'Hiệp sĩ đường phố' một thời
Nhắc đến “hiệp sĩ đường phố”, hầu hết người dân đều biết đến và khâm phục Nguyễn Thanh Hải, người có bề dày hàng chục năm săn bắt cướp, hỗ trợ công an phá nhiều vụ án, bắt nhiều tên tội phạm trộm, cướp giật tài sản.
Nguyễn Thanh Hải, sinh năm 1971, ở phường Hiệp Thành, TP.Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương (cũ), nay là phường Thủ Dầu Một, TPHCM. Cơ duyên gắn tên mình với hai chữ “hiệp sĩ” từ lúc Nguyễn Thanh Hải tròn 25 tuổi (năm 1996). Một buổi chiều tối, khi trên đường đi thu tiền bán vật liệu xây dựng về, Hải gặp anh Cấy, lúc đó là Phó Công an phường Phú Hòa, TP.Thủ Dầu Một (cũ) chạy xe máy, tri hô “cướp, cướp”. Thấy 2 tên cướp đang phóng bạt mạng trên quốc lộ 13 (đại lộ Bình Dương), Hải liền quay đầu xe, hỗ trợ công an truy đuổi tên cướp.
Hải nhấn ga, rạp người luồn lách rồi tung cú đá vào tên cướp cầm lái, làm chúng ngã lăn ra đường. Hai tên cướp bị bắt giữ, Hải gây được sự chú ý của người dân địa phương và cả lực lượng chức năng.
Nguyễn Thanh Hải lúc còn là "hiệp sĩ" săn bắt tội phạm cướp giật tài sản người đi đường
Vài tháng sau vụ bắt cướp lần đầu, Hải tiếp tục tóm được một tên cướp giật tài sản người đi đường. Từ đó, tiếng lành đồn xa, người dân đặt cho Nguyễn Thanh Hải danh xưng “hiệp sĩ” đường phố.
Năm 1997, tỉnh Bình Dương cho ra đời mô hình Câu lạc bộ Phòng chống tội phạm (CLB PCTP) với tên gọi "Đội dân quân tự vệ giữ gìn trật tự công cộng và vây bắt các đối tượng trộm, cướp, cướp giật", thí điểm ở hai phường Phú Hòa và Phú Cường (TP.Thủ Dầu Một).
Nguyễn Thanh Hải là một trong những người đầu tiên tham gia mô hình CLB PCTP, từng là đội trưởng tại phường Phú Hòa.
Đến cuối tháng 9/2019, sau nhiều năm gắn bó với CLB PCTP phường Phú Hòa, cùng đồng đội bắt nhiều tên trộm cắp, cướp giật tài sản, Nguyễn Thanh Hải xin ra khỏi câu lạc bộ vì cho rằng quy chế bó buộc "hiệp sĩ" chỉ hoạt động trong địa bàn phường thì rất khó bắt được đối tượng phạm tội quả tang hay những đối tượng nghi vấn cần truy bám theo dõi.
Mô hình “hiệp sĩ”, trong quá trình hoạt động luôn tồn tại hai luồng ý kiến. Một bộ phận người dân bày tỏ sự ủng hộ, cho rằng đây là lực lượng phản ứng nhanh trên đường phố, góp phần hỗ trợ công an trong việc truy bắt tội phạm và mang lại cảm giác an tâm cho cộng đồng. Tuy vậy, ở chiều ngược lại, nhiều chuyên gia pháp lý và đại diện cơ quan quản lý lại bày tỏ lo ngại, nhất là về giới hạn pháp lý của lực lượng tự nguyện, nguy cơ vượt quyền trong quá trình truy bắt, rủi ro mất an toàn tính mạng cho người tham gia, cũng như câu chuyện trách nhiệm pháp lý khi xảy ra hậu quả đáng tiếc.
Vết trượt dài
Sau khi rời khỏi đội chính quy, Hải làm “hiệp sĩ” tự do. Hải tạo kênh Youtube, xuất hiện với nội dung xoay quanh việc tham gia “đưa người từ Campuchia về Việt Nam”.
Các video trên YouTube thường đặt tiêu đề theo hướng “giải cứu”. Không ít trường hợp người thân bị lừa sang Campuchia đã đến tìm Hải để nhờ giải cứu. Hải đã hỗ trợ nhiều trường hợp tìm tới mình trên tinh thần vô tư, song cũng có người sau đó quay sang tố cáo vì hành vi chưa “trong sáng”.
Mới đây Nguyễn Thanh Hải bị bắt cùng nhiều đối tượng khác khi dàn dựng cảnh giải cứu người Việt ở Campuchia để chiếm đoạt tiền. Thông tin này khiến nhiều người bất ngờ, kèm sự thất vọng.
Nguyễn Thanh Hải (thứ 2 từ phải sang) bị bắt trong đường dây tội phạm xuyên quốc gia
Hải cùng các đối tượng bị bắt để điều tra về 5 tội danh: Cưỡng đoạt tài sản, Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Mua bán người; Tổ chức, môi giới cho người khác xuất, nhập cảnh trái phép; Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Theo cơ quan điều tra, đây là đường dây tội phạm xuyên quốc gia với thủ đoạn tinh vi, lợi dụng danh nghĩa "giải cứu" người lao động bị lừa bán sang Campuchia để trục lợi. Nguyễn Thanh Hải với vỏ bọc "hiệp sĩ cứu người" trên mạng xã hội, thường xuyên đăng tải video, bài viết khẳng định hoạt động giải cứu là "miễn phí, không nhận tiền" nhằm tạo uy tín.
Tuy nhiên, Phòng Cảnh sát Hình sự Công an TPHCM xác định, bản chất hoạt động của nhóm Hải hoàn toàn trái ngược với quảng cáo. Khi thân nhân người bị nạn liên hệ nhờ giúp đỡ, Hải ra điều kiện phải chuyển tiền mới tiến hành giải cứu.
Công an lấy lời khai Nguyễn Thanh Hải
Hải móc nối với các đầu mối tại Campuchia để đưa nạn nhân ra khỏi các khu lừa đảo. Nhóm này cấu kết nâng khống số tiền chuộc, yêu cầu gia đình nạn nhân chuyển tiền qua nhiều tài khoản trung gian để chiếm đoạt phần chênh lệch.
Tiền thu được, Hải dùng một phần trả cho phía Campuchia, phần còn lại chia nhau hưởng lợi. Cơ quan điều tra cáo buộc, từ năm 2023 đến nay, nhóm của Hải đã cưỡng đoạt tài sản của 120 người với tổng số tiền hơn 16,7 tỷ đồng. Riêng Hải hơn 2,2 tỷ đồng.
Hương Chi