TS Mai Đức Toàn, Trường Đại học Gia Định tại một buổi tư vấn tuyển sinh hướng nghiệp cho học sinh. Ảnh: NVCC
Nhiều trường tư thục lo thiếu nguồn tuyển
Bộ GD&ĐT vừa ban hành Thông tư số 06/2026/TT-BGDĐT quy định Quy chế tuyển sinh các ngành đào tạo trình độ đại học và ngành Giáo dục Mầm non trình độ cao đẳng. Điểm mới đáng chú ý là quy định về nguồn tuyển: Thí sinh phải có tổng điểm ba môn thi tốt nghiệp THPT tương ứng với tổ hợp xét tuyển - hoặc điểm thi môn Toán, Ngữ văn và một môn khác đạt tối thiểu 15 điểm theo thang điểm 30. Quy định này không áp dụng với thí sinh thuộc diện đặc cách hoặc được miễn thi tốt nghiệp.
Theo quy định trên, các trường chỉ được xét tuyển đối với thí sinh có tổng điểm ba môn thi tốt nghiệp THPT tương ứng với tổ hợp xét tuyển, hoặc điểm thi môn Toán, Ngữ văn và một môn khác đạt tối thiểu 15 điểm ở bất kỳ phương thức nào. Chẳng hạn, thí sinh đăng ký xét tuyển bằng học bạ THPT theo tổ hợp A00 (Toán, Vật lí, Hóa học) thì tổng điểm thi tốt nghiệp THPT của ba môn Toán, Vật lí, Hóa học hoặc Toán, Ngữ văn và một môn khác phải từ 15 điểm trở lên mới đủ điều kiện xét tuyển đại học.
Trong vài năm trở lại đây, nguồn tuyển bằng điểm học bạ chiếm tỷ trọng lớn ở một số trường đại học, đặc biệt các trường ngoài công lập. Vì vậy, quy định mới khiến nhiều cơ sở đào tạo tư thục lo ngại về khả năng thiếu hụt nguồn tuyển.
Theo TS Mai Đức Toàn - chuyên gia hướng nghiệp, Giám đốc Trung tâm Hướng nghiệp Tuyển sinh (Trường Đại học Gia Định), kết quả tuyển sinh của nhiều trường sẽ phụ thuộc đáng kể vào độ khó của đề thi tốt nghiệp THPT năm nay, nhất là với hai môn bắt buộc là Toán và Ngữ văn. “Nếu đề thi các môn, trong đó có Toán hoặc Ngữ văn, độ khó cao hơn thì công tác tuyển sinh của các trường nói chung sẽ bị ảnh hưởng”, ông Toàn nhận định.
Cùng quan điểm, PGS.TS Phạm Văn Song - Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ Miền Đông (Đồng Nai) cho rằng quy định về ngưỡng điểm tối thiểu 15 nhằm nâng cao chất lượng tuyển sinh đại học. Tuy nhiên, điều này có thể tác động nhất định đến công tác tuyển sinh của một số trường, đặc biệt các trường ngoài công lập vốn có tỷ trọng xét tuyển bằng học bạ khá lớn.
Tại chương trình Tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp tổ chức tại TPHCM mới đây, đại diện một số trường đại học và chuyên gia giáo dục cũng nhận định đề thi tốt nghiệp THPT năm nay sẽ ảnh hưởng đáng kể đến công tác tuyển sinh. Theo TS Nguyễn Trung Nhân - Trưởng phòng Đào tạo, Trường Đại học Công nghiệp TPHCM, ngưỡng điểm xét tuyển phụ thuộc nhiều vào chất lượng đề thi tốt nghiệp THPT.
Nếu đề thi có độ khó cao, nguồn tuyển của các trường có thể bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, TS Nguyễn Trung Nhân cho rằng để thực hiện quy định mới, Bộ GD&ĐT sẽ có những điều chỉnh phù hợp về độ khó của đề thi, đồng thời tăng cường tính phân loại nhằm đáp ứng nhu cầu tuyển sinh của các trường đại học.
Ông Nguyễn Anh Dũng - Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GD&ĐT) lưu ý, ngưỡng 15 điểm được áp dụng chung cho nguồn tuyển của tất cả phương thức xét tuyển, không chỉ riêng phương thức xét học bạ. Theo ông Nguyễn Anh Dũng, nếu thí sinh vì lý do nào đó đạt dưới 15 điểm cũng không có nghĩa các em không giỏi. Con đường học tập phía trước vẫn rất rộng mở, đặc biệt ở hệ cao đẳng và giáo dục nghề nghiệp.
Gian hàng tư vấn tuyển sinh của Trường Đại học Công nghệ Miền Đông trong chương trình hướng nghiệp. Ảnh: MIT.Uni
Trường chủ động thích ứng
Để triển khai quy chế tuyển sinh mới nhưng vẫn bảo đảm nguồn tuyển, TS Mai Đức Toàn cho biết, Trường Đại học Gia Định sẽ đa dạng hóa phương thức tuyển sinh như xét tuyển thẳng, xét điểm kỳ thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia TPHCM, Đại học Quốc gia Hà Nội, cùng các phương thức truyền thống như xét học bạ và điểm thi tốt nghiệp THPT.
Theo TS Mai Đức Toàn, điểm chuẩn theo phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT của trường năm 2025 dao động từ 15 - 18 điểm, phổ biến ở mức 15 điểm. Do đó, nếu tiếp tục duy trì mức điểm chuẩn này, nhà trường vẫn đảm bảo đáp ứng ngưỡng tối thiểu 15 điểm theo quy định.
Bên cạnh đó, nhà trường sẽ tăng cường truyền thông để học sinh có nguyện vọng theo học lựa chọn môn thi phù hợp. “Quan trọng nhất là học sinh chủ động ôn tập, lựa chọn môn tự chọn đúng sở trường để đạt điểm số cao nhất, sau đó xét tuyển vào những trường phù hợp. Thí sinh nên tham khảo đề thi trong 3 năm gần đây, tập trung ôn tập các môn có trọng số lớn và chuẩn bị tâm lý tốt nhất cho kỳ thi”, TS Mai Đức Toàn khuyến nghị.
PGS.TS Phạm Văn Song cho biết Trường Đại học Công nghệ Miền Đông sẽ chủ động thích ứng, xây dựng phương án tuyển chọn những thí sinh phù hợp nhất để đào tạo. Đồng thời, nhà trường tiếp tục nâng cao chất lượng đào tạo, tăng cường đầu tư đội ngũ giảng viên, xây dựng môi trường học thuật chất lượng cao nhằm thu hút thí sinh có năng lực.
Đồng quan điểm, một chuyên gia tuyển sinh của một trường đại học tư thục tại TPHCM cho rằng quy định ngưỡng xét tuyển tối thiểu 15 điểm sẽ buộc các cơ sở đào tạo phải chủ động điều chỉnh chiến lược tuyển sinh. Bên cạnh việc đa dạng hóa phương thức xét tuyển, các trường cũng cần mở rộng và linh hoạt hơn trong việc xây dựng tổ hợp xét tuyển phù hợp với từng ngành đào tạo.
“Việc đa dạng hóa tổ hợp xét tuyển không chỉ giúp thí sinh có thêm lựa chọn phát huy thế mạnh môn học, mà còn giúp các trường mở rộng nguồn tuyển trong bối cảnh quy định mới về ngưỡng điểm đầu vào được áp dụng”, vị này cho biết.
Theo chuyên gia này, song song với việc điều chỉnh tổ hợp xét tuyển, các trường cần tăng cường kết nối với học sinh từ sớm, đẩy mạnh tư vấn hướng nghiệp và cung cấp thông tin rõ ràng về chương trình đào tạo, cơ hội nghề nghiệp sau tốt nghiệp.
Đáng chú ý, bên cạnh mức sàn chung 15 điểm, Quy chế cũng quy định ngưỡng đầu vào riêng đối với một số nhóm ngành đặc thù. Cụ thể, hằng năm Bộ trưởng Bộ GD&ĐT sẽ quyết định ngưỡng đầu vào đối với các chương trình đào tạo giáo viên.
Đối với các ngành thuộc lĩnh vực sức khỏe có cấp giấy phép hành nghề, Bộ GD&ĐT chủ trì, phối hợp với Bộ Y tế quy định mức sàn. Riêng với các chương trình đào tạo thuộc lĩnh vực pháp luật, Bộ GD&ĐT sẽ phối hợp với Bộ Tư pháp để xác định ngưỡng đầu vào phù hợp.
Hà An