Nhà máy đạm Phú Mỹ: 678 ngày không dừng máy và kỷ luật phía sau con số

2 giờ trướcBài gốc

Với ông Nguyễn Văn Nhung - Phó Giám đốc Nhà máy đạm Phú Mỹ, 678 ngày không chỉ là một kỷ lục. Đó là “phần nổi” của cả một hệ thống kỷ luật phía sau. Ông nói vui, con số 678 có “lộc” và “phát”, nhưng để đi đến đó chắc chắn phải vượt qua một chặng “thử thách” ở giữa. Với vận hành Ammonia, thử thách ấy là những ngày tháng không cho phép chủ quan.

Phía sau 678 ngày không dừng máy

Trong phòng điều khiển, người vận hành theo dõi sát sao màn hình DCS, theo dõi đồ thị xu hướng (trend), soi từng biến động nhỏ của thiết bị, máy móc và thông số công nghệ. Công việc ấy thoạt nhìn có vẻ lặp lại, nhưng thực chất luôn đòi hỏi sự tỉnh táo cao độ. Một xu hướng áp suất lệch đi, một độ rung nhích lên, một tín hiệu nhiệt độ khác thường... nếu được nhận diện sớm, có thể chỉ là một điều chỉnh nhỏ. Nhưng nếu bị bỏ qua, nó có thể phát triển thành sự cố.

Đội ngũ kỹ sư luôn tập trung cao độ, tỉnh táo trước từng chi tiết nhỏ nhất để giữ Nhà máy luôn vận hành an toàn, ổn định và hiệu quả.

Ở Nhà máy đạm Phú Mỹ (thuộc hệ sinh thái Petrovietnam), Xưởng Ammonia hoạt động ổn định liên tục 678 ngày được tạo nên từ chính khả năng phát hiện sớm ấy. Người vận hành không chờ bất thường trở thành sự cố mới xử lý. Họ đọc tín hiệu, dự đoán xu hướng, điều chỉnh trước khi dây chuyền bị kéo ra khỏi vùng ổn định.

Những buổi giao ca vì thế cũng không chỉ là thủ tục. Không đơn giản là bàn giao rằng “máy đang chạy”, mà là bàn giao cả những dấu hiệu nhỏ nhất: một thông số có xu hướng lệch, một thiết bị vừa được can thiệp, một rung động cần tiếp tục theo dõi, một điểm vận hành cần lưu ý trong ca sau.

Quản đốc Xưởng Ammonia Hoàng Tuấn Minh chia sẻ, trong một nhà máy chạy liên tục, không có chi tiết nào thật sự nhỏ. Một thao tác chưa chuẩn có thể khiến dây chuyền dao động. Một dấu hiệu bất thường bị bỏ qua có thể làm ca sau rơi vào thế bị động. Một thông tin giao ca thiếu rõ ràng có thể làm mất đi khoảng thời gian quý giá để xử lý sớm rủi ro.

Bên cạnh đó, phía sau phòng điều khiển là đội bảo dưỡng âm thầm. Họ không xuất hiện trên những bảng sản lượng, nhưng lại là lực lượng giữ cho thiết bị ở trạng thái tin cậy. Công việc của họ nhiều khi bắt đầu từ những dấu hiệu rất nhỏ, xử lý từ những việc rất nhỏ, để “cái nhỏ” không tích lại thành “cái lớn”.

Bởi vậy, 678 ngày không dừng máy không phải là một con số may mắn. Đó là kết quả của kỷ luật vận hành, kỷ luật bảo dưỡng, sự phối hợp nhịp nhàng giữa các bộ phận và khả năng kiểm soát liên tục để bảo vệ độ tin cậy dài hạn của Nhà máy.

Ông Nguyễn Xuân Hòa - Chủ tịch HĐQT PVFCCo - Phú Mỹ kiểm tra công trường bảo dưỡng tổng thể Nhà máy đạm Phú Mỹ năm 2026.

Cũng vì vậy, trong hành trình nâng công suất và giữ nhà máy vận hành ổn định, nếu phải chọn điều khó nhất, ông Nguyễn Văn Nhung nghiêng về bài toán con người. Theo ông, công nghệ dù phức tạp vẫn là thứ có thể đo được, tính được, mô phỏng được và có thể tham vấn nhà bản quyền. Nút thắt ở đâu, giới hạn thông số thế nào, giải pháp thử nghiệm ra sao... tất cả đều có thể từng bước tìm được đáp án...

“Nhưng con người là phần khó hơn”, ông nói.

Khi Nhà máy vận hành ở mức tải cao, biên an toàn công nghệ hẹp lại. Vì vậy, muốn vượt thiết kế một cách bền vững, điều quan trọng là phải chuẩn hóa để “ca nào cũng như ca nào”. Người vận hành ở ca trước và ca sau phải cùng một cách hiểu, cùng một nguyên tắc xử lý, cùng một tiêu chuẩn an toàn. Đặc biệt, phải hình thành được văn hóa dám giảm tải hoặc dừng có kiểm soát khi rủi ro vượt ngưỡng. Trong sản xuất, ai cũng muốn nhà máy chạy ổn định, sản lượng cao. Nhưng ở những thời điểm nhạy cảm, bản lĩnh của người vận hành không chỉ nằm ở việc giữ máy chạy, mà còn ở khả năng biết dừng đúng lúc để bảo vệ con người, thiết bị và độ tin cậy lâu dài của Nhà máy.

Nhìn từ đó, kỷ lục 678 ngày không dừng máy mà Nhà máy đạm Phú Mỹ xác lập vào năm 2023 không chỉ phản ánh độ ổn định của thiết bị. Nó còn phản ánh độ trưởng thành của một đội ngũ đã được rèn luyện trong áp lực liên tục.

Không đốt giai đoạn

Có một kỷ niệm ông Nguyễn Văn Nhung nhớ rõ, gắn với giai đoạn sau dự án nâng cấp xưởng. Khi ấy, Nhà máy có thiết bị mới, hệ thống khóa liên động/logic mới và quy trình khởi động mới. Về nguyên tắc, các thay đổi này giúp hệ thống tốt hơn, an toàn hơn. Nhưng khi đưa vào vận hành thực tế, thời gian chạy máy kéo dài hơn bình thường. Nhiều bước phải xác nhận, nhiều điều kiện phải “đủ” mới được phép đi tiếp.

Anh em trực ca khi đó vất vả thật sự. Họ vừa phải bám quy trình mới, vừa phải theo dõi sát từng thông số để tránh vượt giới hạn ngay từ giai đoạn khởi động.

Giám đốc Haldor Topsoe châu Á trao Chứng nhận Vận hành xuất sắc cho đại diện Nhà máy đạm Phú Mỹ.

Đúng lúc mọi người tưởng như sắp đi qua đoạn khó, một vài sự cố bất ngờ lại phát sinh. Không quá lớn, nhưng đủ làm nhịp khởi động bị ngắt. Có lúc tưởng như Nhà máy đã gần hoàn tất khởi động, chỉ một sai sót nhỏ cũng buộc hệ thống phải dừng lại, kiểm tra lại, lùi về vài bước và bắt đầu lại từ đầu.

Áp lực khi ấy không chỉ đến từ kỹ thuật. Đó còn là áp lực tinh thần: mệt vì thời gian kéo dài, căng vì không biết còn phát sinh gì nữa, sốt ruột vì ai cũng mong Nhà máy sớm ổn định trở lại. Nhưng điều Phó Giám đốc Nhà máy Nguyễn Văn Nhung nhớ nhất là khoảnh khắc cả ê kíp thống nhất với nhau: không đốt giai đoạn.

Các bộ phận làm rõ phạm vi công việc của từng chuyên môn, từng nhóm nhiệm vụ vận hành và bảo dưỡng. Tất cả cùng bám dữ liệu để làm rõ và giải quyết từng điểm nghi ngờ. Cái gì chưa chắc thì dừng lại xác minh. Cái gì sai thì chỉnh ngay và cập nhật lại cách làm cho ca sau. Không ai chọn cách đi nhanh hơn bằng cách bỏ qua một bước kiểm tra.

Từng bước một, Nhà máy đi qua ngưỡng khó và bắt đầu ổn định. Khi ấy, mọi người mới có thể thở ra một cách nhẹ nhõm. Không phải vì may mắn, mà vì quy trình mới và thiết bị mới đã được đội ngũ làm chủ bằng sự kiên nhẫn, kỷ luật và cách làm đúng.

Đó có lẽ là hình ảnh cô đọng nhất của người vận hành Nhà máy!

Cải tiến như một thói quen vận hành

Sau hơn 20 năm, điều giữ cho đội ngũ kỹ sư vận hành ở Nhà máy đạm Phú Mỹ không dừng lại ở việc “vận hành đúng quy trình” chính là tinh thần cải tiến liên tục.

Theo ông Nguyễn Văn Nhung, trước hết đó là “áp lực tích cực” của một nhà máy hoạt động liên tục. Nhà máy đạm Phú Mỹ nói chung, hay Xưởng Ammonia, Xưởng Urea không phải hệ thống có thể bật - tắt đơn giản. Mỗi ngày vận hành ổn định hơn một chút là thêm một phần tiết kiệm năng lượng, giảm rủi ro, tăng sản lượng. Người vận hành nhìn thấy hiệu quả của cải tiến ngay trên số liệu vận hành, thấy được đóng góp của mình trong thành công chung của đơn vị, Nhà máy nên có thêm động lực để là tốt hơn nữa.

Đó còn là văn hóa học từ thực tế hiện trường. Ở Nhà máy đạm Phú Mỹ, vận hành không chỉ là làm đúng quy trình, mà còn là thói quen đọc đồ thị xu hướng, phân tích và điều tra nguyên nhân gốc, khắc phục triệt để các sai lệch, dao động, từ đó chuẩn hóa lại quy trình vận hành và cuối cùng là phổ biến, tái đào tạo lại cho toàn bộ đội ngũ vận hành bảo đảm người vận hành luôn được cập nhật liên tục kiến thức, kỹ năng phù hợp với tình trạng máy móc thiết bị.

Hơn 2.000 giải pháp kỹ thuật đã được tích lũy trong suốt quá trình vận hành, bảo dưỡng Nhà máy đạm Phú Mỹ (Ảnh: Bảo dưỡng tổng thể Nhà máy đạm Phú Mỹ)

Cải tiến, vì vậy, không phải khẩu hiệu. Nó là cách làm việc mỗi ngày.

Từ cách làm ấy, hơn 2.000 giải pháp kỹ thuật đã được tích lũy trong suốt quá trình vận hành Nhà máy đạm Phú Mỹ. Có giải pháp là một cải tiến công nghệ lớn, có giải pháp bắt đầu từ một thông số vận hành bất thường, một dao động nhỏ của thiết bị, hay một câu hỏi rất thực tế của kỹ sư trực ca: Liệu còn có thể tối ưu thêm được không? Chính sự bền bỉ ấy đã từng bước tạo nên những thay đổi lớn: Nhà máy vận hành vượt công suất thiết kế, tiêu hao năng lượng giảm, độ tin cậy thiết bị được nâng lên và thời gian vận hành liên tục được kéo dài.

Cùng với đó là cơ chế trao quyền và ghi nhận từ quản lý trực tiếp. Khi kỹ sư, trưởng ca nhìn thấy một rủi ro hoặc một cơ hội tối ưu, họ có đường đi để đề xuất, thử nghiệm có kiểm soát và được bảo vệ khi lựa chọn phương án an toàn. Người lao động sẽ khó cải tiến nếu họ sợ bị quy trách nhiệm khi dám thay đổi. Ngược lại, khi được khuyến khích bằng cơ chế thưởng ý tưởng, sáng kiến và những hình thức ghi nhận thiết thực, tinh thần cải tiến có thêm động lực để duy trì lâu dài.

Sau cùng là niềm tự hào nghề nghiệp. Vận hành là nghề khó và nhiều áp lực. Nhưng chính vì khó, người kỹ sư lại có niềm tự hào rất riêng khi Nhà máy chạy ổn định dài ngày, khi sự cố được xử lý nhanh gọn, khi tải vận hành được nâng lên an toàn, khi kinh nghiệm được truyền lại qua từng thế hệ.

Trong tiếng máy chạy đều hôm nay, có những giới hạn đã được viết lại. Nhưng phía sau đó, điều quan trọng hơn là một đội ngũ đã trưởng thành: đủ bản lĩnh để làm chủ công nghệ và đủ bền bỉ để giữ cho dòng sản phẩm mang thương hiệu Phú Mỹ tiếp tục đồng hành với nông nghiệp Việt Nam.

Lê Trúc

Nguồn PetroTimes : https://petrovietnam.petrotimes.vn/nha-may-dam-phu-my-678-ngay-khong-dung-may-va-ky-luat-phia-sau-con-so-741446.html