Từ thời điểm này, người dân có thể chủ động xác nhận lại các số điện thoại đang sử dụng thông qua ứng dụng VNeID, thay vì chỉ phụ thuộc vào nhà mạng như trước.
Nhân viên VNPT Hà Nội tại cửa hàng 75 Đinh Tiên Hoàng, Hoàn Kiếm làm thủ tục đăng ký thông tin thuê bao. Ảnh: Trần Yến
Quy định mới nằm trong Thông tư 08/2026/TT-BKHCN do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành ngày 31-3, nhằm siết lại tình trạng sim không chính chủ, nguyên nhân dẫn đến tin nhắn rác, cuộc gọi rác và nhiều hành vi lừa đảo thời gian qua.
Trên thực tế, nhiều sim được đăng ký từ giai đoạn trước có thể đã bị cho mượn, chuyển nhượng nhưng chưa cập nhật lại thông tin chính chủ. Những số này tiềm ẩn rủi ro, khi có thể bị lợi dụng cho các hành vi vi phạm pháp luật mà người đứng tên không biết.
Chính sách mới cho phép người dân có thể tra cứu toàn bộ các số thuê bao đứng tên mình. Từ đó, họ xác nhận những số đang sử dụng và loại bỏ các số không phải do mình đăng ký hoặc không còn sử dụng bằng cách phản ánh qua VNeID.
Sau khi tiếp nhận thông tin, doanh nghiệp viễn thông sẽ liên hệ với số thuê bao bị phản ánh, yêu cầu xác minh và hoàn tất lại thủ tục đăng ký trong 5 ngày. Nếu không thực hiện, thuê bao này sẽ bị khóa một chiều ngay lập tức. Trường hợp tiếp tục không khắc phục, dịch vụ sẽ bị khóa hai chiều và thanh lý hợp đồng.
Tuy nhiên, không phải tất cả người dùng đều cần xác thực lại. Những thuê bao đã sử dụng số điện thoại để đăng ký tài khoản VNeID mức độ 2, hoặc sử dụng để đăng ký thẻ căn cước, căn cước công dân gắn chíp sẽ được miễn, trừ khi thay đổi thiết bị sau mốc 15-6.
Một điểm đáng chú ý khác là quy định liên quan đến việc thay đổi thiết bị. Từ ngày 15-6, khi người dùng chuyển sang thiết bị mới, họ phải thực hiện xác thực lại bằng sinh trắc học. Nếu chưa hoàn tất, thuê bao sẽ bị tạm dừng chiều gọi đi và nhắn tin.
Quy định này nhằm khắc phục tình trạng người dùng làm mất hoặc thất lạc sim nhưng không kịp khóa, tạo kẽ hở để kẻ xấu lợi dụng. Việc bổ sung hình thức xác thực sinh trắc học được xem là giải pháp kỹ thuật cần thiết, tương tự cách các ngân hàng đang áp dụng để tăng cường bảo mật.
Trước đó, để xử lý tình trạng sim rác, cơ quan quản lý đã triển khai nhiều giải pháp như Luật Viễn thông 2023 và Nghị định 163/2024/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Viễn thông, yêu cầu thông tin thuê bao phải trùng khớp với dữ liệu dân cư, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của cả doanh nghiệp và người sử dụng.
Thông tư 08/2026/TT-BKHCN là bước tiếp theo, hướng tới mục tiêu mỗi số điện thoại gắn với một danh tính xác thực. Với chính sách mới, người dân có thêm công cụ để bảo vệ bản thân, trong khi không phải thực hiện nhiều thao tác. Phần lớn quy trình xác thực, đối soát và xử lý dữ liệu sẽ do doanh nghiệp viễn thông phối hợp với các cơ quan chức năng thực hiện.
Thanh Hà