Nhà siêu mỏng, siêu méo: 'Nỗi đau' đô thị hóa ở Hà Nội

8 giờ trướcBài gốc

Nở rộ nhà siêu mỏng, siêu méo

Thời gian qua, Hà Nội triển khai nhiều tuyến đường, đặc biệt là các tuyến đường vành đai, giải quyết nhiều nút thắt giao thông đô thị. Tuy nhiên, kèm với đó, tình trạng nhà siêu mỏng, siêu méo hình thành sau giải phóng mặt bằng (GPMB) cũng xuất hiện.

Những căn nhà siêu mỏng, siêu méo đang hình thành trên dự án tuyến đường nối khu đô thị Đồng Tàu ra đường Giải Phóng, nằm trên địa bàn phường Hoàng Mai, TP Hà Nội.

Ngày 25/3 vừa qua, UBND phường Hoàng Mai tiến hành cưỡng chế, GPMB 6 trường hợp cuối cùng tại dự án xây dựng tuyến đường nối khu đô thị Đồng Tàu ra đường Giải Phóng. Dự án có tổng diện tích đất thu hồi: 16.764,8m2, liên quan đến 167 hộ dân.

Tuyến đường sau khi hình thành có tổng chiều dài khoảng 472,01m, quy mô mặt cắt ngang 30m, gồm lòng đường rộng 15m (4 làn xe), hè 2 bên rộng 2x7,5m.

Tuy nhiên, không lâu sau quá trình GPMB, dọc tuyến đường mới chưa kịp hình thành, đã xuất hiện những căn nhà siêu mỏng, siêu méo.

Đa phần những căn nhà được dựng vội, quây tôn tạm bợ. Cá biệt, có một vài căn đã được xây tường bao kiên cố, góc hẹp nhất chỉ chừng một gang tay.

Nhìn từ trên cao, những căn nhà này không có hình thù cố định, méo mó, tạo nên khung cảnh nhếch nhác, mất mỹ quan đô thị.

Ghi nhận tại tuyến đường Vành đai 2,5, đoạn Đầm Hồng - QL1A, dự án vừa được thông xe kỹ thuật vào đầu tháng 2/2026 sau nhiều năm lụt tiến độ.

Tại đây, một số căn nhà siêu mỏng, siêu méo cũng đã hình thành, trở thành nơi kinh doanh buôn bán sầm uất. Điển hình như các căn nhà siêu mỏng, siêu méo kéo dài từ đầu ngõ 274 Định Công.

Dãy nhà siêu mỏng, siêu méo nằm trên tuyến đường Vành đai 2,5, đoạn Đầm Hồng - QL1A.

Bà P.T.Y, cư dân sinh sống tại đây cho biết, khu vực này vốn có nguồn gốc là đất 5%, sau khi GPMB bị cắt vào từ 5 - 7m. Khi tuyến đường hình thành, nhiều mảnh đất chỉ còn khoảng 10m2, chiều sâu chưa tới 1m.

"Mặc dù méo mó, mỏng dẹt thế thôi nhưng lại rất có giá để kinh doanh. Mỗi gian rộng chừng 5 - 7m2, muốn thuê cũng phải tốn hơn 5 triệu đồng mỗi tháng", bà Y cho hay.

Một lãnh đạo UBND phường Định Công cho biết, đối với các trường hợp đất siêu mỏng, siêu méo trên đường Vành đai 2,5, nếu là đất ở và phù hợp quy hoạch đất ở, phường sẽ tuyên truyền, vận động các hộ dân hợp thửa, hợp khối với các nhà liền kề.

Trường hợp không phù hợp quy hoạch đất ở, hoặc liên quan đến đất nông nghiệp, phường tuyên truyền, vận động người dân giữ nguyên hiện trạng, không phát sinh xây dựng, cải tạo, sửa chữa.

Xử lý nhà siêu mỏng, siêu méo thế nào?

Trước thực trạng này, ngay từ đầu năm 2026, lãnh đạo TP Hà Nội đã yêu cầu các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương thực hiện nghiêm các quy định về trật tự xây dựng. Đồng thời, triển khai đồng bộ hạ tầng kỹ thuật như thoát nước, chiếu sáng, cây xanh.

Trên thực tế, Hà Nội đã ban hành nhiều quy định chặt chẽ nhằm xử lý triệt để tình trạng này. Cụ thể, tại Quyết định số 61 có hiệu lực từ ngày 7/10/2024, Hà Nội kiên quyết thu hồi các thửa đất sau mở đường có diện tích dưới 15m² hoặc có chiều rộng, chiều sâu dưới 3m để thực hiện hợp thửa, hợp khối, góp phần chỉnh trang bộ mặt đô thị theo hướng văn minh, hiện đại.

Ths - Luật sư Nguyễn Văn Duy (Giám đốc Công ty Luật TNHH Hoàng Duy và Cộng sự).

Chia sẻ với PV Báo Xây dựng, ThS - luật sư Nguyễn Văn Duy (Giám đốc Công ty Luật TNHH Hoàng Duy và Cộng sự) cho rằng, nhìn nhận khách quan, đây là một "nỗi đau" của đô thị hóa.

Khi những con đường vành đai hiện đại cắt ngang qua, nó không thể chiều theo hình dáng của từng thửa đất vốn có.

Kết quả là bị chia năm xẻ bảy, hình thành nên những mảnh đất siêu mỏng, siêu méo, không đủ điều kiện tồn tại.

Về nguyên nhân, luật Sư Nguyễn Văn Duy nhận định, ngoài yếu tố quy hoạch, kỹ thuật hay tâm lý người dân, một phần cũng do việc chưa xử lý kiên quyết, thiếu biện pháp đồng bộ để thu hồi nốt hoặc hỗ trợ hợp thửa sau GPMB, tạo ra khoảng trống quản lý kéo dài.

Góc độ pháp lý, luật sư cho biết, biện pháp xử lý ưu tiên hàng đầu là tiến hành hợp thửa với đất liền kề.

Thứ hai là chuyển nhượng lại phần đất siêu mỏng, siêu méo cho hộ liền kề theo thỏa thuận dân sự theo Luật Đất đai 2024.

Lựa chọn cuối cùng là yêu cầu nhà nước thu hồi, bồi thường, hỗ trợ nếu người dân không có nhu cầu, được quy định tại khoản 7 Điều 91 Luật Đất đai 2024.

Bày tỏ quan điểm về những căn nhà siêu mỏng, siêu méo, luật sư Nguyễn Văn Duy khẳng định, đây là hành vi vi phạm pháp luật rõ ràng, có thể bị xử lý ở nhiều cấp độ. Bởi trên thực tế, những công trình này đều xây dựng không phép, trái phép.

Khi bị xử lý, người dân phải mất toàn bộ chi phí xây dựng, tự chi trả kinh phí tháo dỡ, khôi phục mặt bằng, thậm chí bị cưỡng chế.

Luật sư đề xuất, cần làm tốt công tác quy hoạch, thu hồi GPMB triệt để, tránh phát sinh nhà siêu mỏng, siêu méo hình thành.

Vậy làm gì để ngăn chặn tình trạng nhà siêu mỏng, siêu méo hình thành như hiện nay? Luật Sư Nguyễn Văn Duy đề xuất, trước khi phê duyệt dự án, cơ quan quy hoạch cần rà soát và lập danh sách tất cả các thửa đất sẽ trở thành siêu mỏng, siêu méo sau GPMB.

Từ đó, thu hồi toàn bộ thửa đất đó (thay vì chỉ thu hồi phần trong chỉ giới) và bồi thường theo giá thị trường.

Thứ hai là thực hiện nghiêm Quyết định số 61 của UBND TP Hà Nội. Đồng thời, gắn trách nhiệm người đứng đầu địa phương nếu để phát sinh thêm nhà siêu mỏng, siêu méo trên địa bàn.

Về phía người dân, luật sư Nguyễn Văn Duy đề nghị, sớm chủ động liên hệ chính quyền để được hướng dẫn hợp thửa hoặc thực hiện các thủ tục pháp lý phù hợp, tránh để kéo dài tình trạng đất không thể sử dụng. Không tự ý xây dựng, không nghe theo lời khuyên sai lệch từ môi giới hoặc người không am hiểu pháp luật rằng "xây trước rồi hợp thức sau", điều này không khả thi với các thửa đất không đủ điều kiện pháp lý.

Kế Toại

Nguồn Xây Dựng : https://baoxaydung.vn/nha-sieu-mong-sieu-meo-noi-dau-do-thi-hoa-o-ha-noi-192260414105437772.htm