Người trẻ 'chạm' vào lịch sử qua điện ảnh

3 giờ trướcBài gốc

Những trải nghiệm của cảm xúc

Nhiều năm qua, phim lịch sử Việt Nam thường bị gắn với định kiến là thiếu sức hút với giới trẻ nhưng thực tế gần đây cho thấy điều ngược lại. Sự xuất hiện liên tiếp của những bộ phim được đầu tư chỉn chu, cách kể chuyện mới mẻ đã góp phần thay đổi cách nhìn này.

“Đào, phở và piano” gây bất ngờ khi khán giả, đặc biệt là người trẻ, xếp hàng mua vé trong những ngày đầu công chiếu. Bộ phim không chọn cách kể lịch sử bằng những trận đánh lớn, mà đi vào đời sống người Hà Nội trong những ngày đầu kháng chiến chống Pháp mùa Đông năm 1946. Trong bom đạn, vẫn có những câu chuyện thấm đậm tinh thần nhân văn với tình yêu, nỗi nhớ, sự lựa chọn giữa ở lại hay ra đi. Chính chất đời ấy khiến lịch sử trở nên gần gũi.

Một cảnh trong phim như “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối”. Ảnh Internet

Trong khi đó, “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối” và “Mưa đỏ” đưa khán giả trở lại những giai đoạn khốc liệt của chiến tranh. “Địa đạo…” khắc họa cuộc sống trong lòng đất Củ Chi với sự gan góc và thông minh của con người Việt Nam và “Mưa đỏ” tái hiện 81 ngày đêm chiến đấu tại Thành cổ Quảng Trị năm 1972, nơi tuổi trẻ đã hóa thành bất tử.

Không chỉ dừng lại ở giá trị nghệ thuật, những bộ phim này đã tạo hiệu ứng xã hội mạnh mẽ. Các rạp chiếu phim tại Hà Nội và nhiều địa phương liên tục kín chỗ, với đông đảo khán giả là sinh viên, học sinh, các gia đình trẻ... Điều đó cho thấy, lịch sử, khi được kể đúng cách, có sức hấp dẫn rất lớn.

Khác với những giờ học trên lớp vốn nặng về ghi nhớ, điện ảnh mang đến một trải nghiệm hoàn toàn khác, lịch sử được cảm nhận bằng hình ảnh, âm thanh và cảm xúc.

Phương Linh, một khán giả trẻ, chia sẻ sau khi xem “Mưa đỏ”: “Mình phải ngước lên trời, hít thật sâu để kìm cảm xúc và tự nhủ: Hòa bình rồi. Xem phim xong, mình tự hỏi bản thân phải sống thế nào để xứng đáng với những hy sinh ấy”.

Nam sinh viên trường Đại học Xây dựng Nguyễn Thiên Tú cho hay: “Có lúc mình bật cười vì sự hồn nhiên của các anh lính trẻ nhưng ngay sau đó lại khóc vì mất mát. Xem phim bằng cảm xúc, bạn sẽ không thể thờ ơ”.

Ngày càng có nhiều bạn trẻ yêu thích phim lịch sử. Ảnh: Internet

Những phản ứng ấy không phải cá biệt. Nhiều bạn trẻ sau khi xem phim đã chủ động tìm hiểu thêm về các sự kiện, nhân vật lịch sử liên quan. Trước khi xem “Mưa đỏ”, không ít người đã tra cứu về Thành cổ Quảng Trị, về tiểu đội K3 Tam Đảo, những cái tên trước đây chỉ xuất hiện trong sách vở.

Một phụ huynh tại Hà Nội, chị Nguyễn An Nhiên kể rằng, sau khi xem phim, con chị đã hỏi: “Sao các chú còn trẻ mà đã phải hy sinh?”. Câu hỏi tưởng chừng đơn giản ấy lại là cánh cửa mở ra nhận thức về giá trị của hòa bình, điều mà không phải bài giảng nào cũng truyền tải trọn vẹn.

Từ rạp chiếu phim đến không gian số

Sức lan tỏa của phim lịch sử không dừng lại ở rạp. Trên các nền tảng số như TikTok, YouTube, Facebook, hàng loạt nội dung liên quan đến phim và lịch sử xuất hiện với tần suất dày đặc.

Các video review, phân tích nhân vật, thậm chí tái hiện lại những cảnh phim thu hút hàng triệu lượt xem. Nhiều bạn trẻ sáng tạo nội dung theo cách riêng: Làm vlog về di tích lịch sử, kể chuyện lịch sử bằng hoạt hình, hay kết hợp âm nhạc hiện đại với hình ảnh tư liệu.

Làn sóng xem phim lịch sử cũng góp phần tạo nên những biểu hiện mới của lòng yêu nước trong giới trẻ. Không còn bó hẹp trong những khuôn mẫu truyền thống, tình yêu ấy được thể hiện đa dạng và gần gũi hơn.

Đó có thể là việc cùng bạn bè đi xem phim, cùng nhau thảo luận về một nhân vật lịch sử. Đó cũng có thể là những dòng chia sẻ ngắn trên mạng xã hội, hay việc tham gia các hoạt động tri ân tại di tích, bảo tàng.

Trong dịp kỷ niệm các ngày lễ lớn của đất nước, nhiều bạn trẻ tham gia dâng hương, giao lưu văn hóa. Những hành động nhỏ cho thấy sự kết nối giữa quá khứ và hiện tại.

Chia sẻ của một bạn trẻ sau khi xem phim "Mưa đỏ". Ảnh: FB

Điều đáng quý là sự hòa quyện giữa nhịp sống hiện đại và tinh thần truyền thống. Người trẻ có thể vừa “check-in” rạp phim, vừa lặng lẽ viết những dòng tri ân. Họ sống trong hiện tại nhưng không quên quá khứ.

Không chỉ dừng lại ở các rạp chiếu thương mại, phim lịch sử đang được đưa đến gần hơn với công chúng thông qua nhiều hình thức. Nhằm phục vụ khán giả trong dịp kỷ niệm các ngày lễ lớn năm 2026 như 30-4, 1-5, 7-5 và 19-5, Cục Điện ảnh Việt Nam đã chủ trì, phối hợp tổ chức Đợt phim kỷ niệm trên phạm vi toàn quốc, diễn ra từ ngày 25-4 đến 23-5-2026.

Điểm đáng chú ý là nhiều bộ phim được lựa chọn trình chiếu miễn phí hoặc phục vụ rộng rãi thông qua hệ thống chiếu phim lưu động tại 34 tỉnh, thành phố, giúp người dân, đặc biệt là giới trẻ ở các địa phương, có cơ hội tiếp cận với điện ảnh lịch sử một cách dễ dàng hơn.

Trong danh sách phim được giới thiệu có những tác phẩm đáng chú ý như “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối”, cùng nhiều phim tài liệu như “Theo dấu chân cha”, “Bác sĩ ở xã đảo”, “Cựu binh phố cổ”, “Giấy dó - cuộc hành trình trở về”, “Hai chiến tuyến”. Bên cạnh đó là các phim hoạt hình như “Chú bé loắt choắt”, “Lời hứa Điện Biên”, “Vầng sáng ấm áp”, góp phần đa dạng hóa cách tiếp cận lịch sử cho nhiều đối tượng khán giả.

Không chỉ chiếu trực tiếp, một số tác phẩm còn được đưa lên các nền tảng số, giúp khán giả có thể xem lại mọi lúc, mọi nơi. Đây được xem là bước đi quan trọng trong việc mở rộng không gian tiếp cận văn hóa, đặc biệt trong bối cảnh thói quen tiêu dùng nội dung của người trẻ đang thay đổi mạnh mẽ.

Từ những giọt nước mắt trong rạp chiếu phim đến những dòng chia sẻ trên mạng xã hội, từ những buổi xem phim đến những hành động tri ân, lịch sử đang được “đánh thức” trong đời sống của người trẻ.

Nguyễn Dũng

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/nguoi-tre-cham-vao-lich-su-qua-dien-anh-747945.html