Bộ Nội vụ vừa có Công văn 3383/BNV-CVL cho biết lịch nghỉ Giỗ Tổ Hùng Vương, 30-4 và 1-5 năm 2026 thực hiện theo quy định của Bộ luật Lao động 2019, không điều chỉnh và không hoán đổi ngày làm việc để kéo dài kỳ nghỉ. Vì vậy, không có phương án nghỉ liền 9 ngày.
Cụ thể, Giỗ Tổ Hùng Vương (mùng 10-3 âm lịch) năm 2026 rơi vào Chủ nhật (26-4), người lao động được nghỉ bù vào thứ Hai (27-4), tổng cộng 3 ngày, từ 25 đến hết 27-4.
Với dịp 30-4 và 1-5, người lao động được nghỉ 2 ngày chính thức. Nếu đơn vị nghỉ cố định thứ Bảy, Chủ nhật, kỳ nghỉ kéo dài 4 ngày, từ 30-4 đến hết 3-5.
Hai kỳ nghỉ diễn ra sát nhau. Sau kỳ nghỉ Giỗ Tổ, người lao động làm việc 2 ngày (28 và 29-4) trước khi bước vào kỳ nghỉ 30-4 – 1-5. Thời gian làm việc trở lại từ ngày 4-5.
Nhiều bạn đọc thắc mắc liệu có thể xin nghỉ phép năm vào 2 ngày làm việc xen giữa (28 và 29-4) để “nối” kỳ nghỉ Giỗ Tổ Hùng Vương với kỳ nghỉ 30-4, 1-5 thành một kỳ nghỉ dài liên tục hay không.
Luật sư Trần Hữu Lâm, Đoàn Luật sư TP.HCM, cho biết theo Điều 113 Bộ luật Lao động 2019 (BLLĐ), người lao động làm việc đủ 12 tháng được nghỉ phép năm hưởng nguyên lương: 12 ngày với công việc bình thường, 14 ngày với lao động chưa thành niên, người khuyết tật hoặc làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và 16 ngày với công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm. Cứ đủ 5 năm làm việc cho một người sử dụng lao động, được tăng thêm 1 ngày nghỉ (Điều 114 BLLĐ).
Khoản 4 Điều 113 BLLĐ quy định người lao động có quyền đề xuất thời điểm nghỉ phép; người sử dụng lao động phải xây dựng lịch nghỉ hằng năm sau khi tham khảo ý kiến người lao động hoặc đại diện tập thể lao động và thông báo trước. Hai bên có thể thỏa thuận nghỉ thành nhiều lần hoặc nghỉ gộp.
Về việc nghỉ phép để “nối” kỳ nghỉ, luật sư cho biết pháp luật không cấm người lao động sử dụng ngày phép năm để nghỉ xen kẽ trước hoặc sau ngày lễ. Tuy nhiên, việc này phải phù hợp với lịch nghỉ hằng năm đã được người sử dụng lao động xây dựng và thông báo.
Người sử dụng lao động có quyền tổ chức, sắp xếp lịch nghỉ để bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh. Vì vậy, nếu thời điểm xin nghỉ không nằm trong lịch đã công bố hoặc ảnh hưởng đến hoạt động chung, người sử dụng lao động có quyền từ chối. Ngược lại, nếu người lao động xin nghỉ đúng lịch nghỉ hằng năm đã được thông báo thì không được từ chối.
Luật sư Lâm lưu ý, người sử dụng lao động phải tham khảo ý kiến người lao động khi xây dựng lịch nghỉ và thông báo trước theo khoản 4 Điều 113 BLLĐ. Các hành vi như từ chối cho nghỉ không có lý do chính đáng; không xây dựng hoặc không thông báo lịch nghỉ; không tham khảo ý kiến người lao động; ép nghỉ hoặc cắt giảm ngày phép khi chưa có thỏa thuận; từ chối với lý do chung chung; hoặc trì hoãn cho nghỉ nhiều năm dẫn đến tích lũy ngày phép vượt quy định… đều có thể bị xem là xâm phạm quyền của người lao động.
Xin nghỉ phép để “nối” kỳ nghỉ chỉ được thực hiện khi phù hợp lịch nghỉ và kế hoạch của doanh nghiệp. Ảnh minh họa: PHI HÙNG.
Liên quan vấn đề trên, ThS-LS Đặng Thị Thúy Huyền, Đoàn Luật sư TP.HCM, cho biết thêm, do khoản 4 Điều 113 BLLĐ 2019 giao cho người sử dụng lao động quyền xây dựng và quyết định lịch nghỉ hằng năm, nên trên thực tế, người sử dụng lao động có thể không chấp thuận yêu cầu nghỉ phép tại một thời điểm nhất định nếu việc từ chối xuất phát từ nhu cầu tổ chức lao động hợp pháp, hợp lý.
Cụ thể, việc từ chối được xem là phù hợp khi thời điểm xin nghỉ rơi vào giai đoạn cao điểm sản xuất, kinh doanh; thời hạn giao hàng, quyết toán, kiểm kê; cao điểm dịch vụ; hoặc khi việc cho nhiều người nghỉ cùng lúc có thể ảnh hưởng đến vận hành, vi phạm cam kết với đối tác, gây thiệt hại cho doanh nghiệp.
Trường hợp người lao động xin nghỉ không đúng lịch nghỉ hằng năm đã công bố hoặc không tuân thủ quy trình đăng ký nghỉ theo nội quy, người sử dụng lao động cũng có quyền từ chối. Trong các trường hợp này, việc từ chối là thực hiện quyền quản lý lao động theo luật, không phải hành vi xâm phạm quyền nghỉ phép.
Ngược lại, việc từ chối có thể bị coi là xâm phạm quyền lợi người lao động nếu diễn ra kéo dài, người lao động nhiều lần xin nghỉ nhưng không được giải quyết và cũng không được bố trí thời điểm nghỉ khác, trái với tinh thần bảo đảm quyền nghỉ ngơi tại Điều 113 Bộ luật Lao động 2019.
Ngoài ra, nếu việc từ chối mang tính tùy tiện, không dựa trên nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, không chứng minh được việc cho nghỉ sẽ ảnh hưởng đến hoạt động, không có kế hoạch nhân sự cụ thể, thì có thể bị xem là xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động.
Doanh nghiệp và người lao động cần lưu ý gì?
Dưới góc nhìn pháp lý và thực tiễn, để hạn chế tranh chấp liên quan đến việc xin nghỉ phép “nối kỳ lễ”, cả người lao động và người sử dụng lao động cần xác định rõ ngay từ đầu quyền, nghĩa vụ của mỗi bên trong quan hệ lao động.
Về phía người sử dụng lao động, dù khoản 4 Điều 113 BLLĐ trao quyền chủ động xây dựng lịch nghỉ sau khi tham khảo ý kiến người lao động, việc từ chối đơn xin nghỉ phép cần dựa trên nhu cầu sản xuất, kinh doanh thực tế, tính chất công việc và kế hoạch nhân sự đã công bố.
Doanh nghiệp nên sớm ban hành, công bố kế hoạch nghỉ lễ, nghỉ phép năm ngay từ đầu năm; xây dựng quy chế nội bộ về tiêu chí phê duyệt nghỉ phép (như ưu tiên người có thâm niên, người chưa sử dụng hết phép tồn…); tránh tình trạng từ chối hàng loạt không có căn cứ hợp lý, dễ phát sinh khiếu nại.
Về phía người lao động, pháp luật không cấm việc xin nghỉ phép để “nối kỳ lễ”, nhưng đây là quyền đề nghị trên cơ sở thỏa thuận, không phải quyền tự quyết về thời điểm nghỉ. Do đó, người lao động cần chủ động đăng ký nghỉ sớm, phối hợp bàn giao công việc rõ ràng; tôn trọng lịch nghỉ chung đã được doanh nghiệp thông báo để hạn chế tranh chấp.
Để phòng ngừa tranh chấp, hai bên nên ưu tiên trao đổi, thương lượng thiện chí. Tranh chấp về nghỉ phép năm là tranh chấp lao động cá nhân. Nếu kéo dài có thể phải qua thủ tục hòa giải, thậm chí giải quyết tại Tòa án, gây tốn kém thời gian, chi phí và ảnh hưởng quan hệ lao động.
ThS-LS ĐẶNG THỊ THÚY HUYỀN, Đoàn Luật sư TP.HCM
THẢO HIỀN