Thủ tướng Latvia Evika Siliņa ngày 14/5 tuyên bố từ chức, dẫn đến sự sụp đổ của chính phủ liên minh trung hữu do bà lãnh đạo. Điều này diễn ra trong bối cảnh an ninh khu vực Baltic đang căng thẳng tột độ và chỉ vài tháng trước cuộc tổng tuyển cử ở Latvia dự kiến vào tháng 10 tới.
Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến quyết định từ chức của bà Siliņa xuất phát từ những tranh cãi gay gắt xung quanh cách xử lý các vụ xâm nhập của máy bay không người lái (UAV/drone) vào lãnh thổ quốc gia trong bối cảnh xung đột Nga-Ukraine tiếp diễn.
Cuộc khủng hoảng chính trị bắt đầu leo thang sau một loạt sự cố drone bay lạc. Nghiêm trọng nhất là vụ việc xảy ra vào giữa tuần trước.
Khi đó, 2 chiếc drone – mà các báo cáo quân sự cho rằng xuất phát từ Nga – đã phát nổ tại một cơ sở lưu trữ dầu ở thành phố Rezekne của Latvia. Các bể chứa đều trống rỗng, và các drone không gây ra thiệt hại đáng kể hay thương vong.
Bà Evika Siliņa tuyên bố từ chức khỏi vị trí Thủ tướng Latvia sau những tranh cãi xung quanh cách xử lý các vụ xâm nhập của máy bay không người lái vào lãnh thổ quốc gia. Ảnh: CGTN
Theo Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha, những chiếc drone này vốn nhắm vào các mục tiêu ở Nga nhưng bị hệ thống tác chiến điện tử của Moscow làm chệch hướng, khiến chúng bay sang các nước láng giềng Baltic như Latvia, Litva và Estonia.
Bà Siliņa đã bày tỏ sự thất vọng sâu sắc đối với hệ thống phòng thủ quốc gia, cho rằng việc quân đội không phát hiện kịp thời các thiết bị bay này là một bằng chứng cho thấy sự thất bại trong lãnh đạo chính trị đối với lĩnh vực quốc phòng.
Để quy trách nhiệm, bà Siliņa đã yêu cầu Bộ trưởng Quốc phòng Andris Sprūds – một thành viên chủ chốt của Đảng Tiến bộ (Progressives) trong liên minh – phải từ chức.
Tuy nhiên, bước đi này đã phản tác dụng về mặt chính trị. Đảng Tiến bộ đã phản đối kịch liệt, cho rằng ông Sprūds chỉ là "vật tế thần" cho những yếu kém mang tính hệ thống của quân đội.
Họ cáo buộc Thủ tướng đang cố gắng đổ lỗi cho đối tác liên minh để bảo vệ uy tín của Đảng Đoàn kết mới (New Unity) của bà.
Sự rạn nứt trở nên không thể cứu vãn khi Đảng Tiến bộ chính thức rút lại sự ủng hộ dành cho chính phủ và từ chối phê chuẩn Bộ trưởng Quốc phòng thay thế do bà Siliņa đề xuất.
Việc mất đi 9 ghế nghị sĩ của đảng này đã khiến chính phủ của bà Siliņa chỉ còn nắm giữ 41 trên tổng số 100 ghế tại Quốc hội Latvia, không còn đủ đa số để điều hành đất nước.
Đứng trước nguy cơ đối mặt với một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm chắc chắn thất bại, bà Siliņa đã chọn cách từ chức. Trong thông điệp chia tay, bà mô tả đây là một "quyết định khó khăn nhưng trung thực" để phản đối những "cuộc tranh cãi vụn vặt giữa các đảng phái" đang gây hại cho an ninh quốc gia.
"Điều quan trọng nhất đối với tôi là hạnh phúc của người dân Latvia và an ninh của đất nước chúng ta… Cuộc chiến tàn khốc do Nga tiến hành ở Ukraine đã làm thay đổi tình hình an ninh trên khắp châu Âu", bà Siliņa nói khi tuyên bố từ chức.
Tổng thống Latvia Edgars Rinkēvičs hiện đang phải tổ chức các cuộc tham vấn khẩn cấp với tất cả các bên để tìm kiếm một liên minh cầm quyền mới hoặc thành lập chính phủ lâm thời cho đến cuộc bầu cử tháng 10 tới.
Minh Đức (Theo The Guardian, Yahoo!News)