Phi hành gia Christina Koch sẽ bay vòng quanh mặt trăng
Bước vào hành trình chinh phục mặt trăng
Đầu tháng 2/2026, thế giới sẽ dõi theo chuyến bay của sứ mệnh Artemis II - chuyến bay có người lái đầu tiên của NASA quay trở lại mặt trăng sau hơn nửa thế kỷ. Trong số 4 thành viên phi hành đoàn, có một gương mặt đặc biệt: Christina Koch - người phụ nữ lần đầu tiên trong lịch sử sẽ bay vòng quanh mặt trăng.
Trong sứ mệnh Artemis II, Christina Koch không phải là "nhân vật phụ nữ cho đủ cơ cấu". Bà là chuyên gia, trực tiếp tham gia vận hành và giám sát các hệ thống quan trọng của con tàu Orion trong chuyến bay vòng quanh mặt trăng kéo dài khoảng 10 ngày. Việc NASA chọn Christina Koch với một thông điệp: Bình đẳng giới trong không gian không còn là khẩu hiệu mà là yêu cầu kỹ thuật.
Phi hành gia Christina Koch
Chuyến bay sắp tới của bà không chỉ mở ra một chặng đường mới cho chương trình không gian của nhân loại, mà còn gửi đi một thông điệp: Giới hạn lớn nhất của phụ nữ không nằm ở giới tính, mà ở việc xã hội có cho họ cơ hội bước qua hay không.
Đằng sau cột mốc lịch sử ấy là một câu chuyện dài về lao động, cống hiến và nghị lực của một người phụ nữ chọn con đường không dễ dàng. Với những ai đã theo dõi hành trình của phụ nữ trong khoa học, đây không chỉ là câu chuyện chinh phục vũ trụ mà là một bước tiến dài của bình đẳng giới trong lĩnh vực từng được coi là "lãnh địa cuối cùng của nam giới". Christina Koch không bước vào không gian với tư cách "người phụ nữ đầu tiên". Bà bước vào đó như một kỹ sư, một nhà khoa học, một người lao động trí tuệ đã làm việc bền bỉ suốt nhiều năm. Ý nghĩa vượt ra ngoài không gian.
Thử thách của ý chí và cơ thể
Sinh năm 1979 tại bang Michigan (Mỹ), bà Christina lớn lên trong gia đình không có truyền thống hàng không vũ trụ, cũng không lớn lên với ánh hào quang của những "giấc mơ phi hành gia". Bà bắt đầu như nhiều phụ nữ khác: Học tập, làm việc và kiên trì theo đuổi đam mê khoa học. Bà học kỹ thuật điện, làm việc tại Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA), rồi lặng lẽ nhận những nhiệm vụ mà ít người muốn: Nam Cực, Alaska, Samoa - những nơi lạnh giá, cô lập, nguy hiểm, nơi con người phải học cách sống chung với bóng tối, với cô đơn và với giới hạn của chính mình. Chính những tháng ngày ấy đã rèn luyện cho Christina Koch bản lĩnh, sức chịu đựng và tinh thần kỷ luật - những phẩm chất không thể thiếu của một phi hành gia.
Năm 2019 và 2020, Christina Koch ở trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) 328 ngày liên tục. Bà đã tham gia 6 lần đi bộ ngoài không gian (EVA) với tổng thời gian hơn 42 giờ. Tháng 10/2019, bà Christina Koch cùng Jessica Meir thực hiện chuyến đi bộ ngoài không gian toàn nữ đầu tiên. Đây là một dấu mốc mang ý nghĩa lớn đối với phụ nữ trong lĩnh vực khoa học - công nghệ.
Bà Christina Koch cùng Jessica Meir thực hiện chuyến đi bộ ngoài không gian toàn nữ đầu tiên vào tháng 10/2019
Sứ mệnh và kỷ lục của bà Koch không chỉ là thành tựu cá nhân mà còn mở đường cho phụ nữ trong khám phá không gian, đóng góp dữ liệu quan trọng về tác động của thời gian dài trong vũ trụ đối với cơ thể nữ giới. Đây là một cuộc thử nghiệm khoa học mang ý nghĩa giới sâu sắc. Trong nhiều thập kỷ, dữ liệu y sinh học trong không gian chủ yếu dựa trên cơ thể nam giới. Christina Koch, bằng chính cơ thể mình, đã giúp NASA và cộng đồng khoa học hiểu rõ hơn: Cơ thể phụ nữ phản ứng thế nào với vi trọng lực dài ngày; hệ xương, cơ, nội tiết, tâm lý của phụ nữ thay đổi ra sao; phụ nữ có thể chịu đựng áp lực không gian sâu thậm chí có mặt vượt trội so với nam giới. Những dữ liệu này là cơ sở quan trọng để phụ nữ có thể tham gia ngày càng nhiều hơn vào các sứ mệnh không gian dài hạn trong tương lai.
Christina Koch không chỉ được công nhận bởi NASA mà còn được phong tặng nhiều giải thưởng danh giá, bao gồm: Neil Armstrong Award of Excellence; Astronautics Engineer Award; Global ATHENA Leadership Award… và nhiều giải thưởng khác ghi nhận đóng góp vào khoa học và khám phá không gian. Chính cuộc đời và sự nghiệp của bà đã trở thành nguồn cảm hứng mạnh mẽ cho phụ nữ và các bé gái, đặc biệt là những người đang theo đuổi khoa học, công nghệ - những lĩnh vực vốn lâu nay được xem là "khó" với nữ giới.
Chương trình Artemis được Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) khởi động năm 2017 với mục tiêu đưa con người quay lại mặt trăng. Sau nhiều lần trì hoãn và 2 lần phóng thất bại, sứ mệnh Artemis 1 diễn ra tháng 11/2022. Theo kế hoạch, NASA sẽ đưa con người bay gần mặt trăng trong sứ mệnh Artemis 2 và nhắm đến cuộc đổ bộ từ nay đến năm 2028. Trong sứ mệnh Artemis 2, phi thuyền Orion sẽ đưa 4 phi hành gia Jeremy Hansen, Victor Glover, Reid Wiseman và Christina Hammock Koch đến gần mặt trăng lần đầu tiên từ chuyến bay của tàu Apollo 17 vào năm 1972. Tên lửa có thể được phóng sớm nhất vào ngày 6/2 để bắt đầu sứ mệnh dự kiến kéo dài 10 ngày. Phi thuyền sẽ bay vòng qua vùng tối của mặt trăng và có thể lập kỷ lục về khoảng cách xa nhất mà con người từng di chuyển khỏi trái đất. Kỷ lục hiện tại về khoảng cách xa nhất mà con người từng bay từ Trái đất là 400.171 km, được thiết lập bởi tàu Apollo 13 vào năm 1970.
Các phi hành gia Jeremy Hansen, Victor Glover, Reid Wiseman và Christina Koch
NASA quyết định phóng tàu vũ trụ để thực hiện sứ mệnh Artemis II vào ngày 6/2 từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy ở Florida, đưa phi hành đoàn thực hiện chuyến đi kéo dài khoảng 10 ngày, sau đó hạ cánh xuống Thái Bình Dương. Chuyến bay này đánh dấu lần thử nghiệm thứ hai của tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) của NASA và là lần đầu tiên có phi hành đoàn trên khoang. 4 phi hành gia sẽ sinh sống và làm việc trong khoang Orion, thử nghiệm hệ thống hỗ trợ sự sống và liên lạc cũng như thực hành thao tác ghép nối. Mặc dù mang theo nhiều nhiệm vụ, ưu tiên của NASA là sự an toàn và sức khỏe của phi hành đoàn, tiếp theo mới đến sự an toàn của con tàu và các mục tiêu nhiệm vụ như thử nghiệm hệ thống điều hướng, động cơ đẩy và các hệ thống khác trên tàu.
Nguồn: NASA, National World
Ngự Bình