Người đưa UAV và AI vào 'mạch máu' truyền tải điện miền Trung

3 giờ trướcBài gốc

Những chuyến bay UAV ấy nằm trong sáng kiến “Ứng dụng UAV và AI trong quản lý vận hành đường dây truyền tải điện” của anh Nguyễn Vinh, Chuyên viên Phòng Kỹ thuật PTC2, mang lại nhiều hiệu quả thiết thực.

Biến UAV và AI thành “công nhân” ngành điện

Sinh ra và lớn lên ở miền Trung, gắn bó với lưới điện hơn 15 năm, anh Nguyễn Vinh nhận thấy công tác kiểm tra đường dây truyền tải theo phương pháp thủ công bằng mắt người vừa vất vả, vừa tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt trên địa bàn đồi núi, sông suối chằng chịt và thời tiết khắc nghiệt. Từ năm 2024, kỹ sư Nguyễn Vinh đã đề xuất và trực tiếp tham gia xây dựng hệ thống “Phần mềm quản lý đường dây truyền tải điện tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI)”.

Anh Nguyễn Vinh, Chuyên viên Phòng Kỹ thuật thuộc PTC2 chia sẻ về sáng kiến.

Hệ thống gồm hai thành phần chính là phần mềm tích hợp AI quản lý toàn bộ quy trình vận hành và thiết bị bay UAV tự động thu thập hình ảnh quang học, ảnh cảm biến nhiệt. Sau khi UAV bay theo lộ trình đã được lập trình sẵn, AI sẽ tự động phân tích, phát hiện khiếm khuyết trên đường dây, trụ điện, hành lang tuyến, đặc biệt là những điểm bất thường về nhiệt độ trên tuyến. Những hình ảnh này được lưu trữ, chuyển vào cơ sở dữ liệu để huấn luyện liên tục, nhằm nâng cao độ chính xác trong khả năng nhận diện của AI.

Anh Nguyễn Vinh chia sẻ với phóng viên Báo Quân đội nhân dân: “Ban đầu chúng tôi gặp nhiều khó khăn về công nghệ AI và kỹ thuật điều khiển UAV. Tuy nhiên, sau thời gian thí điểm, hệ thống đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Chúng tôi tiết kiệm được rất nhiều công sức kiểm tra thủ công, giảm nguy cơ tai nạn lao động cho công nhân vận hành, đồng thời số hóa toàn bộ hồ sơ, sổ sách và quy trình. Hiện nay, tất cả công tác giao phiếu, giao nhiệm vụ đều được thực hiện trên phần mềm, do AI quản lý và rà soát để tránh sai sót”.

Theo lời anh Nguyễn Vinh, sáng kiến của anh là sự kết hợp phức tạp giữa phần cứng (giám sát, thu thập tham số tại hiện trường) và phần mềm (hệ thống AI tổng hợp, phân tích và đưa ra dự báo rủi ro). Khó khăn hiện tại là AI vẫn đang trong quá trình hoàn thiện. AI chủ yếu nhận diện tốt các hư hỏng bất thường ở quy mô lớn, rõ ràng. Đối với những khiếm khuyết nhỏ, hệ thống AI cần được liên tục đào tạo để nâng cao khả năng nhận diện và bổ sung dữ liệu trong tương lai.

Các hệ thống UAV trang bị cảm biến quang-ảnh nhiệt được sử dụng giám sát các tuyến đường dây truyền tải điện miền Trung.

Điểm đặc biệt nhất của sáng kiến là ứng dụng khả năng máy học (Machine Learning) và học sâu (Deep Learning) của AI. Từ nền tảng có sẵn với các chức năng cơ bản của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và đối tác, anh Nguyễn Vinh đã tạo ra cơ sở dữ liệu và quy trình làm việc riêng để huấn luyện mô hình. Nhờ quá trình này, AI quản lý hệ thống ngày càng trở nên thông minh, xử lý được đa tác vụ và giúp hiệu quả công việc cải thiện rõ rệt theo thời gian.

Theo thống kê của PTC2, trong năm 2025, đơn vị đã sử dụng 81 chiếc UAV để thực hiện công tác giám sát với tổng chiều dài bay đạt hơn 23.400km, phát hiện và xử lý kịp thời hàng trăm khiếm khuyết. Việc ứng dụng công nghệ LiDAR xây dựng bản đồ 3D hành lang tuyến kết hợp với AI nhận diện bất thường đã giúp nâng cao đáng kể hiệu quả quản lý vận hành.

Dữ liệu được hệ thống thu thập, số hóa để AI phân tích, phát hiện và đánh giá rủi ro.

Sáng kiến giúp hiện đại hóa công tác quản lý lưới điện

Đánh giá về sáng kiến của anh Nguyễn Vinh, đồng chí Lê Đình Chiến, Giám đốc PTC2 chia sẻ: “Đây là giải pháp thiết thực, phù hợp với địa hình phức tạp của miền Trung. Trong mùa cao điểm truyền tải điện năm 2026, khi phụ tải tăng trên 10%, việc ứng dụng UAV và AI giúp chúng tôi giảm áp lực nhân lực, tăng tốc độ xử lý sự cố và nâng cao độ tin cậy cung cấp điện. Sáng kiến không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn góp phần hiện đại hóa công tác quản lý lưới điện”.

Hiện sáng kiến của anh Nguyễn Vinh đã được triển khai rộng rãi trong toàn Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT). Phần mềm cơ bản, nền tảng AI và các module đang tiếp tục được bổ sung, cập nhật và nâng cấp liên tục. Anh Nguyễn Vinh kỳ vọng, trong tương lai gần, hệ thống AI sẽ sớm hoàn thiện 100%. Anh và các cộng sự vẫn đang tiếp tục thu thập dữ liệu từ các đợt kiểm tra định kỳ để đào tạo AI, nâng cao khả năng nhận diện cả những lỗi nhỏ nhất.

Sáng kiến của anh Nguyễn Vinh được phổ biến tới các đơn vị thuộc PTC2.

Với tinh thần trách nhiệm, nhiệt huyết và lặng lẽ cống hiến, anh Nguyễn Vinh là tấm gương điển hình về người cán bộ kỹ thuật trẻ, giàu sáng tạo trong lực lượng truyền tải điện quốc gia. Sáng kiến của anh không chỉ góp phần bảo đảm an ninh năng lượng mà còn thể hiện tinh thần đổi mới, ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất không chỉ của PTC2 mà còn của toàn ngành điện Việt Nam.

Trong bối cảnh EVN đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng lưới điện thông minh, những tấm gương như anh Nguyễn Vinh sẽ tiếp tục lan tỏa, góp phần đưa ngành truyền tải điện miền Trung vững bước phát triển, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

TUẤN SƠN

Nguồn QĐND : https://www.qdnd.vn/phong-su-dieu-tra/cuoc-thi-nhung-tam-guong-binh-di-ma-cao-quy-lan-thu-17/nguoi-dua-uav-va-ai-vao-mach-mau-truyen-tai-dien-mien-trung-1038997