Để lòng mình ấm áp
Những ngày cuối tháng tư, chúng tôi ghé thăm ông Bùi Hữu Tuấn. Giữa ánh nắng gay gắt dù đã hơn 15 giờ chiều, ông Tuấn mồ hôi lấm tấm chuẩn bị lễ vật tại Đền thờ liệt sĩ Tiểu đoàn 6, Trung đoàn 88, Sư đoàn 308. Đây là những liệt sĩ hy sinh gần chân cầu Câu Nhi năm 1972.
Đền thờ liệt sĩ khánh thành vào tháng 4/2025, từ nguồn kinh phí xã hội hóa và mảnh đất hiến tặng của gia đình ông Tuấn - Ảnh: Đ.V
Tại khu vực xây dựng bia tưởng niệm này, cách đây 54 năm, vào lúc 14 giờ 30 phút, ngày 26/5/1972, đã xảy ra trận chiến đấu vô cùng ác liệt của Đại đội 9, Tiểu đoàn 6, Trung đoàn 88, Sư đoàn 308 và các đơn vị phối hợp nhằm thực hiện kế hoạch đánh chiếm cầu Câu Nhi, ngăn chặn địch tiếp vận cho Quảng Trị, chuẩn bị mở màn cho chiến dịch 81 ngày đêm bảo vệ Thành Cổ. Khi đội hình chiến đấu tiếp cận gần cầu Câu Nhi thì bị địch phát hiện, địch tập trung hỏa lực tấn công dồn dập, làm hy sinh 93 cán bộ, chiến sĩ…
Bên khu bia tưởng niệm lồng lộng gió, với chất giọng nhẹ nhàng, ông Tuấn kể: Khi biết về trận đánh năm xưa có rất nhiều liệt sĩ hy sinh, hơn 50 năm qua, từ ba mẹ ông đến gia đình ông đều thành kính hương khói, chăm sóc. Do không có điều kiện, gia đình ông lập một am thờ nhỏ thắp nhang, thờ cúng, mong các liệt sĩ ấm lòng.
Không chỉ vậy, cứ vào ngày thương binh-liệt sĩ 27/7 và Tết Nguyên đán hằng năm, gia đình ông Tuấn đều tổ chức lễ giỗ chung các liệt sĩ hy sinh trên mảnh đất của gia đình. Ông cho biết, trong quá trình canh tác, từ năm 1999-2006, gia đình phát hiện và quy tập 10 hài cốt liệt sĩ, trong đó có một mộ chung 3 người.
Đến năm 2024, ông phát hiện và báo tin cho Đội 584-Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Trị để đơn vị tiến hành quy tập 7 hài cốt liệt sĩ. Tháng 4/2025, ông Tuấn phát hiện thêm 2 hài cốt, nâng tổng số lên 19 hài cốt liệt sĩ được tìm thấy. Tất cả liệt sĩ đã được đưa về an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ huyện Hải Lăng nhưng chưa biết danh tính. Đặc biệt, mỗi khi tìm kiếm, cất bốc hài cốt liệt sĩ trong vườn nhà đưa về an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ Hải Lăng, ông Tuấn lại tổ chức mâm lễ cúng 3 ngày cho liệt sĩ.
Khuôn viên Đền thờ liệt sĩ Tiểu đoàn 6, Trung đoàn 88, Sư đoàn 308 tại xã Nam Hải Lăng - Ảnh: Đ.V
Dành hết tâm sức chăm lo cho liệt sĩ nhưng trong lòng ông Tuấn vẫn luôn ấp ủ ước mong có một ngôi đền thờ liệt sĩ để tri ân xứng đáng với những người anh hùng đã hy sinh vì Tổ quốc. Tâm nguyện ấy cũng là ý nguyện của Ban liên lạc Đoàn công tác chính sách, quy tập hài cốt liệt sĩ Sư đoàn 308.
Vì vậy, cuối năm 2024, khi Ban liên lạc đề xuất xây dựng đền tưởng niệm liệt sĩ ngay tại trận địa năm xưa, cũng là mảnh đất của gia đình, ông Tuấn ủng hộ ngay. Sau đó, gia đình ông hiến 600m2 đất xây đền và tạo khuôn viên trồng cây xanh, tạo cảnh quan, trồng hoa, đào hồ thả cá, xây dựng đường bê tông…
Từ khu đất được hiến, Đền thờ liệt sĩ Tiểu đoàn 6, Trung đoàn 88, Sư đoàn 308 được xây dựng khang trang với kinh phí hơn 600 triệu đồng do các cựu chiến binh, doanh nghiệp, nhà hảo tâm, thân nhân liệt sĩ ủng hộ; trong đó Văn phòng đại diện Báo Nhân Dân tại Quảng Trị cùng bạn đọc đóng góp 100 triệu đồng. Công trình được khánh thành vào ngày 27/4/2025.
“Từ khi đền thờ hoàn thành, nhiều đồng đội, thân nhân và cán bộ, người dân đã thường xuyên về viếng, tưởng niệm tri ân. Bản thân tôi cũng thấy ấm lòng khi được hiến đất để xây dựng nên công trình đầy ý nghĩa này”, ông Tuấn bộc bạch.
Tự nguyện chăm sóc đền thờ liệt sĩ
Từ khi đền thờ tưởng niệm được khánh thành, ông Tuấn cùng với ông Phạm Như Minh (73 tuổi) tự nguyện trông coi, bảo vệ. Bố ông Minh cũng là liệt sĩ, hy sinh năm 1969 do máy bay địch bắn khi hoạt động tại địa phương. Điều đó khiến ông đồng cảm với các gia đình, thân nhân liệt sĩ. Vì vậy, cứ vài ngày, ông Minh cùng ông Tuấn đều đặn ra bia tưởng niệm thắp hương rồi dọn dẹp vệ sinh, nhổ cỏ, tưới cây…
Ông Bùi Hữu Tuấn (bên phải) và ông Phạm Như Minh chuẩn bị lễ vật cúng liệt sĩ - Ảnh: Đ.V
Ngoài việc hiến thêm cây xanh trồng ở đền thờ, mỗi khi có người tặng cây xanh, các ông đều mang về trồng và tận tình chăm sóc để tạo cảnh quan xanh mát cho khu đền. Khi có các gia đình, thân nhân đến viếng thăm, các ông giúp lo lễ vật, quét dọn đền thờ sạch sẽ, tươm tất. Những việc làm thầm lặng nhưng đầy trách nhiệm, tâm huyết cũng chính là tâm nguyện của các ông.
“Cha tôi cũng là liệt sĩ, nhưng may mắn hơn vì còn tìm được hài cốt, có mộ và được thờ phụng đàng hoàng. Mấy năm trước, tôi chứng kiến một cô gái từ miền Bắc vào, gọi liệt sĩ bằng cậu, hầu như năm nào cũng lặn lội vào thắp hương. Điều đó khiến tôi rất xúc động và thôi thúc tôi dành công sức, làm được điều gì ý nghĩa để tri ân liệt sĩ thì cố gắng hết sức”, ông Minh bày tỏ.
Khuôn viên đền tưởng niệm giờ đây đã khang trang hơn. Tuy vậy, ông Tuấn cho biết, ông vẫn còn một mong muốn là cần có một hệ thống mái che để thuận lợi hơn trong việc hành lễ, thờ cúng, nhất là khi thời tiết không thuận lợi. Nhưng số tiền khá lớn nên đến nay vẫn chưa có điều kiện thực hiện.
Chia sẻ với chúng tôi khi chia tay, ông Tuấn và ông Minh mong rằng thời gian tới, các cơ quan chức năng tiếp tục tổ chức tìm kiếm hài cốt liệt sĩ trên trận địa năm xưa, để sớm đưa các liệt sĩ còn nằm lại trở về quê hương, hưởng sự chăm sóc chu đáo của thân nhân, gia đình.
Ông Trần Hữu Bắc, Chủ tịch UBND xã Nam Hải Lăng cảm kích cho biết, những việc làm ý nghĩa của ông Bùi Hữu Tuấn mang giá trị nhân văn sâu sắc. Ông có lối sống trách nhiệm, luôn tâm huyết vì cộng đồng, trong đó có việc sẵn sàng hiến diện tích đất khá lớn để các cơ quan, đơn vị xây dựng đền thờ liệt sĩ. Bên cạnh đó, 50 năm qua, ông Tuấn và gần đây là ông Minh cũng tự nguyện thờ phụng, khói hương cho các liệt sĩ hy sinh ở khu vực trên khiến nhiều người cảm phục. Những việc làm tuy không lớn lao nhưng đầy ý nghĩa đó đã giúp các liệt sĩ yên nghỉ ấm áp, đồng thời giúp thân nhân liệt sĩ ở nơi xa được ấm lòng, phần nào nguôi ngoai nỗi khắc khoải chờ mong…
Đức Việt