Nguy cơ nắng nóng cực đoan thành 'bình thường mới'

2 giờ trướcBài gốc

Các chuyên gia khí hậu cảnh báo, thế giới có thể bước vào giai đoạn thời tiết với nắng nóng cực đoan được cho là “bình thường mới” nếu thiếu các biện pháp ứng phó kịp thời.

Người dân di chuyển dưới nắng nóng kỷ lục tại Thủ đô London (Anh). Ảnh: Reuters

Diễn biến mới nhất liên quan tới đợt thời tiết cực đoan này là giới chức Pháp ngày 27-5 xác nhận, ít nhất 7 người tử vong trong đợt nắng nóng bao trùm nước này. Theo Bộ trưởng phụ trách năng lượng Pháp Maud Bregeon, phần lớn các trường hợp tử vong là do bị sốc nhiệt dẫn đến đuối nước khi người dân tìm cách giải nhiệt tại sông, hồ và bãi biển trong điều kiện nhiệt độ tăng cao. Cơ quan khí tượng Pháp cũng cho biết, nhiều khu vực phía Tây đang ở tình trạng cảnh báo màu cam do nhiệt độ có thể lên tới 36 độ C. Vì vậy, Chính phủ Pháp yêu cầu chính quyền địa phương triển khai các biện pháp bảo vệ người dân trong các sự kiện thể thao và hoạt động ngoài trời.

Tại Tây Ban Nha, Italia và Bồ Đào Nha, nhiệt độ nhiều nơi vượt mốc 40 độ C dù mùa hè còn chưa bắt đầu. Tại Đức, nhiệt độ lần đầu trong năm 2026 vượt mốc 30 độ C, con số cao bất thường ở nước này trong nhiều thập kỷ. Nhiều khu vực châu Á cũng đang oằn mình chống chọi với nắng nóng cực đoan. Ấn Độ, Pakistan và Bangladesh liên tục ghi nhận các đợt nhiệt độ trên 45 độ C trong nhiều ngày liên tiếp. Một số thành phố lớn buộc phải đóng cửa trường học, hạn chế hoạt động ngoài trời và phát cảnh báo y tế khẩn cấp.

Tại Trung Quốc, nhiều tỉnh phía Bắc và miền Trung cũng chứng kiến nền nhiệt tăng mạnh hơn trung bình nhiều năm. Các chuyên gia khí tượng nước này cảnh báo, mùa hè 2026 có thể tiếp tục ghi nhận nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan hơn bình thường. Còn Cơ quan khí tượng Hàn Quốc (KMA) dự báo, hè năm nay sẽ nóng và ẩm hơn bình thường với các đợt nắng nóng theo kiểu “phòng xông hơi” do đi kèm mưa lớn.

Theo giới khoa học, việc các đợt nắng nóng xuất hiện ngay từ tháng 5-2026 cho thấy xu hướng khí hậu toàn cầu đang thay đổi rõ rệt. Trước đây, các đợt nóng cực đoan thường tập trung vào tháng 7 hoặc tháng 8, nhưng nay xuất hiện sớm hơn. Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) còn cho rằng, nhiệt độ trung bình toàn cầu gần đây liên tục lập kỷ lục mới. Năm 2025 được xác định là năm nóng nhất lịch sử quan trắc, trong khi năm 2026 được dự báo tiếp tục nằm trong nhóm nóng nhất từng ghi nhận.

Theo Ủy ban Liên chính phủ về biến đổi khí hậu (IPCC) thuộc Liên hợp quốc, nguyên nhân lớn nhất của thời tiết cực đoan là biến đổi khí hậu do phát thải khí nhà kính từ hoạt động của con người. Việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch trong nhiều thập kỷ khiến lượng khí CO2 trong khí quyển tăng mạnh, làm trái đất giữ nhiệt nhiều hơn. Cơ quan quản lý khí quyển và đại dương quốc gia Mỹ (NOAA) cho rằng, hiện tượng El Nino kéo dài vừa qua cũng góp phần khiến nhiệt độ toàn cầu tăng nhanh. El Nino làm nước biển khu vực Thái Bình Dương ấm lên bất thường, kéo theo các biến động lớn về nhiệt độ và lượng mưa trên toàn cầu.

Đáng ngại là việc các ý kiến phân tích đều nhận định, nắng nóng cực đoan hiện không còn là hiện tượng mang tính cá biệt, mà đang trở thành trạng thái “bình thường mới” ở nhiều khu vực. Các đợt nóng không chỉ nóng hơn, mà còn kéo dài hơn và xuất hiện thường xuyên hơn. Tác động của nắng nóng cực đoan cũng ngày càng nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cảnh báo, người già, trẻ nhỏ và người lao động ngoài trời là các nhóm dễ bị tổn thương nhất; trong khi tình trạng say nắng, mất nước, đột quỵ nhiệt và các bệnh tim mạch sẽ gia tăng mạnh trong các đợt nhiệt độ cao kéo dài.

Không chỉ ảnh hưởng tới con người, nắng nóng còn gây áp lực lớn lên hạ tầng và kinh tế. Nhu cầu điện tăng vọt do sử dụng điều hòa khiến nhiều quốc gia đối mặt nguy cơ thiếu điện, ảnh hưởng tới phát triển kinh tế. Tại Ấn Độ, nắng nóng cực đoan trong tháng 5-2026 đã khiến nhu cầu điện của nước này lần đầu vượt 270 Gigawatt (GW). Hạn hán và nhiệt độ cao kéo dài tiếp tục đe dọa sản xuất nông nghiệp và nguồn nước sinh hoạt.

Nhiều quốc gia đang thúc đẩy các kế hoạch thích ứng khí hậu như: Mở rộng không gian xanh đô thị, xây dựng hệ thống cảnh báo sớm, nâng cấp hạ tầng chống nóng và đẩy nhanh chuyển đổi năng lượng sạch nhằm giảm phát thải khí nhà kính. Tuy nhiên, tốc độ triển khai ở nhiều nơi còn chậm so với biến động của khí hậu.

Có thể thấy, đợt nắng nóng kỷ lục của tháng 5 diễn ra tại một số quốc gia trên thế giới, đặc biệt châu Á, châu Âu là hồi chuông cảnh báo về việc các quốc gia cần sớm triển khai các biện pháp thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao khả năng chống chịu của đô thị, tránh kịch bản nắng nóng cực đoan trở thành “bình thường mới” kéo theo những thiệt hại nặng nề về kinh tế và con người.

Hoàng Linh (tổng hợp)

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/nguy-co-nang-nong-cuc-doan-thanh-binh-thuong-moi-972268.html