Điều kiện để người không có lương hưu được nhận trợ cấp hằng tháng
Luật Bảo hiểm xã hội 2024, đã bổ sung một chính sách mới cho những người lao động đã đến tuổi nghỉ hưu nhưng chưa tích lũy đủ thời gian đóng để hưởng lương hưu.
Theo quy định, công dân Việt Nam không có lương hưu sẽ được hưởng chế độ trợ cấp hằng tháng khi đáp ứng đồng thời các điều kiện sau:
Đối với người không tham gia BHXH (trợ cấp hưu trí xã hội)
Theo Điều 21 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, để nhận được trợ cấp hưu trí xã hội do Ngân sách Nhà nước cấp, công dân cần đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:
- Về độ tuổi:
+ Người bình thường: Từ đủ 75 tuổi trở lên.
+ Người thuộc diện hộ nghèo hoặc hộ cận nghèo: Từ đủ 70 tuổi đến dưới 75 tuổi.
- Về chế độ hiện hưởng: Không hưởng lương hưu hoặc các loại trợ cấp bảo hiểm xã hội (BHXH) hằng tháng khác.
- Có văn bản đề nghị hưởng trợ cấp hưu trí xã hội theo mẫu quy định gửi cơ quan chức năng.
Đối với người có đóng BHXH nhưng không đủ điều kiện hưởng lương hưu
Tại Điều 23 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, điều kiện để người lao động không đủ điều kiện hưởng lương hưu và chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội có thể chọn nhận trợ cấp hằng tháng từ chính quỹ đóng BHXH như sau:
- Đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định của pháp luật lao động.
- Có thời gian đóng BHXH nhưng dưới 15 năm và không chọn rút BHXH một lần.
- Có yêu cầu hưởng trợ cấp hằng tháng.
Trong suốt thời gian nhận khoản trợ cấp hằng tháng này (hoặc trợ cấp hưu trí xã hội nêu trên) người dân sẽ được Ngân sách Nhà nước bảo đảm cấp thẻ Bảo hiểm Y tế (BHYT) miễn phí.
Đối với những người không có lương hưu, khoản trợ cấp hằng tháng không đơn thuần là một khoản tiền, mà là điểm tựa an sinh mang lại nhiều giá trị thiết thực. Ảnh minh họa: TL
Mức hưởng trợ cấp hàng tháng từ 1/7/2026 có tăng khi mức lương cơ sở tăng?
Theo Nghị định số 161/2026/NĐ-CP và Nghị định số 162/2026/NĐ-CP, từ ngày 1/7/2026, mức lương cơ sở tăng thêm 8% (từ 2.340.000 đồng lên 2.530.000 đồng/tháng).
Theo đó, mức lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng cũng chính thức được điều chỉnh tăng tương ứng. Đối với nhóm người không có lương hưu, mức hưởng cụ thể từ ngày 1/7/2026 được phân chia theo từng diện như sau:
Mức trợ cấp hưu trí xã hội (người từ 75 tuổi trở lên không có lương hưu)
Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, trợ cấp hưu trí xã hội do Ngân sách Nhà nước chi trả. Khi lương cơ sở và mức chuẩn trợ cấp được điều chỉnh tăng, mức hưởng của nhóm này cũng được nâng lên:
Mức hưởng cơ bản sẽ tăng 8% so với mức áp dụng trước đó. Mức trợ cấp hưu trí xã hội tối thiểu tăng từ 500.000 đồng/tháng x 8% = 540.000 đồng/tháng.
Đối với những người thuộc diện hộ nghèo, hộ cận nghèo (từ 70 đến dưới 75 tuổi) hoặc người sống tại các vùng đặc biệt khó khăn, mức trợ cấp có thể được nhân theo hệ số quy định của từng địa phương, nhưng mức sàn chung tối thiểu không dưới 540.000 đồng/tháng.
Mức trợ cấp hằng tháng (người có đóng BHXH nhưng chưa đủ điều kiện lương hưu)
Mức hưởng trợ cấp hằng tháng của nhóm này được tính toán dựa trên số tiền và số năm họ đã đóng BHXH.
Luật Bảo hiểm xã hội 2024 nêu rõ mức trợ cấp hằng tháng thấp nhất bằng mức trợ cấp hưu trí xã hội. Do đó, từ ngày 1/7/2026, mức hưởng thấp nhất của diện này cũng chính thức tăng lên 540.000 đồng/tháng (thay vì mức 500.000 đồng trước đây).
Đối với nhóm đang hưởng trợ cấp mất sức lao động, trợ cấp hằng tháng cũ
Trường hợp thuộc nhóm cán bộ xã già yếu nghỉ việc hoặc người đang hưởng trợ cấp mất sức lao động hằng tháng từ trước ngày 1/7/2026, mức hưởng mới sẽ được áp dụng theo Thông tư hướng dẫn của Bộ Nội vụ:
Tăng đồng loạt 8% trên mức hưởng của tháng 6/2026.
Chính sách bù lương cho người hưởng mức thấp: Sau khi tăng 8%, nếu mức hưởng vẫn thấp hơn 3.500.000 đồng/tháng thì được tăng thêm 300.000 đồng/tháng. Nếu mức hưởng nằm trong khoảng từ 3.500.000 đồng đến dưới 3.800.000 đồng/tháng thì được điều chỉnh tăng tròn lên bằng 3.800.000 đồng/tháng.
Lưu ý: Tất cả các đối tượng nhận trợ cấp hưu trí xã hội và trợ cấp hằng tháng nêu trên đều tiếp tục được cấp thẻ BHYT miễn phí trong suốt quá trình hưởng trợ cấp.
Thủ tục nhận trợ cấp hằng tháng
Thủ tục nhận trợ cấp hưu trí xã hội
(Dành cho đối tượng thuộc hộ nghèo/cận nghèo và không có lương hưu)
Vì đây là khoản trợ cấp do Ngân sách Nhà nước chi trả, thủ tục sẽ được thực hiện tại cấp xã/phường nơi cư trú.
Hồ sơ cần chuẩn bị:
Văn bản đề nghị hưởng trợ cấp hưu trí xã hội (Theo Mẫu số 01 ban hành kèm theo Nghị định của Chính phủ).
Khi đi làm thủ tục, người dân mang theo Căn cước công dân (CCCD) để cán bộ đối chiếu và xác minh thông tin lưu trú trên hệ thống dữ liệu quốc gia về dân cư.
Các bước thực hiện:
Người cao tuổi hoặc người thân được ủy quyền đem hồ sơ đến nộp trực tiếp tại Bộ phận một cửa của UBND cấp xã/phường nơi đăng cư trú.
Nếu đáp ứng đủ điều kiện người hưởng chế độ bắt đầu nhận tiền trợ cấp hằng tháng qua tài khoản ngân hàng (ATM) hoặc trực tiếp bằng tiền mặt tại điểm bưu điện chi trả của xã/phường, đồng thời nhận thẻ BHYT miễn phí.
Thủ tục nhận trợ cấp hằng tháng từ quỹ đóng BHXH
(Dành cho người đã đến tuổi nghỉ hưu, có thời gian đóng BHXH dưới 15 năm, không rút một lần, chưa đủ 75 tuổi và có yêu cầu hưởng)
Vì khoản này chi trả từ quỹ BHXH do người lao động đóng, thủ tục sẽ do cơ quan bảo hiểm xã hội trực tiếp xử lý.
Hồ sơ cần chuẩn bị:
Sổ bảo hiểm xã hội (bản gốc chứng minh thời gian đóng).
Văn bản đề nghị hưởng trợ cấp hằng tháng (theo mẫu quy định của BHXH Việt Nam).
Các bước thực hiện:
- Người lao động nộp hồ sơ tại cơ quan BHXH nơi cư trú. Hoặc có thể lựa chọn nộp hồ sơ trực tuyến thông qua Cổng dịch vụ công của BHXH Việt Nam hoặc ứng dụng VssID.
- Kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ (tối đa 5 ngày làm việc), cơ quan BHXH có trách nhiệm đối chiếu quá trình đóng, tính toán mức hưởng dựa trên số tiền tích lũy và ra quyết định hưởng trợ cấp hằng tháng. Trường hợp không giải quyết, cơ quan phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
- Người lao động nhận quyết định hưởng, thẻ BHYT miễn phí và được nhận tiền trợ cấp hằng tháng qua hình thức đã đăng ký (tài khoản ngân hàng cá nhân hoặc nhận tiền mặt tại bưu điện).