Nguy cơ 'rước bệnh' khi giải nhiệt cấp tốc ngày nắng nóng

một giờ trướcBài gốc

Từ tắm nước lạnh sau khi đi nắng, uống nước đá liên tục đến lạm dụng điều hòa đều tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng tới tim mạch, hô hấp và sức đề kháng mà không phải ai cũng nhận ra.

Không nên bật quạt chĩa thẳng vào người. Ảnh: Thu Trang

Chống nóng sai cách dễ kiệt sức, đột quỵ…

Nắng nóng kéo dài khiến nhu cầu làm mát cơ thể tăng cao. Tuy nhiên, theo các chuyên gia y tế, không ít thói quen chống nóng phổ biến hiện nay lại tiềm ẩn rủi ro sức khỏe mà người dân thường chủ quan, thậm chí có thể dẫn tới những biến chứng nguy hiểm.

Một trong những thói quen phổ biến nhất là tắm nước lạnh ngay sau khi đi ngoài trời nắng về. Nhiều người cho rằng, cách này giúp cơ thể nhanh chóng hạ nhiệt, tạo cảm giác dễ chịu tức thì. Thế nhưng, theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Trung tâm Oxy cao áp Việt-Nga (Bộ Quốc phòng), đây lại là hành động tiềm ẩn nhiều nguy cơ.

“Tắm nước lạnh ngay sau khi đi nắng về, cơ thể đang giãn mạch tối đa để tỏa nhiệt, tim hoạt động mạnh. Nếu gặp nước lạnh đột ngột, mạch máu sẽ co lại nhanh, huyết áp có thể tăng vọt trong thời gian ngắn. Điều này đặc biệt nguy hiểm với người có bệnh tim mạch, người lớn tuổi, vì có thể gây đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim”, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng phân tích.

Bên cạnh đó, nhiều người có thói quen uống nước đá lạnh liên tục để “giải nhiệt cấp tốc”. Thói quen này, theo chuyên gia y tế, dù mang lại cảm giác mát lạnh tức thì, việc sử dụng nước quá lạnh lại ảnh hưởng không nhỏ tới hệ tiêu hóa và đường hô hấp. Nước lạnh khiến các mạch máu ở dạ dày và ruột co lại, dễ gây đau bụng, đầy hơi, rối loạn tiêu hóa hoặc tiêu chảy. Đồng thời, niêm mạc họng bị kích thích đột ngột cũng làm tăng nguy cơ viêm họng, sổ mũi, đặc biệt ở trẻ nhỏ và người có sức đề kháng yếu.

Một xu hướng khác đang được nhiều người lựa chọn trong mùa hè là sử dụng các loại nước mát, nước thảo dược hoặc viên sủi thanh nhiệt thay thế hoàn toàn nước lọc. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng, nhiều sản phẩm trong số này có tác dụng lợi tiểu. Nếu lạm dụng trong thời gian dài, cơ thể có thể mất nước nhiều hơn, dẫn đến mất cân bằng điện giải và ảnh hưởng đến chức năng thận.

Đáng lo ngại hơn cả là tình trạng tự ý truyền dịch tại nhà khi cảm thấy mệt mỏi, kiệt sức do thời tiết nóng bức. Theo giới chuyên môn, truyền dịch là một can thiệp y khoa cần có chỉ định cụ thể từ bác sĩ. Nếu thực hiện không đúng cách hoặc truyền không phù hợp với tình trạng sức khỏe, người bệnh có thể gặp các biến chứng nguy hiểm như sốc phản vệ, phù phổi hoặc quá tải tuần hoàn.

Ngoài ra, việc tự ý sử dụng thuốc hạ sốt, đặc biệt là thuốc chống viêm khi chưa xác định rõ nguyên nhân sốt trong mùa hè cũng tiềm ẩn nguy cơ lớn, nhất là trong trường hợp mắc sốt xuất huyết vì có thể làm tăng nguy cơ chảy máu.

Không chỉ các thói quen giải nhiệt trực tiếp, việc sử dụng điều hòa liên tục trong mùa hè cũng có thể kéo theo nhiều vấn đề sức khỏe nếu dùng sai cách. Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng cho rằng, điều hòa là thiết bị cần thiết trong mùa nóng, nhưng nếu lạm dụng sẽ gây nhiều vấn đề sức khỏe.

Nếu không vệ sinh điều hòa định kỳ, bụi bẩn, nấm mốc sẽ phát tán ra không khí. Ảnh: Thu Trang

Trước hết là hiện tượng sốc nhiệt do chênh lệch nhiệt độ giữa trong nhà và ngoài trời quá lớn. Khi ra vào liên tục, cơ thể không kịp thích nghi, mạch máu co giãn đột ngột, gây đau đầu, chóng mặt, thậm chí tăng nguy cơ đột quỵ.

Thứ hai là vấn đề chất lượng không khí trong phòng kín. Khi sử dụng điều hòa lâu mà không thông gió, nồng độ CO₂ tăng lên, làm không khí trở nên ngột ngạt. Người trong phòng có thể cảm thấy mệt mỏi, buồn ngủ, giảm tập trung.

Thứ ba là không khí khô do điều hòa gây ra. Điều này làm mất độ ẩm tự nhiên của da và niêm mạc. Da dễ khô, mắt bị kích ứng, niêm mạc mũi họng bị tổn thương, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập.

Ngoài ra, nếu không vệ sinh điều hòa định kỳ, bụi bẩn, nấm mốc sẽ tích tụ trong máy. Khi hoạt động, các tác nhân này phát tán ra không khí, gây dị ứng, viêm đường hô hấp.

Một nguy cơ khác là để luồng gió lạnh thổi trực tiếp vào mặt khi ngủ, có thể gây liệt dây thần kinh mặt, ảnh hưởng sinh hoạt và thẩm mỹ.

Bảo vệ sức khỏe đúng cách khi nắng nóng

Để bảo vệ sức khỏe trong mùa nắng nóng, các bác sĩ khuyến cáo, người dân cần chú ý bổ sung nước đúng cách. Người trưởng thành nên uống khoảng 1,5-2,5 lít nước mỗi ngày, tùy theo thể trạng và cường độ vận động. Những người lao động ngoài trời hoặc vận động nhiều cần bổ sung lượng nước cao hơn để bù lại lượng mồ hôi đã mất.

Tuy nhiên, điều quan trọng không chỉ nằm ở lượng nước mà còn ở cách uống. “Thay vì uống dồn một lượng lớn nước trong thời gian ngắn, nên uống từng ngụm nhỏ và chia đều trong ngày để cơ thể hấp thu tốt hơn, đồng thời hạn chế nguy cơ rối loạn điện giải”, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng lưu ý.

Các chuyên gia cũng khuyến khích nên uống nước ở nhiệt độ phòng hoặc nước ấm, hạn chế sử dụng nước đá lạnh. Bên cạnh đó, các loại nước ngọt có ga, cà phê hay rượu bia cũng nên hạn chế vì có thể làm cơ thể mất nước nhiều hơn.

Trẻ em và người cao tuổi là hai nhóm cần được đặc biệt lưu ý trong mùa hè. Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng cho rằng, trẻ nhỏ thường mải chơi nên ít chủ động uống nước, trong khi người cao tuổi lại có cảm giác khát giảm dần theo tuổi tác. Vì vậy, người thân cần nhắc nhở và theo dõi việc bổ sung nước thường xuyên cho các nhóm đối tượng này. Trong trường hợp mất nước do sốt, tiêu chảy hoặc vận động nhiều, có thể sử dụng dung dịch Oresol nhưng cần pha đúng tỷ lệ theo hướng dẫn, tuyệt đối không tự ý thay đổi liều lượng.

Theo các chuyên gia y tế, tăng sức đề kháng trong thời tiết khắc nghiệt cần được thực hiện một cách toàn diện, thay vì phụ thuộc vào thuốc hay thực phẩm chức năng. Chế độ dinh dưỡng đầy đủ đóng vai trò quan trọng hàng đầu. Cơ thể cần được cung cấp đủ protein từ thịt, cá, trứng, sữa và các loại đậu để tạo kháng thể và duy trì hoạt động miễn dịch. Đồng thời, việc bổ sung rau xanh và trái cây giàu vitamin C, vitamin E cũng giúp chống oxy hóa và bảo vệ tế bào trước tác động của nhiệt độ cao.

Cùng với đó, bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng cũng nhấn mạnh đến tầm quan trọng của giấc ngủ - một yếu tố không thể xem nhẹ. Ngủ đủ từ 6-8 giờ mỗi ngày giúp cơ thể phục hồi và sản sinh các yếu tố miễn dịch cần thiết. Thiếu ngủ kéo dài sẽ khiến sức đề kháng suy giảm rõ rệt. Ngoài ra, duy trì vận động nhẹ nhàng như đi bộ hoặc tập thể dục vào sáng sớm, chiều mát cũng giúp cải thiện tuần hoàn máu và tăng khả năng thích nghi của cơ thể với thời tiết nóng bức.

Trong bối cảnh thời tiết ngày càng cực đoan, việc chống nóng đúng cách không chỉ giúp cơ thể dễ chịu hơn mà còn là yếu tố quan trọng để bảo vệ sức khỏe lâu dài. Những thay đổi nhỏ trong thói quen sinh hoạt hằng ngày có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh và các biến chứng nguy hiểm trong mùa hè.

Thu Trang

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/nguy-co-ruoc-benh-khi-giai-nhiet-cap-toc-ngay-nang-nong-972291.html