Trước sức ép từ các nền tảng trực tuyến, truyền hình đang nỗ lực đổi mới nội dung và cách tiếp cận, từng bước tìm lại vị trí trong đời sống xã hội, vừa đáp ứng nhu cầu giải trí, vừa góp phần định hướng kỹ năng và giá trị sống. Qua đó, tiếp tục khẳng định vai trò là kênh thông tin, giải trí quan trọng, đồng hành cùng giới trẻ trong quá trình hình thành một thế hệ năng động, bản lĩnh và am hiểu các giá trị văn hóa.
Những chương trình truyền hình về kỹ năng sống giúp cung cấp nhiều thông tin bổ ích cho giới trẻ. Ảnh: VTV
Vun đắp kỹ năng sống
Phát sóng mỗi buổi sáng trên VTV3 trong khung giờ 7-7h10, Ting Ting được thiết kế theo phong cách hiện đại, thời lượng ngắn gọn chỉ vài phút mỗi số, phù hợp với lối sống nhanh. Trong khoảng thời gian ngắn đó, nội dung chương trình hướng tới cung cấp thông tin, tư vấn về những vấn đề tài chính thiết thực mà giới trẻ thường gặp trong đời sống hằng ngày, như cách chi tiêu hợp lý, tích lũy, đầu tư, quản lý nguồn thu nhập hay nhận biết các nguy cơ rủi ro liên quan đến tiền bạc...
Cùng với Ting Ting, phát sóng trên VTV3 lúc 18h35 từ thứ 2 đến thứ 6 hằng tuần, Trạm đa sắc mở ra một không gian trò chuyện gần gũi, nơi những câu chuyện văn hóa giàu cảm hứng được chia sẻ và lan tỏa. Xuyên suốt thời lượng, chương trình dẫn dắt người xem đi qua nhiều lĩnh vực, từ văn hóa, giải trí, thể thao đến âm nhạc, thời trang... Không dừng lại ở việc cung cấp thông tin, đây còn là cuốn cẩm nang sống chất lượng. Phần cuối mỗi số phát sóng sẽ là những thông điệp ý nghĩa, khép lại một ngày bận rộn và mở ra tâm thế thư thái cho hành trình rực rỡ vào ngày mai. Cùng với những nội dung gần gũi với giới trẻ, chương trình còn hướng đến phục vụ khán giả ở nhiều độ tuổi khác nhau với việc đưa ra những thông điệp sống lành mạnh.
Có thể thấy, việc gia tăng các chương trình truyền hình về kỹ năng sống và văn hóa - giải trí dành cho giới trẻ đang mang lại nhiều tác động tích cực. Trước hết, đây là kênh truyền tải kiến thức gần gũi, sinh động, giúp họ tiếp cận các kỹ năng thiết yếu. Thông qua hình thức thể hiện hấp dẫn, nội dung được “mềm hóa” đã góp phần nâng cao khả năng tiếp nhận với những bài học tưởng chừng mang tính lý thuyết khô khan.
Quan trọng hơn, sự đầu tư vào nội dung truyền hình dành cho giới trẻ còn góp phần xây dựng một môi trường truyền thông lành mạnh, góp phần tạo “lá chắn mềm” trước thông tin xấu độc trên không gian mạng. Đây là nền tảng để giúp phát triển một thế hệ công dân năng động, có trách nhiệm và giàu bản sắc.
Các bản tin về văn hóa - giải trí được xây dựng với phong cách mới, gần gũi để thúc đẩy thói quen theo dõi tin tức của khán giả trẻ qua truyền hình. Ảnh: “Sao 24h”
Bài toán “hút” khán giả trẻ
Thực tế, đã có giai đoạn các chương trình kỹ năng sống, văn hóa - giải trí dành cho giới trẻ chưa nhận được sự quan tâm đúng mức. Nhiều đơn vị sản xuất ưu tiên các format mang tính giải trí thuần túy, thậm chí khai thác yếu tố giật gân, drama để thu hút người xem và quảng cáo, tạo doanh thu. Hệ quả là nội dung thiếu chiều sâu, ít giá trị định hướng. Điều này từng tạo ra khoảng trống trong việc đồng hành, hỗ trợ thế hệ mới phát triển kỹ năng và nhận thức một cách toàn diện.
Cùng với đó, việc giữ chân khán giả theo dõi các chương trình truyền hình đang trở thành thách thức lớn khi họ ngày càng chuyển dịch sang các nền tảng số với nội dung nhanh, đa dạng và mang tính cá nhân hóa cao. Thói quen “xem theo yêu cầu” khiến khung giờ phát sóng cố định khó hút người trẻ. Bên cạnh đó, sự cạnh tranh khốc liệt từ mạng xã hội, video ngắn và các nền tảng giải trí trực tuyến càng làm gia tăng áp lực cho các chương trình truyền hình.
Để duy trì và phát triển hiệu quả các chương trình truyền hình về kỹ năng sống, văn hóa - giải trí trong bối cảnh cạnh tranh mạnh mẽ của nền tảng số, trước hết, cần đổi mới tư duy sản xuất nội dung theo hướng lấy người trẻ làm trung tâm. Nội dung không chỉ dừng lại ở việc “truyền đạt” mà phải thực sự “đối thoại”, phản ánh đúng mối quan tâm, áp lực và xu hướng của giới trẻ hiện nay. Các chủ đề như sức khỏe tinh thần, kỹ năng số, định hướng nghề nghiệp hay bản sắc văn hóa cần được khai thác sâu sắc, gần gũi, với cách kể chuyện hiện đại. Song song với đó, tính tương tác hai chiều nên được chú trọng, thông qua các hoạt động bình chọn, chia sẻ câu chuyện, hoặc mời khán giả tham gia trực tiếp vào xây dựng nội dung chương trình.
Bên cạnh đổi mới nội dung và hình thức, yếu tố con người đóng vai trò quyết định. Việc mời những gương mặt có sức ảnh hưởng tích cực, chuyên gia trong các lĩnh vực kỹ năng sống, nghệ thuật, văn hóa tham gia sẽ giúp nâng cao tính thuyết phục và sức lan tỏa của chương trình. Tuy nhiên, việc lựa chọn nhân vật cần được cân nhắc kỹ lưỡng, tránh chạy theo “hiệu ứng nổi tiếng” mà bỏ qua giá trị nội dung.
Hơn nữa, cần tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý, nhà đài, đơn vị sản xuất và tổ chức giáo dục. Sự kết nối này giúp định hướng nội dung phù hợp, đồng thời đảm bảo tính chính xác, chuẩn mực và giá trị giáo dục cho chương trình. Ngoài ra, cần có cơ chế khuyến khích, đầu tư dài hạn cho các chương trình chất lượng, tránh tình trạng sản xuất ngắn hạn, chạy theo thị hiếu nhất thời. Khi được đầu tư bài bản, đổi mới liên tục và gắn kết chặt chẽ với nhu cầu của người xem, các chương trình truyền hình về kỹ năng sống, văn hóa - giải trí sẽ không chỉ tồn tại bền vững mà còn trở thành nguồn lực quan trọng trong việc hình thành thế hệ trẻ phát triển toàn diện.
Rốt cuộc, “người trẻ có còn xem TV không?” có lẽ không nằm ở bản thân chiếc ti vi trong mỗi gia đình, mà ở cách truyền hình lựa chọn nội dung và cách kết nối với khán giả. Khi biết lắng nghe, đổi mới và đồng hành đúng nhu cầu của thế hệ trẻ, truyền hình vẫn có cơ hội giữ lại vị trí của mình. Và câu trả lời chắc chắn sẽ không phải là sự rời bỏ, mà là một cách xem khác - chủ động hơn, chọn lọc hơn và giàu giá trị hơn.
ĐÌNH TOÁN