Nguy cơ thiếu cán bộ chuyên môn sâu

2 giờ trướcBài gốc

Tiếp bài "Sau gần một năm vận hành chính quyền hai cấp": Những câu hỏi từ “người trong cuộc” Viết tiếp "Sau gần một năm vận hành chính quyền hai cấp": “Vừa chạy vừa xếp hàng” Sau gần một năm vận hành chính quyền hai cấp: Lộ diện những vấn đề mang tính căn cốt

Cán bộ văn hóa xã, phường là những người gần dân nhất, hiểu rõ nhất đời sống văn hóa địa phương và trực tiếp vận hành các hoạt động cộng đồng

Tại nhiều xã, phường hiện nay, cán bộ văn hóa không còn chỉ phụ trách lĩnh vực văn nghệ hay thông tin tuyên truyền như trước. Trong mô hình quản lý mới, họ phải kiêm nhiệm nhiều đầu việc và “phải làm được mọi thứ”.

Cán bộ “đa di năng”

Ở những địa bàn có nhiều di tích, lễ hội hoặc làng nghề truyền thống, khối lượng công việc càng lớn hơn. Có cán bộ phải phụ trách hàng chục di tích, thường xuyên kiểm tra tình trạng xuống cấp, phối hợp tổ chức lễ hội, xử lý hồ sơ tu bổ, giải quyết phản ánh của người dân, đồng thời cập nhật dữ liệu số hóa theo yêu cầu mới.

Điều đáng nói là trong khi nhiệm vụ ngày càng nhiều, biên chế lại không tăng tương ứng. Sau quá trình sắp xếp, tinh gọn bộ máy, nhiều nơi chỉ còn một hoặc hai cán bộ phụ trách toàn bộ lĩnh vực văn hóa - xã hội ở cấp cơ sở. Một cán bộ văn hóa ở một tỉnh đồng bằng Bắc Bộ chia sẻ, có những thời điểm phải “chạy” liên tục từ sáng đến tối vì cùng lúc diễn ra lễ hội, hoạt động thể thao quần chúng, kiểm tra cơ sở karaoke và cập nhật dữ liệu hành chính.

“Công việc văn hóa vốn đã không có giờ giấc cố định. Dịp lễ hội hay sự kiện lớn, cán bộ gần như làm xuyên cuối tuần”, người này nói. Khác với nhiều lĩnh vực có thể nhìn thấy kết quả ngay bằng số liệu hay công trình cụ thể, công tác văn hóa thường mang tính nền tảng, lâu dài và khó định lượng. Nhưng vấn đề ở chỗ, yêu cầu quản lý ngày càng cao, trong khi điều kiện thực hiện lại chưa tương xứng khiến nhiều người cảm thấy áp lực lớn.

Nhiều cán bộ tâm sự, ở cấp xã, phường, người làm công tác văn hóa còn thường xuyên đứng giữa nhiều áp lực khác nhau: Áp lực từ người dân, từ yêu cầu quản lý, từ tiến độ công việc và cả từ kỳ vọng “phải làm được mọi thứ”. Chỉ cần một lễ hội xảy ra mất trật tự, một di tích xuống cấp hay một hoạt động văn hóa bị phản ánh, người chịu trách nhiệm đầu tiên thường vẫn là cán bộ văn hóa cơ sở.

Một trong những câu chuyện gây chú ý thời gian qua là cùng một lúc nhiều cán bộ của phòng quản lý di sản văn hóa tại Bắc Ninh có nguyện vọng xin chuyển công tác. Đây là địa phương có mật độ di tích dày đặc, nổi tiếng với nhiều loại hình di sản văn hóa đặc sắc như UNESCO ghi danh Dân ca Quan họ Bắc Ninh.

Tuy nhiên, phía sau vẻ ngoài sôi động của đời sống văn hóa là áp lực rất lớn đối với những người trực tiếp làm công tác quản lý. Một cán bộ trong ngành chia sẻ rằng, công việc quản lý di sản không chỉ là ngồi bàn giấy. Họ phải thường xuyên đi cơ sở, kiểm tra hiện trạng di tích, xử lý các vấn đề phát sinh liên quan đến tu bổ, xây dựng, tín ngưỡng, lễ hội, phối hợp với nhiều đơn vị chuyên môn khác nhau.

Có thời điểm, một cán bộ phải theo dõi hàng chục hồ sơ cùng lúc. Trong khi đó, thu nhập và cơ hội phát triển nghề nghiệp lại chưa đủ sức giữ chân người trẻ. Nhiều người sau vài năm làm việc đã chuyển sang lĩnh vực khác ổn định hơn, thu nhập tốt hơn và ít áp lực hơn.

Việc nhiều cán bộ xin nghỉ hoặc chuyển việc không đơn thuần là câu chuyện nhân sự, mà còn đặt ra nguy cơ thiếu hụt nguồn lực có chuyên môn trong lĩnh vực bảo tồn văn hóa. Đặc biệt, với những địa phương giàu di sản, nếu thiếu đội ngũ am hiểu chuyên môn, việc quản lý và gìn giữ giá trị Văn hóa sẽ gặp rất nhiều khó khăn.

Một thực tế đang diễn ra ở nhiều địa phương là ngành văn hóa ngày càng khó thu hút nhân lực trẻ. Sinh viên tốt nghiệp các ngành quản lý văn hóa, bảo tồn, bảo tàng học hay thư viện học thường có xu hướng tìm kiếm công việc tại doanh nghiệp, truyền thông hoặc các tổ chức tư nhân thay vì về cơ sở. Lý do không chỉ nằm ở thu nhập. Với nhiều người trẻ, môi trường làm việc ở cấp xã, phường còn thiếu điều kiện để phát huy chuyên môn. Công việc hành chính quá nhiều khiến họ ít có cơ hội sáng tạo hay triển khai các ý tưởng mới.

Trong khi đó, lĩnh vực văn hóa hiện nay lại cần đội ngũ nhân lực đa kỹ năng, vừa hiểu chuyên môn văn hóa, vừa có khả năng công nghệ, truyền thông và tổ chức cộng đồng. Nếu không có chính sách đào tạo và giữ chân phù hợp, nguy cơ “già hóa” đội ngũ cán bộ văn hóa cơ sở sẽ ngày càng rõ rệt.

Cần nhìn nhận thấu đáo về nguồn nhân lực

Ở nhiều địa phương, những người làm văn hóa cơ sở vẫn đang lặng lẽ gắn bó với nghề bởi tình yêu công việc và sự gắn kết với cộng đồng. Họ thuộc tên từng nghệ nhân trong làng, nhớ lịch từng lễ hội, hiểu giá trị của từng mái đình, từng làn điệu dân ca, từng phong tục đang dần mai một. Nhưng tình yêu nghề, suy cho cùng, cũng cần được “nâng đỡ” bằng những điều kiện thực tế.

Tinh gọn bộ máy là yêu cầu tất yếu để nâng cao hiệu quả quản lý, nhưng cùng với đó, câu chuyện nhân lực cũng cần được nhìn nhận thấu đáo hơn. Không thể chỉ giảm đầu mối mà thiếu tính toán đến đặc thù của lĩnh vực văn hóa, nơi hiệu quả công việc nhiều khi không thể đo đếm bằng những con số ngắn hạn. Nhiều ý kiến cho rằng cần có chính sách phù hợp hơn cho đội ngũ văn hóa cơ sở: Tăng cường đào tạo kỹ năng số, giảm áp lực thủ tục hành chính, có cơ chế thu hút nhân lực trẻ và tạo điều kiện để người làm nghề được phát huy chuyên môn.

Kinh nghiệm từ Hà Nội cho thấy, để hoàn thiện tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn nhưng vẫn bảo đảm hiệu quả vận hành, phù hợp với yêu cầu thực tiễn của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Thường trực Thành ủy Hà Nội xác định: Thành phố sẽ rà soát, sắp xếp đội ngũ cán bộ theo hướng hợp lý, đồng thời kiên quyết xử lý những trường hợp không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, hiệu quả công tác thấp; song song với đó là xây dựng cơ chế khuyến khích, động viên, giữ chân những cán bộ có năng lực và tâm huyết.

Để nâng cao chất lượng đội ngũ ở cơ sở, Hà Nội cũng đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng theo hướng thiết thực, sát thực tế, chú trọng phương thức tập huấn “cầm tay chỉ việc”, giúp cán bộ nhanh chóng thích ứng với yêu cầu công việc mới; đồng thời khuyến khích tinh thần tự học, tự bồi dưỡng kiến thức chuyên môn và kỹ năng nghiệp vụ.

Cùng với đó, thành phố tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền, kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc để cấp xã, phường có đủ thẩm quyền và điều kiện giải quyết công việc nhanh chóng, hiệu quả hơn. Đặc biệt, chuyển đổi số tiếp tục được xem là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, với việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, triển khai đồng bộ các nền tảng số từ thành phố đến cơ sở và tăng cường dịch vụ công trực tuyến toàn trình, hướng tới nền hành chính hiện đại, thuận tiện hơn cho người dân và giảm áp lực xử lý công việc cho cán bộ cơ sở.

Phải kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho cơ sở

Tỉnh ủy Khánh Hòa vừa tổ chức hội nghị sơ kết một năm vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp. Từ thực tiễn, Khánh Hòa kiến nghị, đề xuất Chính phủ ban hành chính sách tiền lương theo vị trí việc làm, bảo đảm quyền lợi chính đáng cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức cấp xã trong mô hình chính quyền 2 cấp; cho phép thực hiện hợp đồng chuyên môn, nghiệp vụ trong chỉ tiêu biên chế giai đoạn đầu thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp; xem xét giao biên chế viên chức khi thành lập mới đơn vị sự nghiệp công lập đa ngành, đa lĩnh vực trực thuộc UBND cấp xã.

Ông Trần Phong, Bí thư Tỉnh ủy Khánh Hòa đề nghị các cơ quan, đơn vị cấp tỉnh phải chủ động hơn nữa trong hướng dẫn, phối hợp với các địa phương, kịp thời giải đáp, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc ngay cho cơ sở. Các địa phương tiếp tục xây dựng, hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị trong thời gian tới. Đối với công tác cán bộ, cần sắp xếp phù hợp với năng lực, sở trường cán bộ; tạo môi trường làm việc tốt để phát huy trí tuệ tập thể… Thực hiện các chủ trương, nghị quyết, kết luận của Trung ương về sắp xếp tổ chức bộ máy và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tỉnh đã tập trung kiện toàn tổ chức bộ máy, bảo đảm hoạt động thông suốt của hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở…

T.SƯƠNG

THẢO NGUYÊN

Nguồn Văn hóa : http://baovanhoa.vn/van-hoa/nguy-co-thieu-can-bo-chuyen-mon-sau-232064.html