Người Trung Quốc 'vừa giận, vừa yêu' Elon Musk

2 giờ trướcBài gốc

Tỷ phú Elon Musk tại tiệc chiêu đãi cấp nhà nước với Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh (Trung Quốc) ngày 14/5. Ảnh: Reuters.

Tại Trung Quốc, Elon Musk từ lâu là nhân vật gây nhiều cảm xúc trái chiều: vừa được tung hô như biểu tượng đổi mới công nghệ, vừa nhiều lần trở thành tâm điểm chỉ trích từ giới quản lý và dư luận vì cách xử lý các khiếu nại khách hàng của Tesla.

Không chỉ vậy, sự thống trị của SpaceX và mạng vệ tinh Starlink cũng khiến nước này lo ngại. Trong bối cảnh khoảng cách giữa Tesla và các hãng xe điện nội địa ngày càng thu hẹp, tỷ phú giàu nhất thế giới đứng trước nguy cơ suy giảm ảnh hưởng và vị thế tại thị trường Trung Quốc.

Khoảnh khắc "viral" tại Đại lễ đường Nhân dân

Hiện Musk nằm trong nhóm hơn một chục CEO và lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ tháp tùng Tổng thống Donald Trump tới Bắc Kinh dự hội nghị thượng đỉnh với Chủ tịch Tập Cận Bình, cùng với CEO Apple Tim Cook và CEO Nvidia Jensen Huang. Phần lớn các lãnh đạo doanh nghiệp trong phái đoàn đều đang tìm cách tháo gỡ những vướng mắc với Bắc Kinh, và Musk vốn không xa lạ với những thăng trầm khi kinh doanh tại Trung Quốc.

Trả lời báo giới khi rời Đại lễ đường Nhân dân hôm 14/5, sau lễ đón chính thức nơi ông đứng phía sau nội các của ông Trump cùng 13 CEO khác, Elon Musk cho biết ông muốn đạt được “nhiều điều tốt đẹp” tại Trung Quốc.

Tối cùng ngày, CEO Xiaomi Lôi Quân - người từ lâu ngưỡng mộ Musk và là một trong những chủ sở hữu Tesla Model S đầu tiên tại Trung Quốc - được bắt gặp chụp ảnh selfie với nhà sáng lập Tesla trước khi quốc yến bắt đầu tại Đại lễ đường Nhân dân Bắc Kinh.

Trong đoạn video lan truyền mạnh trên mạng xã hội Trung Quốc, Musk dường như tỏ ra hơi mệt mỏi trước đề nghị chụp ảnh của Lôi Quân. Ông nhướn mày rồi thở hắt ra trước khi bức ảnh được chụp. Nhiều cư dân mạng Trung Quốc đùa rằng CEO Xiaomi đã có khoảnh khắc “vỡ mộng” trước thần tượng công nghệ của mình.

Elon Musk và CEO Xiaomi Lôi Quân gây chú ý Tỷ phú Elon Musk và CEO Xiaomi Lôi Quân, đã trở thành tâm điểm chú ý tại các sự kiện diễn ra ngày 14/5 ở Bắc Kinh.

Dù Tesla đang chịu áp lực ngày càng lớn từ các hãng xe điện nội địa về cả công nghệ lẫn giá bán, công ty này - cũng như bản thân Musk - vẫn có tầm ảnh hưởng đáng kể tại Trung Quốc. Theo Kyle Chan, chuyên gia nghiên cứu công nghệ Trung Quốc tại Viện Brookings, điều này phần nào xuất phát từ việc lợi ích của Musk trùng khớp với các ưu tiên công nghệ của Bắc Kinh.

“Khi nhìn vào các lĩnh vực ưu tiên của Trung Quốc, nhiều mục tiêu gần như trùng khớp hoàn toàn với tham vọng của Elon Musk”, Chan nhận định, đề cập đến xe điện, xe tự lái, trí tuệ nhân tạo (AI), robot hình người, giao diện não - máy tính và vệ tinh.

Ông cho rằng công nghệ tự lái của Tesla hiện vẫn được xem là “tiêu chuẩn vàng” của ngành tại Trung Quốc.

Nhiều hãng xe Trung Quốc cũng công khai học hỏi Tesla. Chủ tịch Chery, ông Yin Tongyue, nói với Reuters tháng trước rằng hãng xe này lấy cảm hứng từ cả Tesla lẫn Toyota. Theo ông, Chery muốn kết hợp tinh thần đổi mới của Tesla với tiêu chuẩn chất lượng khắt khe kiểu Toyota khi mở rộng sang thị trường châu Âu.

Năm 2018, Tesla trở thành hãng ôtô nước ngoài đầu tiên được phép xây dựng nhà máy sản xuất tại Trung Quốc mà không cần liên doanh với đối tác nội địa.

Năm ngoái, Tesla bán khoảng 626.000 xe tại Trung Quốc, trở thành nhà sản xuất ô tô lớn thứ năm tại nước này xét theo doanh số xe điện và hybrid sạc điện, theo Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc. Thị trường Trung Quốc đóng góp khoảng 1/5 doanh thu toàn cầu của Tesla trong năm qua.

Tesla vẫn là biểu tượng đổi mới tại Trung Quốc nhưng cũng đối mặt áp lực ngày càng lớn tại quốc gia này trong bối cảnh cạnh tranh xe điện gay gắt. Ảnh: Reuters.

Theo nhà phân tích ôtô Felipe Munoz, triết lý thiết kế xe xoay quanh hiệu suất pin và phần mềm của Tesla đã trở thành “nguồn cảm hứng lớn” cho nhiều hãng xe Trung Quốc.

Tuy nhiên, không phải lĩnh vực nào trong “đế chế Musk” cũng được Trung Quốc hoan nghênh.

Giới quân sự và ngoại giao Trung Quốc nhiều lần bày tỏ lo ngại trước vị thế gần như độc quyền của SpaceX trong lĩnh vực vệ tinh quỹ đạo tầm thấp - hệ thống cung cấp liên lạc rẻ và ổn định hơn.

“Thần tượng toàn cầu”

Tại Trung Quốc, Elon Musk sở hữu 2,3 triệu người theo dõi trên Weibo và từng được truyền thông mạng nước này ca ngợi là “người tiên phong”, “Anh Mã” hay “thần tượng toàn cầu”. Ngay cả mẹ của Musk cũng trở thành nhân vật nổi tiếng tại Trung Quốc.

Chuyến thăm lần này diễn ra trong bối cảnh Musk đang tìm cách mua khoảng 2,9 tỷ USD thiết bị sản xuất pin mặt trời từ các nhà cung cấp Trung Quốc, theo Reuters hồi tháng 3. Tuy nhiên, kế hoạch này có thể trở nên phức tạp khi Bắc Kinh cân nhắc hạn chế xuất khẩu các công nghệ tiên tiến sang Mỹ.

Elon Musk được coi là "thần tượng công nghệ" của nhiều người Trung Quốc, trong đó có cả các ngôi sao nổi tiếng. Ảnh: Reuters.

Tesla cũng đang tìm kiếm sự chấp thuận từ cơ quan quản lý Trung Quốc để mở rộng triển khai hệ thống hỗ trợ lái Full Self-Driving (FSD).

Trong nhiều năm qua, Musk đã phải duy trì thế cân bằng thận trọng tại Trung Quốc - thị trường ôtô lớn nhất thế giới và cũng là mắt xích then chốt trong chuỗi cung ứng phục vụ đế chế kinh doanh trải dài từ xe điện, năng lượng mặt trời đến không gian của ông.

Năm 2021, Tesla buộc phải xin lỗi người tiêu dùng Trung Quốc vì chậm xử lý khiếu nại của khách hàng. Vụ việc nổ ra sau khi một nữ khách hàng trèo lên nóc xe Tesla tại Triển lãm ôtô Thượng Hải để phản đối cách công ty giải quyết sự cố phanh. Hình ảnh này lan truyền mạnh trên mạng xã hội và khiến truyền thông nhà nước Trung Quốc chỉ trích gay gắt Tesla.

Cũng trong năm 2021, xe Tesla bị cấm vào các khu quân sự Trung Quốc do lo ngại về dữ liệu thu thập từ camera trên xe. Lệnh cấm chỉ được gỡ bỏ sau chuyến thăm Trung Quốc của Musk năm 2024, khi hiệp hội ngành ô tô xác nhận Tesla đáp ứng yêu cầu tuân thủ dữ liệu.

Về dài hạn, thách thức lớn nhất với sức hút của Musk tại Trung Quốc có thể đến từ chính sự trỗi dậy mạnh mẽ của ngành ôtô nội địa.

“Khi các công ty Trung Quốc bắt kịp hoặc thậm chí vượt qua đế chế công nghệ của Elon Musk, vị thế của ông tại Trung Quốc có thể sẽ dần phai nhạt”, Chang Yan, nhà sáng lập blog xe điện nổi tiếng Supercharged trên Weibo, nhận định.

“Tuy vậy, ông ấy nhiều khả năng vẫn sẽ là biểu tượng của ngành công nghệ Trung Quốc nhờ những thành tựu đã đạt được”, ông Yan cho biết thêm.

Phương Linh

Nguồn Znews : https://znews.vn/nguoi-trung-quoc-vua-gian-vua-yeu-elon-musk-post1651657.html