Người dân hưởng lợi từ chi phí vận hành thấp
EcoHome 3 (phường Từ Liêm), do Capital House đầu tư, đạt chứng nhận công trình xanh EDGE của Tổ chức Tài chính quốc tế (IFC – World Bank). Ảnh: T.H
Là trung tâm kinh tế – chính trị lớn của cả nước, Hà Nội đang đối mặt với áp lực gia tăng dân số và nhu cầu nhà ở, đặc biệt trong nhóm thu nhập trung bình và thấp. Trong bối cảnh đó, nhà ở xã hội không chỉ cần đáp ứng nhu cầu chỗ ở mà còn phải tối ưu chi phí sinh hoạt cho người dân.
Thực tế cho thấy, nhiều dự án nhà ở xã hội đã bắt đầu áp dụng các giải pháp thiết kế theo hướng tiết kiệm năng lượng như tận dụng ánh sáng tự nhiên, tăng cường thông gió, sử dụng vật liệu cách nhiệt và hệ thống chiếu sáng hiệu quả.
Tiêu biểu là dự án EcoHome 3 (phường Từ Liêm), do Capital House đầu tư, đạt chứng nhận công trình xanh EDGE của Tổ chức Tài chính quốc tế (IFC – World Bank). Dự án này được thiết kế nhằm tiết kiệm trên 20% năng lượng, nước và năng lượng vật liệu so với công trình thông thường, góp phần giảm chi phí vận hành cho cư dân.
Tương tự, Tổng công ty Đầu tư phát triển nhà và đô thị (HUD) đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội theo hướng xanh, tiết kiệm năng lượng. Các dự án của HUD chú trọng tối ưu thiết kế, ứng dụng công nghệ và vật liệu thân thiện với môi trường nhằm giảm phát thải và chi phí vận hành mà không làm tăng giá nhà.
Đáng chú ý, HUD dành phần lớn diện tích cho không gian cây xanh, mặt nước, vừa tạo cảnh quan sinh thái trong lành, vừa giúp điều hòa vi khí hậu đô thị. Điển hình, các dự án tiêu biểu như: Nhà ở xã hội New Life Vân Canh, tại Khu đô thị mới Vân Canh (xã Hoài Đức), khu nhà ở xã hội tại xã Quang Minh... được thiết kế tối ưu công năng và tiết kiệm năng lượng, áp dụng các tiêu chuẩn thiết kế thông minh, tận dụng thông gió tự nhiên, đi kèm các tiện ích đồng bộ để nâng cao chất lượng sống cho cư dân.
Bên cạnh đó, một số dự án như Thăng Long Green City (Đông Anh), chuỗi Rice City (Linh Đàm, sông Hồng, Tố Hữu) hay NHS Trung Văn cũng từng bước áp dụng các giải pháp thiết kế theo hướng tiết kiệm năng lượng. Các công trình này cho thấy xu hướng cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng trong nhà ở xã hội.
Theo ghi nhận của phóng viên, các hộ gia đình tại những dự án này có thể tiết kiệm khoảng 20–30% chi phí điện so với nhà ở truyền thống, tùy theo điều kiện sử dụng.
Chị Lê Thị Mai, cư dân EcoHome 3 chia sẻ: "Trước đây, mùa hè gia đình phải bật điều hòa gần như cả ngày. Sau khi chuyển về đây, căn hộ thông thoáng hơn nên thời gian sử dụng điều hòa giảm đáng kể, hóa đơn điện cũng nhẹ hơn".
Anh Nguyễn Văn Hùng, sống tại một khu nhà ở xã hội ở Từ Liêm cho biết, nhờ thiết kế thông gió tốt, nhà không bị bí như trước. Những ngày không quá nóng, gia đình gần như không cần bật điều hòa.
Một số cư dân khác cũng cho biết, không gian xanh và mật độ xây dựng hợp lý giúp căn hộ ít bị tích nhiệt hơn, từ đó giảm nhu cầu sử dụng thiết bị làm mát trong mùa hè.
Không chỉ mang lại lợi ích về chi phí, các dự án nhà ở xã hội theo hướng tiết kiệm năng lượng còn góp phần cải thiện chất lượng sống. Việc bố trí cây xanh, không gian sinh hoạt chung và khu vực công cộng hợp lý giúp nâng cao chất lượng không khí, giảm hiệu ứng “đảo nhiệt đô thị” và tạo môi trường sống dễ chịu hơn.
Xu hướng tất yếu trong phát triển đô thị bền vững
Theo Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến 2045, ngoài việc gia tăng số lượng nhà ở, định hướng quan trọng là nâng cao chất lượng sống, phát triển không gian xanh, bền vững và phát thải thấp. Đặc biệt, Đề án đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội giai đoạn 2021-2030 được Chính phủ phê duyệt năm 2023 nhấn mạnh yếu tố nhà ở xã hội xanh, giá cả phù hợp và tiết kiệm năng lượng cho người thu nhập thấp, công nhân tại các khu công nghiệp.
Nói về những thuận lợi, khó khăn trong lĩnh vực phát triển nhà ở xanh, tiết kiệm năng lượng tại Việt Nam, ông Nguyễn Đức Vinh, Phó Trưởng phòng Quản lý, phát triển nhà ở xã hội (Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng) nhận định, nhà ở xanh, tiết kiệm năng lượng tại Việt Nam hiện nay còn không ít khó khăn. Nguyên nhân chính là do nhận thức xã hội chưa đầy đủ, chi phí xây dựng thường cao hơn 1-2% so với nhà ở thông thường, trong khi lợi ích của loại hình này chưa được truyền thông rộng rãi.
Theo ông Nguyễn Đức Vinh, Việt Nam cần sớm nghiên cứu xây dựng quy chuẩn, tiêu chuẩn về thiết kế và công nghệ xây dựng nhà ở xanh; có chính sách hỗ trợ tổ chức, cá nhân tham gia phát triển; đồng thời tăng cường truyền thông để thu hút sự quan tâm của người dân và doanh nghiệp.
Trong khi đó, TS Nguyễn Hồng Hải, Viện trưởng Viện Khoa học công nghệ xây dựng nhận định, để phát triển nhà ở xã hội xanh, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính, việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống khung kỹ thuật, quy chuẩn, tiêu chuẩn trong thiết kế - thi công - nghiệm thu là đặc biệt cần thiết.
Hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn không chỉ đảm bảo an toàn kết cấu công trình, mà còn định hướng áp dụng các giải pháp thiết kế tối ưu, sử dụng vật liệu phù hợp, tiết kiệm chi phí và rút ngắn thời gian thi công, giúp nâng cao hiệu quả đầu tư, đáp ứng tốt hơn nhu cầu người dân.
Bên cạnh đó, các chỉ dẫn kỹ thuật và định mức chi phí cho hạng mục “xanh” trong công trình cũng cần được quan tâm, cùng với hướng dẫn về nghiệm thu thiết kế cơ sở, phòng cháy, chữa cháy và làm rõ lợi ích cho các bên liên quan.
Trong thời gian tới, khi chính sách hỗ trợ được hoàn thiện và nhận thức về phát triển bền vững được nâng cao, các dự án nhà ở xã hội theo hướng “xanh” được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát triển, góp phần xây dựng Hà Nội trở thành đô thị hiện đại, thân thiện với môi trường và đáng sống hơn.
Thanh Hiền