hiểu được xem là một điểm sáng trong phát triển kinh tế hộ gia đình gắn với bảo tồn nghề truyền thống. Thời gian qua, xã Tiên Trang luôn đồng hành hỗ trợ, tạo điều kiện để anh Hiểu nói riêng, các hộ gia đình khác trên địa bàn tiếp cận nguồn vốn, đồng thời kết nối tham gia các chương trình xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm OCOP trên các kênh phân phối.

Giữa nhịp sống thị trường có nhiều biến động, cạnh tranh của sản phẩm công nghiệp đa dạng, vẫn có những người như anh Hiểu chọn cách ở lại, giữ nghề. Với anh, nghề làm mắm không chỉ để mưu sinh, mà để giữ một phần ký ức của biển. Và trong từng giọt nước mắm được chắt ra từ nắng gió, người ta có thể cảm nhận rõ sự bền bỉ và cả niềm tin lặng lẽ của người làm nghề vào giá trị lâu dài của truyền thống.

Đình Giang

Nguồn Thanh Hóa : https://vhds.baothanhhoa.vn/nguoi-di-nguoc-thanh-cong-voi-nuoc-mam-truyen-thong-43012.htm