Dọc tuyến đường Lê Trọng Tấn (Hà Đông), không khó để bắt gặp hình ảnh những căn nhà phố thương mại, shophouse thậm chí là biệt thự 4 tầng, diện tích từ 100–300m2, nhưng cửa đóng then cài.
Trên nhiều căn nhà, các tờ giấy quảng cáo cho thuê được dán chồng lớp này lên lớp khác, bạc màu theo thời gian. Thậm chí, để "giữ thông tin lâu hơn", một số chủ nhà còn sơn trực tiếp nội dung cho thuê lên tường, nhưng tình hình vẫn không mấy cải thiện.
Không khí ảm đạm tương tự cũng xuất hiện tại trục Lê Quang Đạo kéo dài sang đường Lê Giản, nơi tập trung nhiều dự án như Louis City hay FLC Premier Parc. Dù được quy hoạch bài bản, nhưng nhiều dãy shophouse vẫn rơi vào tình trạng "cửa đóng then cài".
Nguồn cung lớn nhưng thiếu "sức sống"
Theo bà Phạm Thị Miền - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu đánh giá thị trường BĐS Việt Nam (VARS IRE) thực trạng nhà phố thương mại khó cho thuê xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có sự lệch pha cung – cầu.
Nhiều khu đô thị mới được phát triển nhanh, nhưng tốc độ lấp đầy cư dân lại chậm, khiến lượng khách tiềm năng cho các hoạt động kinh doanh không đủ lớn.
"Shophouse muốn hoạt động hiệu quả cần có lưu lượng người qua lại ổn định. Nếu khu vực chưa hình thành cộng đồng dân cư đủ mạnh, việc kinh doanh sẽ rất khó khăn", bà Miền cho biết.
Một vấn đề khác nằm ở mức giá thuê. Nhiều chủ sở hữu kỳ vọng lợi nhuận cao, đưa ra mức giá vượt xa khả năng chi trả của các doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Trong khi đó, chi phí vận hành shophouse (nhân sự, điện nước, marketing…) không hề nhỏ, khiến nhiều nhà đầu tư e ngại.
"Khoảng cách giữa kỳ vọng và thực tế khiến nhiều giao dịch thuê không thể chốt. Đây là nguyên nhân khiến mặt bằng bị bỏ trống kéo dài", bà Miền nhận định.
Tương tự như khối đế chung cư, shophouse cũng chịu áp lực lớn từ xu hướng tiêu dùng mới.
Người dân ngày càng ưa chuộng mua sắm trực tuyến hoặc tìm đến các trung tâm thương mại tích hợp đa tiện ích. Điều này khiến các cửa hàng riêng lẻ, dù nằm trong khu đô thị, vẫn khó thu hút khách.
Giải pháp hồi sinh loại hình nhà phố thương mại
Theo chuyên gia từ Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam, việc chủ đầu tư lựa chọn giữ lại vận hành hay bán shophouse phụ thuộc vào nhiều yếu tố như mục tiêu tài chính, năng lực quản lý và chiến lược dài hạn.
Nếu cần thu hồi vốn nhanh, bán là phương án hợp lý. Tuy nhiên, nếu có tiềm lực tài chính và định hướng phát triển lâu dài, việc giữ lại vận hành có thể tạo dòng tiền ổn định và nâng tầm giá trị dự án.
Dù vậy, hình thức tự vận hành cũng đi kèm rủi ro lớn nếu không có chiến lược phù hợp, đặc biệt trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động.
Để cải thiện tình trạng shophouse bỏ trống, bà Miền cho rằng cần có cách tiếp cận linh hoạt hơn: điều chỉnh giá thuê hợp lý, định hướng ngành hàng phù hợp, đồng thời tăng cường vai trò của các đơn vị quản lý vận hành chuyên nghiệp.
Trong dài hạn, mô hình kết hợp giữa bán và giữ lại vận hành được xem là hướng đi cân bằng, vừa đảm bảo dòng tiền, vừa duy trì được chất lượng khai thác và hình ảnh dự án.