Diễn biến leo thang của xung đột tại Trung Đông, đặc biệt liên quan đến Iran, đã gây ra gián đoạn lớn đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu, với khoảng 11 triệu thùng dầu/ngày và 140 tỷ m³ khí đốt bị ảnh hưởng. Điều này đẩy giá dầu thô vượt ngưỡng 100 USD/thùng, đồng thời làm gia tăng áp lực lạm phát và chi phí nhập khẩu trên phạm vi toàn cầu.
Tại Việt Nam, thị trường xăng dầu chịu tác động kép khi nguồn nguyên liệu đầu vào cho sản xuất bị gián đoạn, trong khi hoạt động nhập khẩu gặp nhiều khó khăn do các quốc gia xuất khẩu áp dụng biện pháp hạn chế nguồn cung. Đáng chú ý, nguồn nguyên liệu cho Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn - đơn vị chiếm khoảng 40% sản lượng tiêu thụ trong nước bị ảnh hưởng rõ rệt.
Trước những biến động phức tạp, Bộ Công Thương đã xây dựng các kịch bản điều hành linh hoạt, bám sát diễn biến thị trường thế giới với hai phương án ứng phó tương ứng với các cấp độ kéo dài của xung đột. Qua đó, cơ quan quản lý có thể chủ động điều chỉnh chính sách nhằm hạn chế tối đa các cú sốc đối với thị trường trong nước.
Toàn cảnh Nhà máy Lọc dầu Dung Quất. Ảnh: BN
Song song với đó, nhiều giải pháp đã được triển khai nhằm gia tăng nguồn cung, bao gồm đẩy mạnh khai thác dầu thô trong nước, tìm kiếm nguồn nguyên liệu thay thế cho Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn, nâng công suất các nhà máy lọc dầu hiện hữu và đưa các nhà máy ethanol, condensate vào vận hành.
Nhờ các biện pháp đồng bộ, đến ngày 24/3, nguồn cung xăng dầu trong nước vẫn được duy trì ổn định. Sản lượng tại Nhà máy Lọc dầu Dung Quất tăng 10,5%, đủ nguyên liệu sản xuất đến hết tháng 4 và đầu tháng 5. Trong khi đó, Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn vẫn đảm bảo vận hành liên tục với nguồn nguyên liệu đủ cho đến hết tháng 4.
Bên cạnh nguồn cung nội địa, hoạt động nhập khẩu cũng được đẩy mạnh, góp phần quan trọng trong việc bù đắp phần thiếu hụt và giữ ổn định thị trường.
Công tác điều hành giá xăng dầu tiếp tục được thực hiện chặt chẽ, bám sát diễn biến thị trường quốc tế. Việc sử dụng linh hoạt Quỹ bình ổn giá đã giúp giảm biên độ tăng giá trong nước so với thế giới, qua đó góp phần ổn định tâm lý thị trường và kiểm soát lạm phát.
Cụ thể, giá xăng RON95-III và dầu diesel trong nước tăng lần lượt 37% và 45%, thấp hơn đáng kể so với mức tăng tương ứng của giá thế giới là 63,3% và 71,8%. So với khu vực, giá xăng dầu của Việt Nam hiện ở mức trung bình, thậm chí thấp hơn một số quốc gia có chung đường biên giới.
Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu còn tiềm ẩn nhiều rủi ro, Bộ Công Thương cho biết sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến quốc tế để kịp thời điều chỉnh các kịch bản điều hành. Đồng thời, cơ quan này cũng kiến nghị các giải pháp về thuế nhằm hỗ trợ bình ổn giá xăng dầu, góp phần kiểm soát lạm phát và duy trì ổn định kinh tế vĩ mô.
Nguyễn Sang